0
0

اخبار 00/09/20

شرکت پاکسان درخصوص شایعه منتشره در فضای مجازی مبنی بر برنامه افزایش سرمایه از دو محل سود انباشته و تجدید ارزیابی، دست به شفاف سازی زد.

براین اساس، “شپاکسا” پیرو شایعه منتشره در فضای مجازی مبنی بر افزایش سرمایه اعلام کرد: افزایش سرمایه از محل سود انباشته و تجدید ارزیابی دارایی ها در دستور کار شرکت است که با طی مراحل اطلاع رسانی خواهد شد.

بنابراین گزارش، شرکت پاکسان با سرمایه 108 میلیارد تومانی حاضر در بازار اول معاملات بورس است که مدیریت صنعت شوینده توسعه صنایع بهشهر مالکیت 67.2 درصد سهام آن را در اختیار دارد و در جریان معاملات امروز با رشد 4.9 درصدی قیمت سهام و صف خرید روبرو است.

 

شرکت معدنی‌وصنعتی چادرملو در خصوص افزایش ۲۰۳‌درصدی سود عملیاتی ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۰ نسبت به دوره مشابه سال قبل اعلام کرد که این افزایش به دلیل افزایش ناشی از نرخ فروش محصولات و افزایش در مقدار فروش محصولات مطابق با گزارش تفسیری ارائه شده در صورت مالی حسابرسی شده ۶ ماه نخست سال‌جاری است.

زفجر در آبان ۱۴۰۰، مبلغ ۸/ ۵۳ میلیارد تومان درآمد داشته که تمام آن مربوط به فروش داخلی شرکت است. درآمد شرکت در این دوره نسبت به ماه قبل ۲۹/ ۷ درصد کاهش و نسبت به میانگین ماه‌های قبل ۳۲/ ۶۳ درصد افزایش داشته است.

از ابتدای سال مالی تا پایان ۳۰ آبان ماه ۱۴۰۰ جمع درآمدهای شرکت ۲۸۴‌میلیارد تومان بوده، رقمی که نسبت به دوره مشابه سال قبل (برابر با ۱۳۰‌میلیارد تومان) به میزان ۱۱۷‌درصد افزایش یافته است. «زفجر» در این دوره صادراتی نداشته است.

شرکت تحلیلی کریپتو کوآنت اعلام کرد ذخایر بیت کوین ماینرها در هفته جاری به بالاترین مقدار در سال ۲۰۲۱ رسیده است. این شرکت افزود بیش از ۱.۸۵ میلیون بیت کوین در اختیار ماینرها است و آنها قصد فروش ندارند. ماینرها در شرایطی به حفظ بیت کوین‌ها روی آورده‌اند که قیمت این ارز دیجیتال دچار روند نزولی شده و در ناحیه ۴۸,۳۰۰ دلار قرار گرفته است. این افت قیمت سایر ارزها را هم تحت تأثیر قرار داده و به کاهش بهای آنها منجر شده است.

به گزارش سایت طلا، قیمت طلا با وجود اینکه نتوانست در هفته گذشته به بالای سطح کلیدی ۱۸۰۰ دلار صعود کند اما هفته را در شرایط نزولی به پایان نرسانده و در عدد ۱۷۸۳ دلار بسته شد که رشد قابل توجهی را نشان می دهد.

روز جمعه داده های مربوط به قیمت مصرف کننده ایالات متحده منتشر شد که یکی از مراجع برای مشخص کردن تورم آمریکا به شمار می رود. طبق گزارش منتشر شده تورم ایالات متحده طبق پیش بینی ها ۶.۸ درصد افزایش یافت که بالاتر از ماه گذشته است. این بالاترین افزایش تورم در ایالات متحده از سال ۱۹۸۲ به شمار می رود.

بازار طلا با توجه به انتشار داده های مربوط به تورم و افزایش آن، واکنش مثبتی از خود نشان داده و رشد خوبی را شاهد بود. این در حالی است که قیمت طلا در روز پنجشنبه کاهش قابل توجهی یافته بود و به کانال ۱۷۷۰ دلار وارد گردیده بود.

همانطور که سیاستگذاران بانک مرکزی ایالات متحده در هفته گذشته به آن اشاره کردند؛ گزارش تورم منتشر شده در روز گذشته قصد فدرال رزرو برای افزایش سرعت کاهش اوراق قرضه را تقویت کرد و آنها این موضوع را در جلسه خود در هفته پیش رو مد نظر خواهند داشت.

از منظر فنی پس از رشد بیش از ۱۵ دلاری قیمت طلا در روز جمعه، فلز زرد هم اکنون در محدوده ۱۷۷۹ تا ۱۷۸۲ دلار قرار داشته و ۱۷۷۸ دلار به عنوان یک حمایت قدرتمند مانع از حرکت نزولی شدید می شود.

اولین مقاومت پیش روی طلا در شرایط صعودی نقطه ۱۷۸۷ دلار خواهد بود که میانگین حرکت قیمت طلا در صد روز اخیر را نشان می دهد و طلا برای صعودی شدن نیاز دارد بالاتر از آن قرار بگیرد. مقاومت بعدی طلا نقره ۱۷۹۲ دلار خواهد بود که بالاترین قیمت طلا در هفته گذشته است.

از طرف دیگر همانطور که اشاره شد، اولین حمایت طلا در عدد ۱۷۷۸ دلار قرار داشته و سقوط از آن می‌تواند حمایت بعدی در عدد ۱۷۷۳ دلار را فعال کند که تحرکات نزولی را به چالش می کشد. پایین ترین سطح حمایتی طلا نیز در عدد ۱۷۶۹ دلار قرار گرفته است.

 

فرابورس با صدور اطلاعیه‌ای از آغاز معاملات آپشن روی واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق “ثروت داریوش” از روز شنبه خبر داد تا نخستین معاملات آپشن ETF در بازار سرمایه ایران انجام گیرد.

همایون دارابی، مدیرعامل شرکت سبدگردان داریوش در گفت‌وگو با پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا) در خصوص آپشن صندوق‌های سهامی با اشاره به اینکه از شنبه قراردادهای اختیار خریدوفروش روی واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق ثروت داریوش آغاز می‌شود، گفت: از فردا معاملات قراردادهای اختیار خریدوفروش صندوق ثروت داریوش در 10 نماد و با زمان سررسید یک‌ساله آغاز می‌شود.

وی در توضیح کارکرد ابزار آپشن بر واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری، گفت: معاملات آپشن یا اختیار خریدوفروش از جمله ابزارهای کنترل ریسک و کنترل بازدهی هستند که در آن معامله‌گران می‌توانند نسبت به برآورد آتی خود از روند قیمت دارایی پایه اقدام به دریافت موقعیت خرید و یا فروش کنند.

دارابی ادامه داد: بر اساس ابزار آپشن افرادی که معتقد به رشد بازار هستند اقدام به خرید اختیار خرید و افرادی که نگران کاهش قیمت‌ها هستند اقدام به خرید اختیار فروش می‌کنند.

مدیرعامل سبدگردان داریوش درباره آپشن خرید گفت: اختیار خرید به معنای اجازه دارنده اختیار برای خرید دارایی در سررسید قرارداد آتی به قیمت توافقی است و دارنده اختیار فروش، اجازه فروش دارایی پایه (به عنوان مثال واحدهای صندوق ثروت داریوش) را در قیمت توافقی در سررسید دارد.

دارابی با اشاره به اینکه راه‌اندازی معاملات آپشن روی واحدهای صندوق ثروت داریوش بنا به درخواست شماری از سرمایه‌گذاران حقوقی این صندوق و با هدف داشتن استراتژی‌های سرمایه‌گذاری متنوع در مورد این دارایی پایه عملیاتی شد، گفت: معاملات آپشن روی واحدهای صندوق از این نظر که صندوق دارای دامنه نوسان بازتر نسبت به سهام بوده و همچنین توقف‌های متداول در مورد سهام را نیز ندارد دارای علاقه‌مندان بیشتری نسبت به دیگر دارایی‌های پایه است.

وی درباره مزیت‌های این ابزار معاملاتی جدید گفت: علاقه‌مندان به معاملات آپشن می‌توانند با خیال راحت از دسترس بودن دارایی پایه، حضور بازارگردان قوی و انواع موقعیت‌های خریدوفروش نسبت به تجربه این معاملات با اهرم جذاب اقدام کنند.

