0
0

اخبار بورس 1401.06.22

قیمت لونا (LUNA – توکن شبکه تِرا ۲.۰) پس از رشد ۳.۵ برابری خود در جمعه گذشته، با کاهشی حدوداً ۴۰درصدی از اوج ۷.۰۶ دلاری خود، امروز به ۴.۲ دلار رسید. با این حال، لونا همچنان در ۷ روز گذشته ۱۲۰درصد رشد داشته و توانسته است قیمت خود را پس از ماه‌ها نوسان در محدوده ۲ دلاری، بیش از دو برابر افزایش دهد. در همین زمان، قیمت لونا کلاسیک (LUNC) نیز پس از رشد حدوداً ۲۴۰درصدی در یک ماه گذشته، در ۲۴ ساعت اخیر ۲۰درصد کاهش داشته و به ۰.۰۰۰۳۲ دلار رسیده است.

آنچه در روزها و هفته‌‌‌‌‌‌های اخیر در بازار سهام رخ داده، نشان می‌دهد فعالان بورسی پس از افت‌های پی‌درپی در ۴‌ماه گذشته در چندقدمی نزول از کف میانگین قیمت‌ها، حالا روزهای ناخوشایندی را پشت‌سر می‌گذارند. طی این مدت تضعیف شاخص‌های بازار در کنار چشم‌‌‌‌‌‌انداز منفی اقتصاد داخلی و جهانی، بورس را وارد مرحله تازه‌‌‌‌‌‌ای از اصلاح قیمت‌ کرد، به‌طوری‌که قوی‌شدن ریسک‌های سیستماتیک، سخت‌شدن فروش و کاهش چشمگیر سودآوری اغلب شرکت‌ها را به‌دنبال داشته است.
عبور از شیب تند اصلاح؟
خروج نقدینگی از بازار که از آن تحت‌عنوان یکی از متغیرهای اثرگذار بر رشد قیمت سهام یاد می‌شود هم‌اکنون با تردید‌های جدی مواجه شده است. برآوردها از اظهارات تحلیلگران حاکی از آن است که حرکت نوسانی شاخص تا مشخص‌شدن نتیجه مذاکرات برجامی و انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در ‌ماه نوامبر ادامه خواهد یافت، با این حال برخی دیگر از اظهارنظر‌ها با تکیه بر چرخش سیگنال‌های منفی از اقتصاد چین و کاهش تورم این اقتصاد جهانی به زیر یک‌درصد برای پنجمین‌ماه پیاپی از امکان تغییر رویه برخی کالاهای مرتبط با این بخش در بورس تهران حکایت می‌کند. در دستور کار قراردادن سیاست‌های انبساطی ازسوی بانک مرکزی چین درحالی مسیریابی قیمتی در بازار کامودیتی‌محورهای داخلی را متحول خواهد کرد که تداوم این روند می‌تواند منجر به تقاضای موثر از سمت حوزه مذکور شود. با این‌حال در مورد مسیریابی جدید، کارشناسان بورسی هم‌نظر نیستند. عده‌ای بر این باورند که همچنان احتمال شکسته‌شدن کف‌های جدید قیمتی وجود دارد. گرچه در مرداد‌ماه و با افزایش خوش‌بینی‌ها نسبت به سرنوشت مذاکرات هسته‌ای کشور کمتر کسی فکرش را می‌‌‌‌‌‌کرد شاخص وارد کانال یک‌میلیون و ۳۰۰‌هزار واحد شود. شاخص با وجود سیگنال‌های نسبتا مثبت از گزارش‌های ۶ماهه شرکت‌ها و ورود مجدد نرخ دلار به ابرکانال ۳۰‌هزارتومان در مقابل حمایت یک‌میلیون و ۴۰۰‌هزار واحدی کم آورد و نتوانست عدد مذکور را حفظ کند.

در انتظار تحرکات جدید
روزگذشته نیز به‌رغم فراز و فرود ابتدایی بازار از سمت نمادهای کامودیتی‌محور تابلوی معاملاتی سرخپوش به‌کار خود پایان داد و با افت بیش از هزار واحدی در سطح یک‌میلیون‌و۳۸۸هزار واحد متوقف شد. شواهد نشان می‌دهد فضای سیاسی و اقتصادی مبهم هم‌اکنون بازار سهام را به کانونی غیرجذاب برای سرمایه‌گذاران تبدیل کرده؛ از این‌رو سایر عوامل اثرگذار (به ‌ویژه افزایش نرخ دلار و رشد تورم داخلی) بر مسیر قیمتی سهام نمی‌توانند انتظارات سرمایه‌گذاران از آینده تالارشیشه‌ای را برآورده کنند و سود‌سازی مناسب و افزایش فروش شرکت‌ها را رقم بزنند. به باور صاحب‌نظران اقتصادی، عدم‌ورود پول‌های جدید به گردونه معاملات سهام، تغییر وضعیت بازارهای کالایی را نیز تحت‌الشعاع قرار خواهد داد. افزایش فزاینده ریسک‌های سیستماتیک از مهم‌ترین چالش‌های بازار سرمایه ‌برای حرکت در مدار صعودی به‌شمار می‌‌‌‌‌‌رود. در همین رابطه مهدی افنانی، کارشناس بازارسرمایه ضمن اشاره به وضعیت فعلی بازار توضیح داد: افت و خیز دیروز شاخص‌های سهام را نمی‌توان نشانه‌ای قوی از بازگشت قیمت‌ها به مدار صعودی در‌نظر گرفت. در روزهای گذشته ریزش دسته‌جمعی سهام نشان داد این بازار از محرک قوی خالی است، اما با توجه به تغییرات احتمالی قیمت کامودیتی‌ها شاید در کوتاه‌مدت از شدت ریزش قیمت‌ها جلوگیری شود، با این‌حال این روند نمی‌تواند ادامه‌دار باشد، اما اگر در چند روز معاملاتی آینده شاخص‌ها تا حدودی بتوانند تغییر‌مسیر بدهند، شاید بتوان گفت نوسانات مثبت در کمین بازارسهام خواهد بود. گرچه به‌طور کلی نمی‌توان تحقق وضعیت مزبور را نشانه‌ای بر پایان اصلاح قیمت‌ها عنوان کرد. به گفته این کارشناس، در مقطع فعلی یکی از محرک‌های قوی برای به‌حرکت درآوردن بورس تعیین‌تکلیف برجام است. اینکه در آنسوی مرزها چه رخدادهایی در انتظار سیاست خارجی کشور است، محل بحث ما نیست، اما آنچه مسلم است اینکه روند مذاکرات هسته‌ای کشور به نتیجه انتخابات آمریکا گره خورده است.