خاطرنشان می‌شود؛ صندوق ثروت داریوش با نماد داریوش در فرابورس ایران در حال معامله بوده و مدیریت این صندوق با سبدگردان داریوش است، همچنین بازارگردان آن مجموعه سبدگردان کاریزماست.

ETF سهمی با توجه به این موضوع که سبدی از دارایی تحت مدیریت افراد حرفه‌ای است و نیز واحدهای ETF در بازار از نقدشوندگی بالا و معاملات بی وقفه‌ای برخوردارند با داشتن مزیت‌هایی افزون بر تک سهم دارایی پایه، رویکرد جذابی برای معاملات قراردادهای اختیار به شمار می‌رود.

به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا) و به نقل از فرابورس ایران، سپیده رستمی‌نیا رئیس اداره بازار مشتقات فرابورس با بیان اینکه قراردادهای اختیار معاملات روی ETF در بازارهای جهانی ابزارهای رایج و شناخته‌شده‌ای هستند، گفت: این ابزار در مقایسه با اختیار معاملات سهام از اقبال و جذابیت بیشتری برخوردار است و فرابورس نیز با هدف تنوع‌بخشی به بازار مشتقه و فراهم کردن ابزاری برای کسب سود و پوشش ریسک در نوسانات شاخصی به سراغ ETF سهمی رفته است.

به گفته وی، این اوراق با توجه به سررسید یک‌ساله می‌تواند ابزار بسیار مناسب و جذابی برای تحلیلگران و فعالان بازار باشد.

رستمی‌نیا با بیان اینکه در قراردادهای اختیار خرید یا فروش، دارنده آن‌ها حق خرید یا فروش واحدهای سرمایه‌گذاری خود را با قیمت و در تاریخ مشخص به شرط نگهداری اوراق مذکور در سررسید خواهد داشت، افزود: همچنین با توجه به امکان معاملات ثانویه این اوراق، هر یک از دارندگان این قراردادها در هر زمان تا پیش از سررسید در صورت تمایل می‌تواند با فروش این اوراق، از افزایش ارزش احتمالی آن نیز منتفع شود.

وی با یادآوری اینکه خرید اوراق اختیار معامله واحدهای ETF مشروط به تملک واحدهای ETF نخواهد بود، ادامه داد: هر شخصی که کد معاملات مشتقات را داشته باشد قادر به خرید این اوراق خواهد بود، بنابراین توصیه می‌شود اشخاص پس از آشنایی و کسب آموزش‌های لازم در زمینه ریسک‌های معاملات اوراق مشتقه، به معامله این اوراق اقدام کنند.

رئیس اداره بازار مشتقات فرابورس همچنین فروش این قراردادها را با توجه به تعهدی که برای دارنده باز موقعیت فروش ایجاد می‌کند، مشروط به توثیق وجه تضمین در سامانه معاملات اعلام کرد.

بررسی تفاوت قراردادهای اختیار معامله ETF و اختیار معاملات تک سهم

وی تفاوت اساسی قراردادهای اختیار معامله ETF و اختیار معاملات تک سهم را نیز در تفاوت‌های میان این دو دارایی پایه دانست و گفت: زمانی که دارایی پایه موضوع قرارداد اختیار معامله، واحدهای ETF تعیین شده باشد، نوسانات قیمتی واحدهای صندوق سرمایه‌گذاری با توجه به شرایط کلی بازار و نیز ارزش سبد دارایی تحت مدیریت صندوق مورد توجه است.

مزایای قراردادهای اختیار معامله ETF چیست؟

به گفته وی ETF سهمی با توجه به این موضوع که سبدی از دارایی تحت مدیریت افراد حرفه‌ای است و نیز واحدهای ETF در بازار از نقدشوندگی بالا و معاملات بی وقفه‌ای برخوردارند با داشتن مزیت‌هایی افزون بر تک سهم دارایی پایه، رویکرد جذابی برای معاملات قراردادهای اختیار به شمار می‌رود.

وی به دیگر مزیت مهم قراردادهای اختیار معامله ETF اشاره کرد و افزود: در این زمینه می‌توان به همگرایی بیشتر بازدهی صندوق‌ها با شاخص اشاره کرد. این موضوع برای سرمایه‌گذارانی که در شرایط نزولی بازار و تحت تاثیر ریسک سیستماتیک بازار نگران کاهش ارزش دارایی خود هستند ابزاری برای پوشش ریسک ارائه می‌کند.

رستمی‌نیا از دیگر مزایای معاملات قراردادهای مشتقه را دو طرفه بودن این بازار عنوان و خاطرنشان کرد: اخذ موقعیت فروش در اختیار خرید و موقعیت خرید در اختیار فروش، این فرصت را ایجاد می‌کند که در شرایط نزولی بازار نیز از نوسانات قیمتی کسب سود کرد و در هر یک از شرایط و انتظارات مختلف ابزار کافی برای کسب سود و پوشش ریسک در بازار فراهم باشد.

رئیس اداره بازار مشتقات فرابورس ایران درباره نحوه اعمال قراردادهای اختیار معامله ETF نیز عنوان کرد: مطابق با رویه‌ای که در اعمال قراردادهای اختیار خرید و فروش سهام وجود داشت این قراردادها نیز به دو صورت نقدی و فیزیکی قابل اعمال هستند.

وی در این باره توضیح داد: اعمال نقدی که به شرط توافق طرفین یعنی خریدار و فروشنده قرارداد و صرفا با توجه به در سود بودن قرارداد قابل انجام است، به شکل پرداخت مابه التفاوت قیمت اعمال و قیمت واحدهای ETF در روز اعمال خواهد بود و تسویه فیزیکی نیز به صورت انتقال واحدهای ETF انجام می‌شود.

رستمی‌نیا در پایان خبر داد که در ماه‌های پیش رو فرابورس ایران در نظر دارد با فراهم کردن قراردادهای اختیار معاملات روی انواع دیگر از صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله اعم از صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت و مختلط و نیز فعال کردن بازارگردانان در این قراردادها برای رونق هرچه بیشتر ابزارهای مشتقه در بازار سرمایه ایران گام بردارد.

بازار مشتقه فرابورس ایران از شنبه ۲۰ آذرماه، میزبان معاملات قراردادهای یک‌ساله اختیار خرید و فروش روی واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله (ETF) خواهد بود؛ تا پیش از این تنها قراردادهای اختیار معامله تک سهم و با سررسیدهای شش‌ماهه در این بازار معامله می‌شد.

روز شنبه ۲۰ آذر ماه، یکی از بزرگترین عرضه‌های بورسی توسط هلدینگ سیمانی غدیر به روش حراج در فرابورس ایران، انجام می‌شود؛ روشی که به گمان فعالان بازارسرمایه می‌تواند راه حلی برای کنترل این معاملات پرطرفدار باشد.

به گزارش پایگاه خبری بازارسرمایه (سنا)، عرضه‌های اولیه طی یکی دو سال اخیر و به دنبال افزایش تعداد فعالان بازار به یکی از موضوعات مورد توجه بازارسرمایه تبدیل شده و از طرفی دیگر همین موضوع بازارسرمایه را دچار آسیب هایی از این محل کرده است. معضلاتی که ناشی از ضعف دانش و آگاهی بسیاری از تازه واردان بورسی به موضوع ارزش گذاری اصولی و در کل فقدان دانش کافی در حوزه سرمایه گذاری در بورس باز می گردد.

براین اساس و در راستای ایجاد آرامش بیشتر و تحلیل مداری در سرمایه گذاری، روش «حراج» به میدان آمده تا بازار را از هیجانات موجود در عرضه های اولیه و معاملات ثانویه آن بیش از گذشته حفظ کند. 

پیشتر روش بوک بیلدینگ، تنها راه در عرضه‌های اولیه به شمار می رفت، تا این که چد ماه پیش روش دیگری به نام «روش ترکیبی» با رویکرد تشویق مردم به خرید واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌ها و سرمایه‌گذاری غیرمستقیم به بازارسرمایه معرفی شد؛ اما اکنون شرکت فرابورس ایران در اقدامی جدید تصمیم دارد برای نخستین بار از روش «حراج» برای عرضه اولیه یک نماد در بازار دوم فرابورس خود استفاده کند.

 نکته مهم عرضه اولیه روز شنبه، این است که انجام آن برای عموم نیست و تنها به سرمایه‌گذاران واجد شرایط، یعنی صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله و صندوق‌های مشترک اختصاص دارد.

براین اساس، روز شنبه بیستم آذر ماه، نماد «سغدیر» ۱۶۷.۵ میلیون سهم را برای اولین بار به روش جدید، عرضه اولیه می کند. این میزان معادل ۵ درصد از کل سهام سغدیر است که به روش حراج در بازار دوم فرابورس ایران عرضه می شود.

بنابر اطلاعیه شرکت فرابورس، قیمت مبنای هر سهم «سغدیر» ۱۴۵۰ تومان خواهد بود؛ به این ترتیب حداقل ارزش این عرضه اولیه ۲۴۳ میلیارد تومان خواهد بود و هر کد معاملاتی واجد شرایط می‌تواند حداکثر ۱۰ درصد از این عرضه اولیه یعنی ۱۶.۷۵ میلیون سهم خریداری کند.

نحوه اجرای حراج در عرضه اولیه

بر اساس دستورالعمل موجود، در پایان دورۀ سفارش‌گیری در عرضه به روش حراج، عرضه اولیه اوراق بهادار نماد «سغدیر» به شرح زیر انجام می‌شود:

۱. در صورتی که حجم کل سفارش‌های ثبت شده با قیمتی بیشتر یا مساوی قیمت مبنا (قیمت مبنا به عنوان کف قیمت در دوره سفارش گیری در عرضه به روش حراج است)، مساوی یا بیشتر از حجم اوراق بهادار قابل عرضه باشد، به سفارش‌ها به ترتیب از بالاترین قیمت و به قیمت سفارش خرید ثبت شده، سهام تخصیص داده می‌شود. در پایینترین قیمت قابل معامله، چنانچه حجم تقاضا بیشتر از حجم عرضۀ باقیمانده باشد، اوراق بهادار با در نظر گرفتن اولویت زمانی تخصیص داده می‌شود.

۲. در صورتی که عرضه در مرحله اول موفق بوده ولی حجم کل سفارش‌های ثبت شده با قیمتی بیشتر یا مساوی قیمت مبنا، کمتر از حجم اوراق بهادار قابل عرضه باشد، به سفارش‌ها به ترتیب از بالاترین قیمت و به قیمت سفارش خرید ثبت شده، سهام تخصیص داده می شود. در این حالت متعهد خرید ملزم به ورود سفارش خرید به قیمت مبنا و به میزان مابه التفاوت سفارش‌های وارده و تعداد اوراق بهادار قابل عرضه است.  

لازم به ذکر است، به استناد تبصره ۴  ماده ۳ دستورالعمل مذکور (مبنی بر اینکه بورس می تواند محدودیت عدم مشارکت معامله‌گران برخط یا ایستگاه برخط گروهی را اعمال کند)، سفارشگیری تنها از طریق ایستگاه‌های  معاملاتی  (نامک) و ایستگاه‌های برخط گروهی امکانپذیر خواهد بود؛ همچنین مستند به ماده ۲۰ مکرر ۴ دستورالعمل مورد اشاره، طی دوره سفارشگیری، اطلاعات مربوط به سفارش‌های ثبت شده شامل حجم و قیمت سفارش‌ها و متقاضیان خرید منتشر نمی‌شود و کارگزاران، مشاور عرضه و متعهد عرضه نیز به اطلاعات مزبور دسترسی ندارند.

سهم ۱۲ درصدی «سغدیر» از سیمان کشور

چندی پیش، مدیر عامل وغدیر در معرفی برنامه عرضه شرکت‌های زیرمجموعه شرکت سرمایه گذاری غدیر در بورس با اشاره به درج نماد هلدینگ سیمانی غدیر و عرضه این شرکت، گفته بود این هلدینگ ترکیبی از شرکت‌های سیمانی «وغدیر» بوده و ۱۲ درصد سهم تولید سیمان کشور مربوط به این هلدینگ است.

امیرعباس حسینی همچنین بیان کرده بود که عرضه هلدینگ صنعت و معدن غدیر، یکی از بزرگترین عرضه های بورسی خواهد بود و برخی شرکت‌های دیگر همچون «فولاد غدیر ایرانیان» و «فولاد شاهرود» نیز در مسیر عرضه قرار دارند و با این روند، در پایان سال مالی آینده ترکیب دارایی بورسی «وغدیر» از مرز ۲۰۰۰، هزار میلیارد ریال عبور خواهد کرد.

 

مدتی است، عرضه کالاهای وارداتی از سوی تولیدکننده اصلی و قیمت‌گذاری آنها بر مبنای نرخ‌های تلفیقی، به یکی از رویه‌‌‌های عرضه در بورس‌کالا تبدیل شده است. این‌‌‌بار این رویه در بازار ورق خودنمایی می‌کند؛ اگرچه در گذشته در بازار محصولات پتروشیمی رایج شده بود.
در این خصوص وزیر صنعت، معدن و تجارت از اجرای روش‌هایی برای سامان‌دهی بازار فولاد کشور خبر داد و گفت: مشکلات زیادی در بازار فولاد کشور وجود داشت که سال‌ها انباشته شده بود؛ اما با تدابیر هوشمندانه در راستای حل و فصل آنها گام‌‌‌هایی برداشته شده است. یکی از این روش‌ها عرضه تلفیقی فولاد در بورس‌کالاست که موجب‌‌‌ حذف رانت و فساد و امضای طلایی در این بازار می‌شود.

به گزارش «ایرنا»، سیدرضا فاطمی‌امین با اشاره به تولید ۸میلیون تن ورق در کشور افزود: این در حالی است که میزان مصرف داخلی ما ۱۰میلیون تن است و همیشه ۲میلیون تن واردات داریم که به لحاظ ارزان‌تر بودن قیمت محصول داخلی موضوع رانت و امضای طلایی به میان می‌آمد.

وزیر صمت از اجرای دو برنامه هدفمند و هوشمند در زمینه سامان‌دهی بازار فولاد خبر داد و بیان کرد: عرضه تلفیقی فولاد در بورس‌کالا اقدام مثبتی بود، به طوری که در این روش تولیدکننده عمده فولاد کسری نیاز داخل را خودش وارد و کل بسته را یکجا عرضه می‌کند.

وی تصریح کرد: برای نخستین‌بار یکی از شرکت‌های فولادی ۳۰۰‌هزار تن فولاد عرضه کرد و موجب شد قیمت آن از ۲۱هزار تومان به ۱۹‌هزار تومان کاهش یابد و کمبودی که باعث فساد، رانت و دونرخی‌شدن می‌‌‌شد، با یک قاعده و روش تنظیم بازاری حل شد.  فاطمی‌امین با اشاره به وجود ظرفیت تولید ۲میلیون تن ورق در کشور گفت: برخی کارخانه‌ها به دلیل فرسودگی و کمبود ماشین‌آلات یا نداشتن تخصص و توان تولید بدون‌استفاده مانده‌اند که با شرکت‌های بزرگ فولادی برای سرمایه‌گذاری در این واحدها و فعال شدن این ظرفیت‌‌‌ها هماهنگی‌های لازم انجام شده است.

به گفته او، به‌رغم مسائل گسترده و متعددی که در کشور داریم، از ظرفیت‌‌‌ها و زیرساخت‌‌‌هایی برخوردار هستیم که اگر آنها را هوشمندانه به کار بگیریم و با قوت و قدرت پیگیری کنیم، به‌راحتی و بدون سرمایه‌گذاری هنگفت قابل حل هستند.

وزیر صمت همچنین از اجرای پروژه «هر شهر یک برنامه سرمایه‌گذاری و اشتغال» در کشور خبر داد و گفت: از اوایل شهریور امسال این طرح به تفکیک هر شهرستان در سراسر کشور آغاز شد تا یک برنامه چهارساله با رویکرد تمام ظرفیت‌ها و زیرساخت‌‌های معدنی، صنعتی، صنفی و تجاری به طور دقیق مطالعه و تدوین شود.  وی تاکید کرد: این طرح را با کمک استاندار، فرماندار و نمایندگان مجلس در هر استان پیش خواهیم برد و در این راستا از دانش جامعه علمی، صاحب‌نظران و نخبگان هر منطقه استفاده می‌‌‌کنیم.