او با بیان اینکه این شرایط حساسیت سرمایه‌‌‌‌‌‌گذاران بازار را به‌دنبال داشته است، خاطرنشان کرد: عدم‌نتیجه‌گیری مشخص از روند مذاکرات تبعات منفی در بازارسهام ایجاد کرده است. بازیگران این بازار در ‌ماه‌های گذشته با اتخاذ استراتژی‌های متفاوت برای کسب بازدهی از بورس بارها تغییراتی را در چینش پرتفوی خود ایجاد کردند، با این حال معاملات آتی این بازار تحت‌تاثیر این مهم در ابهام است.

«بررسی معاملات بازار سهام در هفته‌های گذشته از اقبال نسبی متقاضیان به سمت سهام کوچک خبر می‌دهد. این مسیریابی که به‌دنبال افزایش ریسک‌های سیستماتیک و زیر‌سایه‌بردن سهام بزرگ و شاخص‌ساز رخ داده باز‌هم می‌تواند در استراتژی معاملاتی سهامداران قرار بگیرد.»

مهدی افنانی ضمن اشاره به این مطلب اظهار کرد: به‌نظر می‌رسد بازار سهام با توجه به سیگنال‌های مثبت اقتصادی از چین در ‌‌‌‌‌‌محدوده فعلی نوسان کند. در روزگذشته آنچه بیش از هر چیزی توانست بر برخی جهت‌‌‌‌‌‌گیرها در نمادهای مختلف موثر باشد همین تحولات اخیر در حوزه کامودیتی‌محورها بود. نوسان نسبی قیمت‌ها در نمادهای یادشده تا حدودی می‌تواند از التهابات موجود بکاهد.

نزاع معاملاتی میان خریداران و فروشندگان هر چند تا اواسط معاملات روزگذشته وارد فاز جدیدی از تغییرات شد اما این کشمکش به‌حدی نبود که شاخص‌‌‌‌‌‌کل بتواند رنگ سبز را بر تابلوی معاملاتی حک کند. به‌نظر می‌رسد بازار از نظر شاخصی پایین‌تر از محدوده فعلی به ثبات برسد. در این بین کاهش حجم معاملات نیز دور از ذهن نیست مگر اینکه نبض احیای برجام تند‌تر بزند. افزایش شانس توافق و موضع‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مثبت در این‌خصوص فصل جدیدی از تحولات مثبت در بازار سهام را رقم خواهد زد.

روی ریل نوسان
باید دید در روزهای آینده کاهش نرخ تورم تولید و مصرف در چین می‌تواند منجر به ایجاد تقاضا از سوی کامودیتی‌ها شود و بازار را به یک تعادل نسبی برساند؟ علی ایمانی دیگر کارشناس بازارسرمایه نیزدر پاسخ به این پرسش ضمن اشاره به روند نزولی تورم تولید در چین و اثرات آن بر برخی از سهام داخلی معتقد است: این اتفاق خبر خوبی برای فعالان بازار کامودیتی است. در همین راستا باید عنوان کرد اگر بانک مرکزی چین بر سیاست‌های انبساطی اصرار بورزد بازارسرمایه با چراغ‌سبز متقاضیان سهام کامودیتی روبه‌رو خواهد شد. قدرت تاثیرگذاری این محرک‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ بین‌المللی نوسانات منفی بورس را تا حد زیادی کاهش می‌دهد، از این‌رو به‌نظر می‌رسد با جدی‌شدن این روند، بازار به نوسان کم‌مقدار رضایت دهد.