 

ابزارهای نوین تامین مالی بورس‌کالا از جمله اوراق سلف استاندارد مسکن، یکی از روش‌های کارآمد برای خروج بازار ساخت‌‌‌‌وساز کشور از رکود سنگینی است که ظرف ماه‌‌‌‌های اخیر بر این بخش حاکم شده است. اوراق سلف استاندارد مسکن و سایر ابزارهای بورس‌کالا در این بخش همچون صندوق زمین و ساختمان و صندوق املاک و مستغلات، امکان تامین سرمایه برای رونق ساخت‌‌‌‌وساز را در کشور فراهم کرده است و از این منظر به کمک خروج این بازار از رکود سنگین فعلی می‌‌‌‌آید.
اهرم مالی جدید حمایت از ساخت مسکن
در عین حال، با راه‌‌‌‌اندازی این ابزارهای جدید، سرمایه‌‌‌‌های خرد عموم جامعه نیز راهی برای ورود به بازار ساخت مسکن پیدا می‌کنند و در عین حال که از اثرات تورمی محفوظ می‌‌‌‌مانند، در بخش مولد سرمایه‌گذاری می‌شوند. موضوع راه‌‌‌‌اندازی این ابزارهای نوین در بورس‌کالای ایران از سال گذشته مطرح شد. به‌منظور مشخص شدن وضعیت تعریف ابزار اوراق سلف استاندارد مسکن، با مدیر توسعه فیزیکی بورس‌کالای ایران گفت‌‌‌‌وگویی انجام دادیم. جواد فلاح می‌‌‌‌گوید: دستورالعمل راه‌‌‌‌اندازی اوراق سلف استاندارد در سازمان بورس و اوراق بهادار به تصویب رسیده و در حال حاضر، منتظر بررسی نهایی کمیته فقهی سازمان بورس است. در صورت تصویب نهایی از سوی این سازمان، باید منتظر راه‌‌‌‌اندازی این ابزار جدید در بورس‌کالای ایران باشیم که مزایای قابل‌توجهی برای بخش مسکن کشور دارد.

تامین مالی پروژه‌‌‌‌های ساخت مسکن با ابزارهای نوین
بازار ساخت مسکن در کشور، ظرف دو سال اخیر در رکود سنگینی فرو رفته است. این رکود از سویی با افت عرضه مسکن نوساز، زمینه افزایش بهای خانه را در کشور فراهم کرده و از سوی دیگر، با افت محسوس تقاضا برای مصالح ساختمانی زمینه رکود بخش قابل‌توجهی از صنایع کشور را فراهم کرده و از این منظر به تضعیف رشد اقتصادی منجر شده است. بخشی از رکود سنگین حاکم بر بخش مسکن کشور به بروز تورم افسارگسیخته ظرف دو سال اخیر و اوج‌‌‌‌گیری هزینه ساخت مسکن برمی‌گردد. افزایش هزینه ساخت مسکن در این مدت به میزانی قابل‌توجه بوده که تامین مالی پروژه‌‌‌‌های ساخت‌‌‌‌وساز دشوار شده است. در این شرایط، پیش‌‌‌‌فروش ملک یکی از روش‌های تامین مالی پروژه‌‌‌‌های ساخت‌‌‌‌وساز است که در عین تامین مالی، امکان خانه‌‌‌‌دار شدن با هزینه کمتر را برای افراد فراهم می‌کند. با وجود این، پیش‌‌‌‌فروش ملک به اطمینان خریدار به فروشنده نیاز دارد که متاسفانه در بازار سنتی ساخت و فروش مسکن در کشور این اطمینان به دلایل مختلف به‌شدت کاهش یافته است. در این شرایط، رفتن به سمت استفاده از ابزارهای نوین مالی برای تامین هزینه ساخت مسکن، همچون اوراق سلف استاندار مسکن که به‌‌‌‌نوعی پیش‌‌‌‌فروش متری مسکن است، زمینه تامین مالی پروژه‌‌‌‌های ساخت‌‌‌‌وساز را در بازاری قابل اطمینان و تضمین‌شده فراهم می‌کند. ایجاد امکانی برای جمع‌‌‌‌آوری سرمایه‌‌‌‌های خرد عموم جامعه، تزریق نقدینگی سرگردان به بازار تولیدی، بهبود اشتغال‌زایی با تحرک صنایع وابسته به بخش مسکن و حفظ سرمایه‌‌‌‌های آحاد مردم مطابق با تورم بهای مسکن، از دیگر مزایای راه‌‌‌‌اندازی این ابزار نسبتا جدید در بورس‌کالای ایران است.

اوراق سلف استاندارد مسکن در یک‌قدمی تصویب
مدیر توسعه فیزیکی بورس‌کالای ایران در خصوص وضعیت پیشنهاد تعریف اوراق سلف استاندارد مسکن در بورس‌کالای ایران به «دنیای‌اقتصاد» گفت: طبق مقررات بازار سرمایه، پیش از آنکه ابزار جدیدی در این بازار مورد بهره‌‌‌‌برداری قرار گیرد، ضروری است کمیته فقهی سازمان بورس آن ابزار را مورد تایید قرار دهد. به‌‌‌‌تازگی کمیته فقهی سازمان بورس، مصوبه جدیدی صادر کرد که مطابق آن، از این پس دستورالعمل‌‌‌‌هایی که بر مبنای مجوز کمیته فقهی تدوین می‌‌‌‌شوند نیز باید مجددا در کمیته فقهی مطرح شوند تا انطباق متن دستورالعمل با مجوز کمیته فقهی، مورد تایید قرار گیرد. وی ادامه داد: اوراق سلف مسکن ابزار جدیدی نیست و در گذشته در قالب اوراق سلف موازی استاندارد از کمیته فقهی مجوز گرفته بود و تصمیم بر انتشار آن نیز گرفته شده بود؛ اما از آنجا که دارایی پایه آن یک دارایی پایه خاص بود، ابهامات فقهی درخصوص آن مطرح شد. بنابراین انتشار این اوراق بر پایه دارایی مسکن مجددا در کمیته فقهی سازمان بورس مطرح شد که خوشبختانه این کمیته با آن موافقت کرد. در ادامه، متن دستورالعمل انتشار اوراق سلف استاندارد مسکن در بورس‌کالا تدوین و سپس تقدیم سازمان بورس و اوراق بهادار شد. دستورالعمل تدوین‌شده در کمیته تدوین مقررات سازمان مورد بررسی قرار گرفت و پس از انجام اصلاحات برای معاملات سلف مسکن در بورس‌کالای ایران در سازمان بورس نهایی شد. در حال حاضر لازم است این دستورالعمل نیز در کمیته فقهی سازمان بورس مطرح شود و این کمیته نظر و پیشنهاد نهایی را در خصوص آن ارائه کند.

اطمینان خاطر خریداران در پیش‌خرید اوراق سلف مسکن
مدیر توسعه فیزیکی بورس‌کالای ایران در خصوص مزایای تعریف اوراق سلف استاندارد مسکن در بورس‌کالای ایران گفت: عملکرد این اوراق، مانند پیش‌‌‌‌فروش مسکن در بازار سنتی است که در حال حاضر نیز انجام می‌شود؛ با این تفاوت که این پیش‌فروش در چارچوب بازار سرمایه انجام می‌شود، بنابراین اتاق پایاپای بازار سرمایه بر اساس ریسکی که ممکن است متوجه قراردادها باشد، از عرضه‌‌‌‌کننده این اوراق، تضامین اخذ خواهد کرد و این تضامین خیال خریدار را از بابت عدم‌نکول در سررسید یا جبران خسارت در صورت نکول مطابق قرارداد راحت می‌کند. این اطمینان خاطر یکی از مزایای مهم این روش نسبت به روش سنتی پیش‌فروش است.

فلاح افزود: مزیت دیگر تعریف اوراق سلف استاندارد مسکن، برقراری امکان معامله خرد است. در بازار سنتی پیش‌فروش لازم است هر فردی یک واحد مسکونی کامل را پیش‌خرید کند. با توجه به قیمت‌های فعلی مسکن در کشور، بخش قابل‌توجهی از افراد توانایی سرمایه‌گذاری در بازار مسکن و پیش‌خرید را ندارند؛ اما با تعریف این اوراق، این امکان به وجود می‌آید که افراد در ابعاد کوچک و حتی کمتر از یک مترمربع از یک ملک را به شکل اوراق مسکن خریداری کنند. در نتیجه خریدار می‌تواند با خیال راحت از اینکه در سررسید، تعهدات فروشنده ایفا خواهد شد وارد این بازار شود؛ بنابراین امکان خرید در ابعاد کوچک مزیت بعدی راه‌‌‌‌اندازی این معاملات است.

رونق‌‌‌‌ ساخت مسکن به کمک ابزارهای مالی بورس‌کالا
فلاح اظهار کرد: در این روش، وقتی فردی اقدام به پیش‌‌‌‌فروش می‌کند، این امکان وجود دارد که منابع افراد و نهادها را در بازار سرمایه برای پروژه مدنظر جذب کند و به این ترتیب، جذب سرمایه سهل‌‌‌‌تر خواهد شد.

مدیر توسعه فیزیکی بورس‌کالای ایران در ادامه به مزایای راه‌‌‌‌اندازی این ابزار برای اقتصاد کشور اشاره کرد و گفت: با راه‌‌‌‌اندازی این ابزار ساخت مسکن، تحرک خوبی در تولید مسکن کشور ایجاد می‌شود که به رونق ساخت مسکن می‌انجامد. از آنجا که ساخت خانه یکی از پیشران‌‌‌‌های اقتصاد در کشور است و سهم زیادی در اشتغال‌زایی دارد، با راه‌‌‌‌اندازی این ابزار انتظار بهره‌‌‌‌مندی اقتصاد از مزایای آن می‌رود. فلاح در خصوص تاثیر این ابزار بر نرخ مسکن، بیان کرد: با توجه به اینکه بازار مسکن ساخته‌شده در هر منطقه بسیار قوی و فعال است، قیمت پیش‌فروش نیز تابع آن خواهد بود؛ بنابراین فردی که قصد خرید اوراق سلف استاندارد مسکن را دارد، می‌تواند قیمت را از بازار سنتی استخراج کند. بنابراین قیمت‌گذاری این اوراق و برآورد ارزنده بودن آن بسیار ساده است و به این ترتیب از شکل‌‌‌‌گیری حباب قیمتی در این بخش جلوگیری می‌شود.

وی تصریح کرد: در این روش، ملک موجود به فروش نمی‌رود، بلکه واحدی که قرار است ساخته شود، پیش‌‌‌‌فروش می‌شود. در بازار ملک، پیش‌‌‌‌فروش تابع بازار نقدی است، بنابراین این بازار نمی‌تواند برای بازار مسکن قیمت‌‌‌‌ساز شود؛ برعکس قیمت در بازار سنتی به این بازار جهت می‌دهد.

بانک آمریکایی جی‏‏‏‏‏‏‏‌پی‏‏‏‏‏‌مورگان پیش‏‏‏‏‏‏‏‌بینی کرد اوضاع برای اقتصاد جهانی در سال میلادی آینده به سمت بهبود پیش می‏‏‏‏‏‌رود و مصرف در سال‏‏‏‏‏‌های پیش‏‏‏‏‏‏‏‌رو قوی خواهد ماند. استراتژیست‏‏‏‏‏‏‏‌های بانک جی‏‏‏‏‏‏‏‌پی‏‏‏‏‏‌مورگان در گزارشی نوشتند: سال آینده می‏‏‏‏‏‌تواند زمینه را برای فضای اقتصادی پرجنب و جوش پی‏‏‏‏‏‏‏‌ریزی کند و کووید از یک پاندمی به یک بیماری محلی تبدیل شود. اقتصاد پرجنب و جوش به‏‏‏‏‏‌معنای تقاضای قوی برای نفت است و حتی جی‏‏‏‏‏‏‏‌پی‏‏‏‏‏‌مورگان هفته پیش اعلام کرد قیمت نفت به دلیل ظرفیت محدود اوپک برای افزایش تولید، می‏‏‏‏‏‌تواند در سال۲۰۲۲ به ۱۲۵ دلار و در سال ۲۰۲۳ به ۱۵۰ دلار صعود کند. مارکو کولانوویچ و برام کاپلان، استراتژیست‌های جی‏‏‏‏‏‏‏‌پی‌مورگان در یادداشت اخیرشان نوشتند: واریانت اومیکرون که طی ۲هفته گذشته بازارها را به وحشت انداخت، می‏‏‏‏‏‌تواند آغازی بر پایان پاندمی باشد. اگر شدت بیماری‏‏‏‏‏‏‏‌زایی و مرگ و میر ناشی از اومیکرون کمتر باشد، بخشی از الگوی تاریخی تحول ویروس خواهد بود. این امر برای بازارهای پرریسک مثبت خواهد بود زیرا نشان می‏‏‏‏‏‌دهد که پایان پاندمی نزدیک است

معامله‌گران ارزی در زمان مذاکرات هسته‌ای، با احتیاط بیشتری رفتار می‌کنند و تمایل زیادی برای خریدوفروش‌های سنگین ندارند. روز پنج‌شنبه با وجود انتشار اخبار منفی متعدد، دلار تنها ۱۰۰ تومان رشد قیمت را ثبت کرد و در محدوده ۳۰ هزار و ۷۵۰ تومان قرار گرفت. در معاملات پشت خطی روز جمعه نیز اسکناس آمریکایی نوسان خاصی نداشت، امری که نشان می‌دهد ممکن است دلار در نخستین روز هفته تغییرات محدودی را به ثبت برساند. تعادل دلار در ابتدای هفته تنها در صورتی برهم خواهد خورد که خبر موثقی از مذاکرات هسته‌ای منتشر شود. تا زمانی که چنین اتفاقی رخ ندهد، به نظر می‌رسد بازیگران ارزی ترجیح می‌دهند دست به عصا حرکت کنند و حرکت شتاب‌زده‌ای را صورت ندهند.

  واکنش طبیعی به اخبار هسته‌ای
بیشتر فعالان ارزی باور دارند با توجه به اهمیت مذاکرات هسته‌ای و امکان لغو یا ادامه تحریم‌ها، طبیعی است که بازار واکنش هیجانی موقت به اخبار مذاکرات داشته باشد. در واقع از نگاه این گروه، افزایش دلار در هفته گذشته که پس از مذاکرات هسته‌ای هفته دوم آذرماه رخ داد، طبیعی بود.  دلار به دنبال توقف موقت مذاکرات وین در انتهای دو هفته قبل، در روزهای ابتدایی هفته گذشته در مسیر افزایشی تندی قرار گرفت و با شکست مرز 30 هزارتومانی تا نزدیک کانال 31 هزار تومانی پیشروی کرد. با این حال، زمانی که بازار به دور جدید مذاکرات نزدیک شد، سطح احتیاط‌ها در بازار بالا رفت و دیگر خبری از خریدهای سنگین نبود. در فاصله روزهای دوشنبه تا پنج‌شنبه، دلار در بازه محدود 30 هزار و 650 تا 30 هزار و 800 تومان تغییرات خود را به ثبت رساند. این در حالی بود که پنج‌شنبه دو هفته قبل دلار در محدوده 29 هزار و 300 تومانی قرار داشت و به یکباره روز شنبه تا نزدیکی محدوده 30 هزار و 200 تومان پیشروی کرد. دلار در هفته گذشته با تکیه بر همان رشد روزهای شنبه و یکشنبه، توانست بازدهی هفتگی 8/ 4 درصدی را تجربه کند. اسکناس آمریکایی دو هفته قبل نیز 2/ 1 درصد رشد قیمت را به ثبت رسانده بود. در هفته‌ای که دلار روند افزایشی داشت، سکه امامی نیز توانست در جاده صعودی حرکت کند. سکه در ابتدای هفته توانست از مرز 13 میلیون تومانی عبور کند و در ادامه هفته حتی تا نزدیکی محدوده 13 میلیون و 300هزار تومان جهش کرد. از روز سه‌شنبه فضای بازار آرام‌تر شد و سکه تا محدوده 13 میلیون و 100 هزارتومانی نیز عقب‌نشینی کرد. در نهایت روز پنج‌شنبه افزایشی‌ها با مشاهده رفتار صعودی دلار، به بازار سکه بازگشتند و توانستند 100 هزار تومان به ارزش بازاری فلز گران‌بهای داخلی اضافه کنند. سکه که چهارشنبه 13 میلیون و 100 هزار تومان قیمت خورده بود، روز پنج‌شنبه در محدوده 13 میلیون و 200 هزار تومان قرار گرفت. به گفته تحلیل‌گران فنی محدوده 13 میلیون و 200 هزار تومانی در بازار سکه اهمیت زیادی دارد و در صورتی که فلز گران‌بهای داخلی بتواند بالای این محدوده تثبیت شود، خریداران بیشتری وارد بازار خواهند شد. به گفته فعالان، روند آتی سکه بیشتر از هر متغیری به رفتار دلار بستگی دارد. در صورتی که دلار به بالای کانال 31 هزار تومانی برود، سکه می‌تواند در هفته جاری رشد معناداری را تجربه کند.