او با بیان اینکه تغییر مسیر نماد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های معاملاتی بورس تهران در ساعت میانی دادوستد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های روز گذشته را می‌توان تا حدودی نشات‌‌‌‌‌‌گرفته از برخی گمانه‌زنی‌ها نسبت به ادامه انتظارات از روند نزولی نرخ بهره چین درنظر گرفت، خاطرنشان کرد: مساله مهمی که وجود دارد این است که بازارسهام به‌طور سنتی معمولا در اواخر نیمه اول سال ‌با کم‌رمقی مواجه است. این موضوع درکنار اعتماد رخت‌بسته از بازار وضعیت رو به‌افولی را به بازیگران بورسی تحمیل می‌کند. قرارگرفتن بازار پرحاشیه سهام درچنین شرایطی می‌تواند متقاضیان را خسته کند و به سمت بازارهای دیگر سوق دهد.

درحالی‌که بازارسهام نسبت به بازارهای موازی بیشترین کاهش قیمت در دو هفته اخیر را به‌ثبت رسانده، پیش‌بینی می‌شود تا حدودی از سرعت اصلاح قیمت سهام کاسته شود. شاخص‌کل پس از ۱۰‌روز متوالی افت قیمتی، روز دوشنبه نیز با افت روزانه ۳۷/ ۱۲درصدی ارزش معاملات خرد به‌کار خود پایان داد. در عین حال شاید بتوان گفت که کاسته‌شدن از سرعت خروج پول حقیقی از بازار می‌تواند در نتیجه روند منفی ۱۰روز گذشته شکل‌گرفته باشد.

 ما انسان‌ها در مواقع متعددی ممکن است گرفتار خطا شویم. در سال‌های اخیر دانشمندان علوم رفتاری و اقتصادی که در حوزه تبین سازوکار تصمیم‌گیری انسان فعالیت می‌کنند خطاهای مختلفی را شناسایی کرده‌اند که در اصطلاح علمی به آنها سو‌گیری یا تورش گفته می‌شود. یکی از این موارد به اثر هاله‌ای معروف است. این اثر در خیلی از نقاط زندگی‌مان حضور داشته و باعث می‌شود تحلیل‌ها یا نظراتمان نسبت به محیط اطرافمان همراه با خطا باشد. این خطا طی چند سال‌اخیر نیز در مقاطع مختلفی از بازار سرمایه ایران قابل‌مشاهده بوده است. اینطور که به‌نظر می‌رسد برای آنکه در ادامه این مسیر از بروز خطاهای هاله‌ای یا سایر سوگیری‌های شناختی برحذر باشیم، نیازمند آنیم که با اتخاذ راهبردی دو سویه در تفکر تحلیلی به‌دنبال آن دسته از عواملی برویم که امکان شکست رویکرد جاری ما در تحلیل را فراهم ‌کند.

رد پای هاله‏‏‏‏‌ها در بورس

 بیوگرافی از یک خطا

بر اساس مطالعات علمی یکی از دلایلی که انسان‌ها در زندگی خود دچار خطا می‌شوند، وجود خطاهای شناختی است که به شکلی کاملا ساختارمند در حوزه شناخت انسان و سازوکارهای تصمیم‌گیری او وجود دارند. این مساله اگرچه ممکن است تا حدودی ناشی از فرهنگ باشد اما تحقیقات زیادی تاکنون نشان‌داده که مسائل تکاملی نیز در این حوزه موثر بوده‌اند. یکی از این خطاها اثر هاله‌ای نام داد. اثر هاله‌ای توسط ادوارد ثراندایک روانشناس آمریکایی در سال‌۱۹۲۰ میلادی کشف شد و در آن اینطور بیان شد که این اثر یک خطای شناختی است که در آن انسان، ویژگی مشخصی از یک فرد یا شی را مبنایی برای قضاوت درباره کل آن قرار می‌دهد.

اگر به خودمان نیز دقت کنیم متوجه می‌شویم که در طول زندگی روزمره خود، در برخی مواقع دچار این سوگیری می‌شویم. این اثر می‌تواند پیامد‌های منفی مختلفی داشته باشد مانند عدم‌انتخاب شایسته افراد یا حتی تصمیم‌گیری به اجرا‌کردن یا نکردن یک پروژه. مثلا تاثیر چهره افراد هنگام مصاحبه شغلی برای استخدام کارمند یک بانک یا تاثیر نورپردازی فروشگاه‌ها برای جلب‌توجه مشتری همه و همه جزوی از اثری هستند که باعث می‌شود با در‌نظر گرفتن یک ویژگی مانند چهره، جذابیت بصری، رنگ و غیره، دست به تصمیم‌گیری در مورد مساله‌ای بزنیم. این اثر حتی در بازار‌های مالی نیز کم‌اثر نبوده و همواره انسان‌هایی هستند که با توجه به تنها یک ویژگی از شرکت‌ها، دست به گرفتن پوزیشن خرید یا فروش سهام می‌زنند.

 کارشناس و اشتباه؟

از اوایل سال۱۳۹۷ بورس تهران وارد یک رالی صعودی شد که در ادامه آن طی سال‌های ۹۸ و ۹۹ توانست بازدهی بالاتر از انتظاری را برای فعالان خود به‌ارمغان بیاورد. دلایل متعددی باعث رشد در این دو سال ‌شد که از قبل صعودی‌شدن بازار هم می‌توانستیم آن را پیش‌بینی کنیم. با خروج آمریکا از پیمان برجام شاهد ورود موج عظیمی از تحولات اقتصادی در ایران شدیم. هنگامی که تحریم‌ها دوباره علیه ایران از سر گرفته شدند، از یک‌طرف انتظارات تورمی افزایش یافت و از طرف دیگر رشد نرخ دلار به افزایش جنب و جوش بازارها انجامید. علاوه‌بر همه این‌ها کاهش بی‌سابقه نرخ بهره بانکی در ابتدای سال‌۹۹ جزو عواملی بود که باعث شد این جنب و جوش تشدید شود و تکاپو در میان سرمایه‌گذاران افزایش یابد. در پی تمامی این اتفاقات مردم ایران ناگزیر به فکر محلی مناسب برای سرمایه‌گذاری افتادند، زیرا هر لحظه منتظر این بودند که ارزش پول ملی از همین‌جایی که قرار دارد هم پایین‌تر برود.