 

پیمان حدادی
کارشناس بازارسرمایه
بازار سرمایه بی‌تفاوت نسبت به رشد سایر بازارها روزهای ملال‌انگیزی را پشت‌سر می‌گذارد، در حالی‌که وضعیت بازارهای موازی رو به بهبود است چرخه خروج سرمایه از این بازار ادامه دارد تا سهامداران خسته از اصلاح فرسایشی شاخص اندک‌اندک از بازار خارج شوند. همان‌طور که از قبل پیش‌بینی می‌شد شرایط نامطلوب اقتصادی کشور و ابهاماتی که در برخی سیاستگذاری‌های اقتصادی وجود دارد، چشم‌انداز روشنی برای سرمایه‌گذاران بورسی ترسیم نمی‌کند. وضعیتی که معاملات را به ‌نامطمئن‌ترین حالت ممکن در یک سال و نیم اخیر تبدیل کرده است.
در هفته‌ای که گذشت یکی از کم‌رمق‌ترین و کم‌حجم‌ترین معاملات هفته‌های اخیر را در تالارهای شیشه‌ای نظاره‌گر بودیم تا پاییز ۱۴۰۰ یکی از تلخ‌ترین فصول بازارسهام رقم بخورد. این وضعیت در حالی است که اکثر عوامل بنیادی اثرگذار بر بازار ازجمله نرخ ارز در هفته گذشته بر مدار صعودی قرار داشت. واقعیت آن است که بازار سهام نسبت به عوامل بنیادی بی‌اعتماد است. کاهش قیمت سهام با افزایش خریدار همراه نیست و سیگنالی منفی به سایر سرمایه‌گذاران برای ورود به بورس است. در هفته‌ای که گذشت افزایش قیمت نفت و سایر کامودیتی‌ها در کنار رشد قیمت دلار در حالی رخ داد که بازارسرمایه هیچ واکنش مثبتی به افزایش قیمت‌ها نشان نداد.

 از این‌رو به‌نظر می‌رسد جذابیت سایر بازارهای سرمایه‌گذاری از جمله بازارهای ارز و سکه و رمز ارزها سرمایه‌ها را به سمت این بازارها هدایت کرده است. طی یک‌ماه گذشته حدود۳‌هزار و ۵۰۰‌میلیارد تومان پول حقیقی از بورس و حدود یک‌هزار و ۵۰۰میلیارد تومان پول از صندوق‌های با درآمد ثابت از سوی فعالان حقیقی بازارسرمایه خارج شده است.

خروج نقدینگی از بازارسهام و بازار بدون‌ریسک صندوق‌های با درآمد ثابت نشان می‌دهد بازارهای رقیب از جذابیت بیشتری برای سرمایه‌گذاری برخوردارند.

اما این وضعیت تا چه زمانی تداوم دارد؟ وضعیت بازارسهام در روزهای اخیر نشان می‌دهد تبعات بررسی لایحه بودجه بر روند معاملات هفته آینده بازارسهام نیز اثرگذار باشد. بازارسرمایه هفته‌های زیادی است که در انتظار شفافیت نقاط مبهم و درعین حال جنجالی لایحه بودجه۱۴۰۱ به‌سر می‌برد. برهمین اساس باید دید جزئیات این لایحه تا چه میزان می‌تواند به بازارسرمایه کمک کند. معمولا دولت‌ها زمانی که با کسری‌بودجه عظیمی مواجهند صنایع را هدف قرار می‌دهند؛ این رویه می‌تواند اثرات منفی، هم در کوتاه‌مدت و هم در میان‌مدت و هم در بلندمدت بر بازار سرمایه داشته باشد.

سرنوشت ارز۴۲۰۰ تومانی، نرخ حامل‌های انرژی، عوارض صادرات، حقوق مالکانه و همچنین میزان انتشار اوراق‌بدهی در سال۱۴۰۱ ازجمله مهم‌ترین موضوعات بحث‌برانگیز لایحه بودجه است که مسیر حرکت بورس را با تغییرات جدی روبه‌رو می‌کند.

در کنار این موارد به‌نظر می‌رسد شاخص‌کل بورس درمحدوده یک میلیون و ۳۳۰ تا یک‌میلیون و۳۴۰ هزار واحد که مهم‌ترین سطح حمایتی آن است در نوسان باشد. ریزش شاخص از رقم‌های ذکر‌شده بازارسهام را وارد فاز پیچیده‌ای می‌کند و امکان سرمایه‌گذاری را از صاحبان پول سلب می‌کند.

 

صحبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های رئیس‌دولت سیزدهم درباره برخورد با اخلال‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گران بازار ارز در روز چهارشنبه، باعث شد که کاربران شبکه‌‌‌‌های اجتماعی، از لاک سکوت خود خارج شوند. رئیس دولت در جلسه ستاد هماهنگی اقتصادی دولت بیان کرده بود که دستگاه‌های مسوول عوامل مداخله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گر در بازار ارز را شناسایی و با جدیت به وظیفه خود عمل کنند. این صحبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها بار دیگر نام «جمشید بسم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌الله» را بر سر زبان‌ها انداخت. کاربران در صفحه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های توییتر خود یا در استوری اینستاگرامشان با گوشه و کنایه به این مساله می‌پرداختند که در هفته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های آینده حتما فرد دیگری با اسم عجیب و غریب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تری بازداشت می‌شود و در بخش‌های خبری با آنها گفت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌وگو می‌شود و اعلام می‌کنند که در بازار ارز اخلال می‌کرده‌‌‌‌اند. به دو روز اما نکشید که اعلام شد با اقدامات اطلاعاتی و عملیاتی، علاوه‌بر دستگیری ۵ اخلالگر شاخص بازار ارز تهران، مسدود‌کردن حساب‌‌‌‌های بانکی فعالان غیرمجاز ارزی به ۸۴۱ نفر افزایش یافت. واکنش‌‌‌‌ها اما به این خبر در توییتر مثبت نبود.
کاربران توییتر با بازنشر این خبر درباره این مساله می‌نوشتند که طبق پیش‌‌‌‌بینی‌‌‌‌‌هایی که در این‌خصوص و بعد از صحبت‌‌‌‌های رئیس دولت داشتند، چند نفر به‌نام اخلالگر بازار ارز دستگیر شدند و گناه وضعیت اخیر به گردن آنها می‌افتد، اما اصل مساله چیز دیگری است؛ آقای رئیسی گفته بود افزایش قیمت دلار نتیجه اقدامات این اخلالگران است. حالا که دستگیر شده‌‌‌‌اند دولت باید بگوید از کی قیمت ارز به مقطع مرداد برمی‌‌‌‌گردد؟ چرا این برخوردهای جدی در حوزه‌‌‌‌های دیگر انجام نمی‌شود؟ چرا این برخوردها تاثیری در وضعیت معیشت مردم و اوضاع اقتصادی ندارد؟ چرا برای اوضاع بورس دستوری نمی‌‌‌‌دهید؟ همچنین باور‌پذیری این اقدام در نزد مردم، سلطان‌‌‌‌سازی‌‌‌‌ها در هر حوزه‌‌‌‌ای، اقدامات تکراری و… از جمله محور‌هایی بودند که کاربران توییتر در نوشته‌‌‌‌هایشان در این‌خصوص به آن می‌‌‌‌پرداختند. در همین رابطه صادق زیباکلام، در توییتر خود نوشت: «ذوالنوری نماینده قم: نوسانات ارزی دلیل اقتصادی ندارد و کار بیگانگان است، می‌خواهند مسوولان کشور در مذاکرات دچار محاسبات اشتباه شوند. وزارت اطلاعات: ۵ اخلالگر شاخص بازار ارز دستگیر شدند. آنقدر این جملات ظرف چند دهه گذشته تکرار شده‌اند که تقریبا از حفظ شده‌ایم. یاد جمشید بسم‌الله بخیر.‌» اما هواداران دولت سیزدهم نسبت به این انتقادها سکوت نکردند. آنها به صادق زیباکلام و دیگرانی که منتقد بازداشت اخلال‌‌‌‌گران بازار ارز بودند اینطور می‌نوشتند که چرا در دولت‌‌‌‌های محبوبشان نسبت به وضعیت اقتصادی یا بالا رفتن قیمت ارز سکوت کرده بودند. قیمت ارز و وضعیتی که دارد، جزو دغدغه‌‌‌‌های هر روزه کاربران جمع توییتری اقتصادی‌‌‌‌ها و بورسی‌‌‌‌ها است؛ همایون دارابی در آخرهفته‌‌‌‌ای که گذشت در صفحه خود نوشت: « افزایش قیمت ارز میوه و نتیجه چند مشکل است که بدون حل آنها پرداختن به قیمت بی‌فایده و تکرار گذشته است. کاهش کسری‌بودجه با کاستن از هزینه‌های دولت، حذف ارز چند نرخی، رفع مشکلات صادراتی کنونی به‌ویژه در بازار روسیه، ساماندهی بازار رمزارزها، راه درمان مشکل است و کار اصولی لازم است.‌» در آخرهفته‌‌‌‌ای که گذشت، همچنین عباس عبدی، در صفحه توییتر خود نوشت: «بیایید فرض کنید که دولت هیچ‌کاری به قیمت‌گذاری خودرو نداشت. به‌نظر شما آیا خودرو از اینکه هست گران‌تر می‌‌‌‌بود؟ به نظرم به احتمال زیاد ارزان‌تر بود. احتیاط کردم قطعا نگفتم و الا نظرم قطعا است. رانت ناشی از قیمت‌گذاری کجا رفته؟ پراید سال ۹۶ حدود ۲۱ میلیون، امروز بالای ۱۷۰ میلیون.‌» این توییت با انتقاد هواداران دولت فعلی همراه شد و برخی از کاربران برای عبدی نوشتند که دولت مورد‌حمایت شما دولت به‌اصطلاح امید و اعتدال پراید را سال۹۲،  ۱۸میلیون تومان تحویل گرفت ولی در مرداد‌ماه ۱۴۰۰ آن را ۱۶۲ میلیون تومان تحویل دولت بعد داد. آنها با خرده‌گرفتن نسبت به انتقادهای این روزهای چهره‌‌‌‌های اقتصادی و سیاسی به دولت سیزدهم، بیشتر در نوشته‌‌‌‌هایشان درباره این مساله می‌‌‌‌نویسند که این افراد در دولت‌‌‌‌های یازدهم و دوازدهم در برابر مشکلات اقتصادی و تورم و اقدامات اقتصادی آن‌‌‌‌ دولت‌ها سکوت کرده بودند اما حالا که جایگاهی در دولت‌‌‌‌ ندارند، مشغول انتقاد و ایجاد فضای بی‌‌‌‌امیدی در جامعه هستند.