از بازار دلار گرفته تا خرید مسکن در ترکیه، اکثر مردم برای حفظ ارزش سرمایه خود به بررسی بازارهای مختلف می‌پرداختند. بعضی‌ها نیز به سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه یا همان بورس روی آوردند که باعث شد آرام آرام چه آنهایی که در زمینه بورس حرفه‌ای بودند و چه آنهایی که به‌تازگی نام آن را شنیده بودند، سرمایه خود را راهی این بازار پرریسک کنند. در اواخر سال‌۱۳۹۸ با شیوع ویروس‌کرونا و متعاقبا بسته‌شدن بسیاری از مشاغل کشور، تعداد زیادی از مردم در خانه خود نشسته و به دلیل داشتن وقت زیاد مشتاق شدند سری هم به بازار سهام بزنند و از این راه سودی کسب کنند. از حوالی روز بیستم مرداد ۱۳۹۹ بود که بازار تصمیم به عوض‌کردن روند صعودی و آغاز نزول تاریخی خود کرد. در این زمان بود که اکثر فعالان خبر از رشد مجدد بازار می‌دادند و این نزول‌ها را فرصتی برای بازچینش پورتفوی خود و دیگران می‌دیدند.

طی این ‌ماه‌ها بیشتر فرصت‌های فروش برای سهامداران وجود داشته و هرکسی که گمان می‌کرد قیمت‌های سهام بیشتر از ارزش واقعی است، می‌توانست از آن خارج شود. یکی از دلایلی که خیلی از تحلیلگران حرفه‌ای بازار سهام با وجود اینکه می‌دانستند قیمت بسیاری از نمادها over value یا بیش از ارزش‌واقعی است، دست به‌فروش سهم خود نزدند، به همان اثر هاله‌ای مربوط می‌شود. مردم و حتی تحلیلگران با خود فکر می‌کردند بازاری که تا این حد بازدهی مثبت طی دوسال اخیر به‌دست آورده، بعید است به این زودی‌ها آن‌هم در شرایطی که تقاضا هر روز در سطح بالایی قرار دارد به ‌یک‌باره تغییر جهت بدهد. در این میان همه سود‌های چند صد‌درصدی خود را دلیلی بر نگه‌داشتن سهم می‌پنداشتند، اما پس از ۳‌ماه شاخص‌کل بورس یکی از بدترین دوره‌های فصلی خود را سپری کرد و حدودا به سطحی رسید ‌که از نوک قله تاریخی ۱/ ۲میلیون واحدی بیش از ۴۰‌درصد فاصله داشت.

 احتمال تداوم این خطا

از مرداد‌ماه سال‌۹۹ تا به امروز، نوسانات شاخص‌کل بورس حاکی از رکودی بلندمدت است، به‌طوری‌که آمار معاملاتی مانند ارزش معاملات و ورود پول حقیقی که نشان از رونق بازار سرمایه دارد، طی این ۲ سال ‌از وضعیت خوبی برخوردار نبود. در این میان اگرچه گاهی اوقات اخباری باعث صعودی‌شدن روند بازار یا پاره‌ای از صنایع می‌شد، اما به چند روز نمی‌رسید که خبری دیگر، روند قبلی را معکوس می‌کرد. طی یک سال‌اخیر نیز اخبار برجامی به‌قدری باعث تجدیدنظر فعالان بازار در انتخاب سهم شده است که می‌توان گفت نسبت به این اخبار دیگر واکنشی نمی‌دهند و تنها خبری که می‌تواند باعث یک موج موقت شود، امضای قرارداد یا شکست‌خوردن کامل گفت‌وگوهای برجام است، در غیر این‌صورت با ادامه پیدا‌کردن مذاکرات و ایجاد موج مثبت و منفی در بازار، دیگر اتفاق خاصی نمی‌افتد.

با نگاه‌کردن به نمودار شاخص‌کل بورس تهران متوجه این موضوع می‌شویم که به‌تازگی یکی از حمایت‌های خوب پیش‌رو که در محدوده شاخص یک‌میلیون و ۴۰۰هزار واحد بود را شکست. در ادامه مسیر افت، مقاومت ۸/ ۶۱درصد فیبوناچی در راه است که در محدوده یک‌میلیون و ۳۵۰ ‌هزار واحد قرار دارد. در حال‌حاضر دو سناریو محتمل است. یکی باز‌گشت شاخص، قبل از شکستن مقاومت بعدی و دیگر نفوذ به آن. اگر شاخص بتواند در معاملات یک هفته آینده سمت و سویی مثبت به‌خود بگیرد، می‌توان انتظار داشت که حداقل کمی از افت‌های اخیر خود را جبران کند، اما اگر باز‌هم به نزول ادامه دهد، دیدن شاخص یک‌میلیون و ۳۴۰‌هزار که مقاومتی است استاتیک، دور از انتظار نیست.

در شرایط کنونی برخی سرمایه‌گذاران از ارزنده‌بودن بازار سخن می‌گویند، اما باید توجه کرد که آیا این ارزندگی ناشی از بررسی اکثر متغیر‌های قابل‌بررسی است یا تنها با دیدن یک یا دو نشانه این حرف‌ها زده می‌شود. اگر تنها به گزارش مالی خوب یا چارت‌های تکنیکال بسنده کنیم باید گفت که احتمالا دچار اثر هاله‌ای شده‌ایم و تحلیل ما ممکن است همراه با خطا باشد. برای اینکه متوجه شویم سهام ارزنده هستند یا خیر، باید هم به متغیر‌های تکنیکال مانند مقاومت، حمایت، الگو‌ها و غیره توجه کنیم و همینطور باید به بررسی متغیر‌های بنیادی مانند صورت‌های مالی، وضعیت نرخ بهره بانکی، قیمت‌های کامودیتی‌ها، اخبار سیاسی و دیگر موارد نیز بپردازیم. به‌عنوان مثال یکی از اخبار تاثیرگذار بر تصمیم‌گیری که به‌تازگی منتظر شده است، خبر تورم زیر یک‌درصد چین برای پنجمین‌ماه متوالی است. این موضوع می‌تواند تاثیر بسزایی بر قیمت کامودیتی‌ها داشته باشد؛ به‌گونه‌ای که اگر با تداوم تورم کم کشور چین اقدام به گرفتن سیاست‌های انبساطی برای جلوگیری از رکود داشته باشد، انتظار می‌رود که در آینده نه‌چندان دور تقاضا برای کامودیتی‌ها افزایش یافته و همین موضوع محرک موثری برای صنایع کامودیتی‌محور است.

 

آیا دلیل نوسانات مختصر امروز مواردی مانند تورم زیر یک‌درصد چین و رشد در بازارهای جهانی بود؟

پاسخ از علی عصاری، کارشناس بازار سهام: وضعیت بورس در روز گذشته (دو شنبه ۲۱ شهریور) با عددهای تاریخی همراه بود، ارزش معاملات خرد بورس در این روز ‌هزار و ۳۸۶‌میلیارد‌تومان بود که این میزان از اواسط مرداد‌ماه سال‌جاری کمترین رقم ثبت‌شده بوده است. برای دومین‌بار در شهریورماه شاهد این بودیم که ارزش معاملات خرد در محدوده ۱۳۰۰‌میلیارد‌تومان قرار گرفته است. گرچه شاخص‌کل رشد حدود ۵/ ۱درصدی را از ابتدای سال‌تاکنون داشته اما شاخص‌کل در سطح آخرین روز کاری سال‌۱۴۰۰ قرار گرفته است. بازار سهام طی ۱۰‌روز متوالی گذشته با افت در شاخص‌کل مواجه بوده است و البته این شرایط در بازار سهام در حالی اتفاق افتاده که روز گذشته بازارهای جهانی مثبت و صعودی پیش‌رفتند.

اتفاقی که در بازار سهام در حال رخ‌دادن است؛ یک سقوط نرم است که به‌نظر می‌رسد فرای مسائل جهانی است. این یعنی روند رو به رشد بازارهای جهانی یا تورم زیر یک‌درصد چین و بهبود وضعیت نرخ کامودیتی‌‌‌‌ها تاثیری در بازار ما ندارد.

به نظرم نکته مهم برای بازار سرمایه ما شهریور و مهر پرنوسان است. این خاطره‌‌‌‌ای است که در‌ ماه جاری و ‌ماه پیش‌رو برای تمامی سهامداران دوباره زنده می‌شود.

مهر پرنوسان بازار هر‌ساله به واسطه فشار فروشی که کار‌گزاری‌‌‌‌ها ایجاد می‌کردند اتفاق می‌‌‌‌افتاد و اگر این داستان واقعی باشد؛ یعنی کار‌گزاری‌‌‌‌ها شروع به‌فروش کنند اتفاقات سال‌های گذشته تکرار خواهد شد، اما به‌نظر می‌رسد چنین اتفاقی نیفتاده است. دست‌کم در چند روز گذشته بازار نشان نمی‌دهد که کار‌گزاری‌ها تسویه‌کنند یا فشار فروشی از طریق آنها در بازار اتفاق بیفتد، اما ترس از فروش کار‌گزاری‌‌‌‌ها یا نگرانی در موردفشار فروش توانسته بازار را به یک رکود مطلق برساند. به هر حال باید خاطرمان باشد از سال‌۹۲ تا به حال هیچ شهریور و مهری نبوده که بازار سهام روزگار خوش داشته باشد.

بنابراین اگر این اتفاق واقعی هم نباشد و فشار فروشی بر بازار تحمیل نشود، ترس از تجربه سال‌های گذشته باعث می‌شود سهامداران رغبتی برای ورود به بازار سهام نداشته باشند، در نتیجه این امر هم ما شاهد اعداد و کف‌‌‌‌های تاریخی در بازار هستیم که به ترتیب شکسته می‌شوند. این موضوع باعث می‌شود علاوه‌بر رکود موجود شاهد اعتراض سهامداران خرد نسبت به صندوق‌های سرمایه‌گذاری باشیم.