از دیگر موضوعاتی که در آخر هفته‌‌‌‌ای که گذشت در فضای توییتر فارسی درباره آن کم و بیش صحبت می‌شد و البته روز چهارشنبه هم در این ستون به آن پرداخته شد، موضوع مذاکرات بین‌‌‌‌المللی برجام بود. چهارشنبه برخی از کاربران در صفحه‌‌‌‌هایشان درباره راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اندازی کمپینی درخصوص تشویق دولت سیزدهم به امضای برجام صحبت می‌کردند‌ و به این موضوع می‌پرداختند که باید با ایجاد هشتگی توجه مسوولان کشور را به این موضوع جلب کرد که امروز مطالبه بسیاری از مردم امضای برجام و بهبود وضعیت اقتصادی است؛ چرا‌که از مردم درخصوص برجام رای‌‌‌‌گیری صورت نگرفته است. روز پنج‌شنبه در همین رابطه حسن سبحانی، استاد اقتصاد دانشگاه تهران در صفحه توییتر خود بدون اشاره به موضوع خاصی نوشت: «شرایط حاکم بر کشور که محصول مشترک چندین دهه فشار مخالفان و کنش‌‌‌‌ها و واکنش‌‌‌‌های حکمرانی است، به مرحله‌‌‌‌ای رسیده است که همه‌‌‌‌پرسی و مراجعه مستقیم به آراء مردم در موضوعات بسیار مهم را، طریقی هوشمندانه، مصلحت‌‌‌‌گرایانه، حافظ حیثیت‌‌‌‌ها و قانونی می‌‌‌‌نمایاند. اقتضائات مکتوم را دریابید.‌»

پیمان مولوی، فعال حوزه اقتصاد هم در توییتر خود نوشت: «برجام شده است یک بیمار روی تخت که آخر هفته‌‌‌‌ها پزشکان جلسات را در اتاق بیمار برگزار می‌کنند و بعد به سرکارهایشان باز‌می‌‌‌‌گردند.‌» کاربران عادی توییتر فارسی هم به گذر ماه‌‌‌‌ها و هفته‌‌‌‌ها که در کش و قوس امضا‌کردن یا امضا‌نکردن توافق گذشته است اشاره می‌کردند و اینطور می‌نوشتند که در این گذر روزها، هیچ برنامه و کاری را با خیال راحت و دل‌آسوده پیش نبرده‌اند چون هر لحظه با استرس و دل‌نگرانی برایشان گذشته است. در همین رابطه رضا غلامی، فعال حوزه اقتصاد در توییتر خود نوشت: «بلاتکلیفی سرمایه‌‌‌‌گذاران و فعالان اقتصادی مهم‌ترین هزینه ما از طولانی‌شدن مذاکرات است، درحالی‌که هزینه طرف مقابل برای طولانی‌شدن مذاکرات تقریبا صفر است. یعنی، منفعت ما با کوتاه‌کردن و منفعت آنها با طولانی‌کردن دوره مذاکرات حداکثری می‌شود…‌» در فضای پر از خبر توییتر فارسی، صحبت از مذاکرات هسته‌ای و پیگیری اخبار مرتبط با این موضوع در توییتر بیشتر از هر خبر دیگری به‌چشم می‌خورد. در این حال و هوا، صفحه توییتر آیت‌الله جوادی‌آملی که به بازنشر بیانات رسمی ایشان می‌‌‌‌پردازد، این توییت را منتشر کرد: «باید طوری توافقات را نوشت که کسی نتواند زیر آن بزند و از تعهد خود شانه خالی کند. اگر کشوری توانست یکطرفه از توافق خارج شود، یعنی قرارداد عوامانه نوشته شده است. مذاکره با جهان، فهم بالغ سیاسی بین‌المللی می‌خواهد.‌»

 

یکی از عوامل تعیین‌کننده مسیر بورس همواره جهت‌گیری دلار در بازار آزاد بوده است. رفتار چند هفته اخیر بازار سهام اما از واگرایی این دو خبر می‌دهد. یکی از عوامل موثر بر این رفتار متناقض وجود رکود عمیق و لیست بلند بالایی از ابهامات و نگرانی‌ها است. با این حال به نظر می‌رسد در صورتی که مسیر فعلی کاهش ارزش ریال ادامه یابد، زمینه واکنش بازار در کوتاه‌مدت فراهم خواهد شد؛ واکنشی که معمولا به‌صورت غیرمترقبه و مقارن با اوج بدبینی در میان سرمایه‌گذاران روی می‌دهد.
تغییر رابطه سهام و دلا‌ر؟
 بازار سهام در هفته گذشته کمابیش در شرایط انجماد بود، به نحوی که به‌رغم شتاب‌‌‌گیری تضعیف ارزش ریال در بازار آزاد، تحرک متناسبی از خود نشان نداد. شاخص بورس تنها به لطف رونق خفیف روز چهارشنبه رشد ۷/ ۰ درصدی در مقیاس هفتگی را به ثبت رساند و ارزش معاملات روزانه نیز در کانال ۳‌هزار میلیارد تومان، معادل کف ارزش معاملات روزانه در سال‌جاری نوسان کرد. با این حال، از منظر فروشندگان انگیزه عرضه تا حد زیادی تضعیف شده و به جهت نموداری هم،  شاخص کل در منطقه حمایت‌‌‌های متعدد و قوی در کانال ۳/ ۱میلیون واحدی قرار گرفته است. ترکیب بی‌‌‌میلی فروشندگان با تضعیف ارزش ریال موجب شده امکان چرخش روند بازار سهام در صورت تحریک مختصر طرف تقاضا در کوتاه‌‌‌مدت فراهم باشد. در این میان، سایه مذاکرات هسته‌‌‌ای کماکان بر سر بازار گسترده است و با توجه به نوسانات ارز همگام با تحولات این حوزه در روزهای اخیر، به دقت از سمت سهامداران دنبال می‌شود. 