با این اوصاف به‌نظر می‌رسد موقعیت موجود در بورس به وضعیت بازارهای جهانی مربوط نیست، فقط ناشی از یک موقعیت بد زمانی است و غیر از آن چیزی نمی‌تواند باشد، بنابراین احتمالا تا اواسط مهر یا انتهای این‌ماه شرایط بازار به همین منوال خواهد بود. بورس وارد یک محدوده پنیک شده و ترس از اینکه بازار مثبت شود و به واسطه این مثبت، فشار فروش داشته باشیم بازار را تحت‌تاثیر قرار داده است.

سارا فلاح/ کارشناس بازار سرمایههمان‌طور که همه می‌دانیم بازار را می‌توان به دو دسته شرکت‌های بزرگ و شرکت‌های کوچک و متوسط دسته‌بندی کرد. شاخص‌کل بیانگر وضعیت شرکت‌های بزرگ بر اساس ارزش بازار و شاخص هموزن نماینده سهم‌های کوچک و متوسط بازار است. اگر به روند حرکتی شاخص‌کل و هم‌وزن دقت کنیم، متوجه می‌شویم که به‌رغم رکود کلی که در بازار وجود دارد شاخص هم‌وزن بازدهی بهتری نسبت به شاخص‌کل داشته است.

ترافیک تقاضا در صنایع کوچک

دلیل این موضوع را در چند پارامتر می‌توان یافت. اولین پارامتر ارزش معاملات خرد سهام است که نشان می‌دهد پول‌های زیاد پارک‌شده‌ای وجود دارند که به دلیل ریسک سیستماتیک و فضای ابهام‌آلود سیاسی کشور ترجیح داده‌اند فعلا وارد بازار نشده و نظاره‌گر باشند.  بنابراین حجم نقدینگی کافی برای اثر‌گذاری و تکان دادن سهم‌های بزرگ در بازار وجود ندارد و همین نقدینگی موجود در بازار از یک صنعت کوچک به صنعت دیگر می‌رود که خود این موضوع باعث‌شده که این صنایع بازدهی بهتری نسبت به سهم‌های صنایع بزرگ داشته باشند. پارامتر بعدی قیمت‌های جهانی کامودیتی‌ها است.

با توجه به سیاست‌های انقباضی در سراسر جهان و در راس آنها فدرال‌رزرو شاخص دلار رشد بی‌سابقه‌ای داشته و باعث‌شده که کامودیتی‌ها وارد فاز رکود و نزولی شوند، به‌طوری‌که کل جهان در حال سوق پیدا‌کردن به یک رکود بزرگ است. البته با توجه با ابرتورمی که در آمریکا و اروپا شاهد هستیم چاره دیگری جز ادامه تهاجمی سیاست‌های انقباضی نیست، لذا وضعیت قیمت کامودیتی‌ها با توجه به رکود احتمالی در اقتصاد آمریکا و به‌دنبال آن اقتصاد اروپا و جهان در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته و شاهد نزول قیمتی در اغلب کامودیتی‌ها هستیم. البته در این میان برخی کامودیتی‌های استثنا نیز وجود دارند که نه‌تنها دچار ریزش نشده‌اند، بلکه شاهد رشد آنها نیز بوده‌ایم که این استثنا‌ها نیز دلایل بنیادی خاص خود را دارند.

با توجه به اینکه سهم‌های بزرگ بازار سرمایه اکثرا صادرات و کامودیتی‌محور هستند که کاهش قیمت‌های جهانی روی سودآوری آنها اثر عمیقی می‌گذارد، بنابراین اقبال از سمت این شرکت‌ها کمتر شده است و معامله‌گران ترجیح می‌دهند تا زمانی‌که ابهام‌ها در مورد قیمت کامودیتی‌ها برطرف نشود و شاهد ثبات قیمتی در آنها نباشند سهم بسیار پایین‌تری به این شرکت‌ها در پرتفوی خود اختصاص دهند. ابهام در حصول برجام نیز از دیگر دلایل عدم‌گرایش خریداران به سمت سهم‌های برجامی و چینش پرتفوی بر اساس برجام است که بعضا جزو صنایع بزرگ بازار به‌حساب می‌آیند مانند خودروسازهای بزرگ و بانک‌ها. همچنین سهم‌های صنایع کوچک و متوسط بازار در طی یک‌سال گذشته نزول‌های شدیدتری را تحمل کرده و به نقاط جذابی برای خرید رسیده‌اند و قیمت بسیاری از آنها تفاوت معناداری با ارزش ذاتی آنها دارد که فروشندگان را از فروش پشیمان می‌کند.

رفتار حقوقی‌ها در برخی سهم‌های بزرگ با شناوری بالا نیز جزو عواملی است که باعث‌شده خریداران حقیقی از سمت این سهم‌ها دور شوند. طی چند‌ماه گذشته شاهد این نکته بودیم که حقوقی‌های برخی سهم‌های بزرگ در روزهایی که سهم ‌درصدهای مثبت را تجربه می‌کرد، دست به‌فروش‌های مدیریت‌نشده‌ای بزنند که نتیجه‌ای جز ناامیدی و دلسردی جریان نقدینگی نداشت. از طرفی برخی اتفاقات در هر صنعت به‌طور جداگانه باعث‌شده که برای خریداران جلب‌توجه کنند. در گروه محصولات کاغذی به دلیل افزایش نرخ انرژی در اروپا و قطع صادرات چوب و خمیرکاغذ از سمت روسیه قیمت جهانی برخی محصولات کاغذی افزایش پیدا کرده که روی سودآوری این صنعت اثر مستقیم گذاشته است. در گروه شوینده‌ها بعد از رشد شدید قیمت مواداولیه، در چند‌ماه گذشته شاهد کاهش قیمت مواداولیه بودیم و همین موضوع باعث شد تا حدی بازار به سمت این گروه اقبال نشان دهد.

افزایش نرخ در برخی محصولات گروه کاشی و سرامیک و همچنین ارزش مارکت پایین این صنعت باعث توجه جریان نقدینگی به برخی نمادهای این گروه شده است. افزایش نرخ و انتظار افزایش حاشیه سود ناخالص در گروه غذایی باعث شد که سهم‌های این گروه مورد‌توجه واقع شوند، بنابراین می‌توانیم به‌طور کلی این نتیجه را بگیریم که بازار از سمت شرکت‌های صادرات‌محور و سودمحور به سمت شرکت‌های دارایی‌محور و سهم‌های با بازیگران حقیقی رفته است. البته نه تمام سهم‌های این صنایع بلکه سهم‌هایی با P/ E مناسب و گزارش‌های خوب ماهانه. در این میان باید این نکته را هم در‌نظر داشت که سهم‌های کوچک عمدتا سهم‌های رشدی به‌حساب می‌آیند که هم سودهای بزرگ‌تر دارند و سهم در زمان نزول بازار ریزش‌های بیشتری را تجربه می‌کنند و همچنین به دلیل شناوری پایین اکثر این سهام، قفل‌شدن در صف خرید و صف‌فروش دور از انتظار نیست، لذا ارتباط مستقیمی میان بازدهی و ریسک این سهم‌ها وجود دارد و نسبت به بازدهی بالا ریسک بالاتری دارند، هرچند قانون جدید دامنه‌نوسان برای سهم‌های فرابورسی می‌تواند تا حدی این مشکل را برطرف کند. از طرفی شرکت‌های بزرگ و بالغ دارای بازدهی پایین‌تر و بالطبع ریسک پایین‌تری هستند.

تا به اینجا بر اساس مولفه های جریان نقدینگی و بنیادی شرایط صنایع کوچک و متوسط بازار را نسبت به شرکت‌های بزرگ‌تر سنجیدیم. اگر بخواهیم نگاهی تکنیکالی به نسبت شاخص هم وزن به شاخص کل داشته باشیم و روند حرکتی آنها را مقایسه کنیم، مشخص می‌شود که هر زمان نماگر هم وزن روند صعودی به خود بگیرد نشانه اقبال بازار به سمت سهم‌های کوچک و متوسط بازار است و هر زمان نزولی شود برتری روند شاخص کل به شاخص هم‌وزن را بیان می‌کند. به طوری که از ابتدای امسال شاخص هم وزن روند صعودی به خود گرفته و کف‌های ماژور بالاتری را ثبت کرده و از چندین ماه پیش با عبور این شاخص نسبتی از کف نزولی تکنیکالی  نوید بازدهی بیشتر سهم های کوچک و متوسط را صادر کرد.  با عبور معتبر و موفق شاخص نسبتی از سقف قبلی خود شده انتظار داریم که همچنان در این کانال صعودی به مسیر خود ادامه دهد و تا محدوده نسبت ۳/ ۰ درصد که هم سقف کانال صعودی و هم کلاستر دو فیبوناچی اکسپنشن و ریتریسمنت است ادامه داشته باشد و به‌طور کلی در حال حاضر نیز چشم انداز شاخص هم‌وزن روشن‌تر از شاخص کل به نظر می‌رسد.

 

روز گذشته نرخ دلار غیر‌رسمی در محدوده نیمه دوم کانال ۳۰ هزار تومانی به نوسان پرداخت. این در حالی است که نرخ این ارز در روز‌های نه چندان دور در یک بازه قیمتی مشخص و در محدوده کانال قیمتی ۲۹ هزار تومانی برای مدتی نسبتا طولانی نوسان می‌کرد. به عقیده بسیاری از تحلیلگران، پیشروی نرخ شاخص ارزی ناشی از کمرنگ شدن انتظارات مثبت جامعه از آینده کوتاه‌مدت مناسبات سیاسی ایران و قدرت‌های جهانی است. در همین راستا روز گذشته سیگنال‌هایی از تاخیر گفت‌وگو‌های هسته‌ای برجام تا بعد از نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مطرح شد. در نهایت قیمت هر برگ اسکناس آمریکایی در معاملات عصر روز گذشته با حدود ۲۵۰ تومان افزایش نسبت به نرخ روز یکشنبه به ۳۰ هزار و ۸۵۰ تومان رسید. هر قطعه سکه طلا ضرب امامی نیز در معاملات عصر روز گذشته با حدود ۲۶۴ هزار تومان افزایش نسبت به نرخ روز پیش در رقم ۱۴میلیون و ۳۰۰ هزار تومان معامله شد.