بورس به دلار می‌‌‌بازد؟
بنا به سوابق تاریخی، اصلی‌‌‌ترین عامل تعیین‌کننده رفتار بورس در گذشته جهت‌‌‌گیری ارز در بازار آزاد بوده است. رفتار چند هفته اخیر بازار سهام اما نشانه‌‌‌های واگرایی قابل ملاحظه‌‌‌ای از مسیر ارز نشان داده، تا جایی که این ابهام را در ذهن بخش مهمی از سرمایه‌گذاران مطرح کرده که آیا این رابطه تاریخی تضعیف شده یا کماکان پابرجاست؟ مطالعه دقیق‌‌‌تر روند گذشته نشان می‌دهد که در اغلب نمونه‌‌‌ها، در فاز نخست سیکل تضعیف معنادار ریال، واکنش بورس کند و تا حد زیادی تدریجی بوده است. به این ترتیب، با آغاز کاهش ارزش ریال، لیست بلند بالایی از ریسک‌های حاکم بر بورس و توجیهات عدم‌واکنش قیمت سهام مطرح می‌شود که مقارن با یک دوره کاهش قابل ملاحظه ارزش دلاری سهام است. با این وجود، رفتار بعدی بازار، پس از یک وقفه کوتاه، عبارت از خیزش سمت تقاضا و تبدیل آن به یک دوره رونق مستحکم است که نه‌تنها اثر کاهش ارزش پول را جبران کرده بلکه در مواردی موجب بیش‌پرتاب قیمت سهام شده است. در شرایط فعلی نیز شباهت زیادی با دوره‌‌‌های اولیه بی‌‌‌تفاوتی به کاهش ارزش ریال به چشم می‌‌‌خورد، به‌نحوی که در ۳ماه گذشته، بازار سهام حدود ۲۱‌درصد از ارزش ارزی خود را از دست داده است. با این حال، بورس تهران نه‌تنها در رکود عمیق فرو رفته است بلکه لیست بلند بالایی از دلایل رکود و عدم‌خوش‌‌‌بینی نسبت به روند آتی نیز در بین کارشناسان مطرح می‌شود. این در حالی است که بنا بر تجربه تاریخی، در صورتی که مسیر فعلی کاهش ارزش ریال ادامه یابد، زمینه واکنش بازار در کوتاه‌‌‌مدت فراهم خواهد شد؛ واکنشی که معمولا به صورت غیرمترقبه و مقارن با اوج بدبینی در میان سرمایه‌گذاران روی می‌دهد.

  آفات تورم برای سرمایه‌گذاران
در حالی که این فرضیه نزد تعداد کثیری از فعالان بازار سرمایه وجود دارد که رشد تورم در نهایت به نفع قیمت سهام و رونق بورس تمام می‌شود، شواهد تجربی مخالف متعددی در این رابطه در سطح جهانی مطرح است. فارغ از آنکه بازدهی شاخص‌‌‌های سهام در کشورهای توسعه‌‌‌یافته در دوران تورمی به لحاظ واقعی مثبت نبوده است، از منظر رفتارشناسی فعالان اقتصادی نیز پیامدهای منفی برای بازارها دارد. یکی از بارزترین موارد، تغییر ذائقه ریسک‌‌‌پذیری سرمایه‌گذاران در اثر تورم‌‌‌های مزمن و بالاست. در چنین فضایی، بی‌‌‌ارزش شدن مستمر دستمزدهای ثابت از یکسو انگیزه اشتغال را نزد کارکنان کاهش می‌دهد و از سوی دیگر آحاد جامعه را به سمت رفتارهای پرمخاطره سرمایه‌گذاران جهت جبران کاهش قدرت خرید سوق می‌دهد.

نمونه بارز این مساله در بازارهای جهانی در حال حاضر در سوق یافتن اکثر معامله‌‌‌گران خرد و غیرحرفه‌‌‌ای به سمت سهام بی‌‌‌پشتوانه یا رمزارز‌‌‌های نوپا و عجیب به چشم می‌‌‌خورد که بعضا رشدهای انفجاری و سقوط‌‌‌های پردامنه در قیمت این دارایی‌‌‌ها را رقم زده است. در کشور ما نیز، به‌ویژه در سال‌جاری، با پیشی گرفتن تورم از بازده دارایی‌‌‌های متعارف، نشانه‌‌‌های رفتار پرمخاطره نزد سرمایه‌گذاران غیرحرفه‌‌‌ای در تمرکز بر رمزارزها یا حتی خود دلار قابل مشاهده است؛ در بازار سهام هم هرازگاهی نشانه‌‌‌های هجوم سفته‌‌‌بازانه به شرکت‌های کوچک دیده می‌شود که به دلیل فضای رکودی کل بازار چندان پردامنه نیست. در هر صورت، آنچه مشخص است اینکه روند پرشتاب کنونی تورم در کشور نه‌تنها به نفع بورس تمام نشده بلکه با ایجاد سوءانگیزه در رفتار سرمایه‌گذاران و شاغلان، تبعات منفی برای کلیت اقتصاد در پی داشته است. از این رو، مهار تورم فزاینده کنونی از طریق گشایش در فضای تحریم و سیاست منضبط پولی نه‌تنها به ضرر بازار سرمایه نیست بلکه به طور بالقوه می‌تواند یکی از انگیزه‌‌‌های بازگشت بورس به فضای رونق و شکوفایی واقعی باشد.

  معنای چرخش «پاول» برای بازارهای جهانی
رئیس بانک مرکزی آمریکا در یک چرخش آشکار در هفته‌‌‌های اخیر، طی یک جلسه رسمی در یکی از کمیته‌‌‌های مجلس به صورت علنی اقرار کرد که تورم بالا ممکن است موقتی نباشد و برای مهار آن احتمالا لازم است فدرال رزرو سیاست انقباض پولی را سریع‌‌‌تر و عمیق‌‌‌تر از قبل پیگیری کند. این موضع‌‌‌گیری از این جهت حائز اهمیت بود که تا پیش از این، وی به عنوان بیان‌کننده رسمی مواضع این نهاد پولی همواره بر موقتی بودن تورم بالا تاکید می‌کرد. پس از این اظهارات، روند افزایش ارزش دلار تقویت و بازار دارایی‌‌‌های ریسک‌‌‌پذیر شامل سهام تا حدی تضعیف شد. این چرخش سیاست در نهاد تصمیم‌گیر پولی در بزرگ‌ترین اقتصاد جهان، پیامدهای مهمی برای سرمایه‌گذاران در کل دنیا به دنبال دارد. به طور تاریخی، دوره‌‌‌های انقباض سیاست پولی دلار برای کل دارایی‌‌‌های ریسک‌‌‌پذیر به‌ویژه سهام غیرآمریکایی و نیز بازار مواد خام و کالا مقارن با فشار بر قیمت‌ها و فضایی آکنده از رکود و درجا زدن در بهترین حالت بوده است. ترکیب چرخش پولی اخیر فدرال رزرو با ارزش‌‌‌گذاری فعلی بازارهای سهام و کالاها (که در محدوده‌‌‌های بالای تاریخی قرار دارند) می‌تواند ترمز رونق بازارها را در افق سال آتی بکشد؛ وضعیتی که معنای عملیاتی آن برای سرمایه‌گذاران وابسته به قیمت‌های جهانی کالا نظیر فعالان بورس تهران عبارت از ضرورت احتیاط در پیش‌بینی قیمت کامودیتی‌‌‌ها در مدل‌‌‌های تحلیلی در افق سال آینده خواهد بود.

 

Rate this post
آیا این مطلب را می پسندید؟
https://dsarka.com/?p=13936
اشتراک گذاری:
واتساپتوییترفیسبوکپینترستلینکدین
آرکا نادری
مطالب بیشتر

نظرات

0 نظر در مورد اخبار 00/09/20

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.