Untitled-2 copy

دیروز دوشنبه 21 شهریور ماه روند قیمت دلار در معاملات غیررسمی بازار تهران افزایشی بود. هر برگ از این اسکناس آمریکایی نخستین معاملات خود در صبح روز گذشته را با حدود 150 تومان افزایش نسبت به نرخ روز یکشنبه در رقم 30 هزار و 750 تومان آغاز کرد. در ادامه معاملات روز دوشنبه نیز شاخص ارزی شاهد افزایش نرخ بود به گونه‌ای که هر برگ از این اسکناس آمریکایی در معاملات عصر روز گذشته روی پله‌های انتهایی کانال 30 و در سطوح قیمتی 30 هزار و 800 تا 30 هزار و 900 تومان معامله شد. طبق بررسی‌های به عمل آمده از روند نرخ دلار معاملات ماه‌های گذشته بازار ارز تهران مشاهده می‌شود که نرخ ارز مذکور در تب و تاب مذاکرات رفت و برگشتی ایران و آمریکا برای حدود 20 روز در بازه قیمتی کانال 29 هزار تومانی نوسان می‌کرد.

این در حالی بود که تمامی تلاش‌های فعالان بازار جهت افزایش نرخ این ارز در آن بازه زمانی به دلیل وجود حجم قابل توجهی از انتظارات سیاسی مثبت در فضای بازار بی‌نتیجه می‌ماند. با این حال پس از انتشار سیگنال‌های جدی و نگران‌کننده از طرف‌ اروپایی‌ها، سقف مقاومت 30 هزار تومانی دلار شکسته شد و نرخ این ارز با ریتم نسبتا تندی در کانال 30 هزار تومانی به حرکت درآمد. با افزایش نرخ دلار در معاملات غیر‌رسمی روند قیمت سکه در معاملات بازار تهران نیز افزایشی شد.  طبق فرمول محاسبه نرخ سکه طلا در بازار تهران، نرخ دلار غیررسمی تاثیر مستقیمی روی قیمت این فلز گران‌بها دارد. روز گذشته نیز با افزایش حدودا 250 تومانی نرخ دلار قیمت هر قطعه سکه طلا ضرب امامی افزایش قیمتی 264 هزار تومانی را تجربه کرد و به پله‌های ابتدایی کانال 14 میلیون تومانی رسید. گفتنی است که نرخ حباب هر قطعه از این فلز گران‌بها نیز روز گذشته در کانال قیمتی یک میلیون و 800 هزار تومانی محاسبه شد.

 

نایب رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران گفت: کسب مجوز برای خرید و فروش طلا در فضای مجازی برای اصناف مربوطه ضروری و تخلفات از این پس قابل پیگیری است.

نایب رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران گفت: مدت‌هاست به‌دلیل حفظ منافع مردم، از طریق اتحادیه طلا و جواهر اعلام کردیم که خرید و فروش در فضای مجازی ممنوع است مگر آنکه افراد مجوزهای لازم را داشته باشند. محمد کشتی‌‌آرای اظهار کرد: هرچند در فضای مجازی مسائل رهگیری و استاندارد قابل کنترل نیست، اما کسانی که شرایط لازم را داشته باشند، می‌‌توانند با اخذ مجوز این نوع فعالیت‌‌ها به کار خود ادامه دهند. او اضافه‌‌کرد: با این کار منافع مردم حفظ می‌‌شود و دیگر در فضای مجازی شاهد سوءاستفاده و خرید و فروش طلاهای غیراستاندارد نخواهیم بود و چنانچه مشکلی رخ دهد قابل پیگیری است؛ درصورتی‌که در گذشته این امکان وجود نداشت. ناسب رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران با تاکید بر اینکه افراد فاقد مجوز همچنان مجاز به خرید و فروش طلا در فضای مجازی نیستند، افزود: کسانی می‌‌توانند این کار را انجام دهند که مجوزهای لازم را طی سه فرآیند انجام دهند. او تشریح‌‌کرد: برای اخذ جواز، افراد ابتدا باید به اتحادیه طلا و جواهر مراجعه کنند و براساس مصوبه‌های این اتحادیه باید افراد مکان تجاری یا اداری قابل قبول اداره اماکن داشته باشند، در مرحله بعد باید «نماد ای» و در آخرین مرحله باید جواز اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی را دریافت کنند تا اجازه فعالیت در فضای مجازی را کسب کنند. کشتی‌‌آرای ادامه ‌‌داد: خریداران برای تعیین اعتبار این فروشگاه‌ها، ابتدا باید نماد ای کسب‌وکار مربوطه را کنترل کنند، این نماد توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت برای متقاضیان مربوطه صادر می‌‌شود و چنانچه فردی این جواز را داشته باشد، می‌‌تواند معاملات اینترنتی انجام دهد. او تاکید کرد: افراد قبل از انجام هرگونه معامله‌‌ای ابتدا نماد ای واحد صنفی را بررسی کنند و از صحت و سقم آن مطمئن شوند؛ زیرا در غیر این صورت هیچ‌کدام از تخلفات قابل پیگیری نیست. این مقام صنفی گفت: مراکز فروش طلا در فضای مجازی باید فاکتور فروش صادر کنند و در این فاکتورها باید شماره تماس، شماره سریال و آدرس درج شده باشد؛ در غیر این صورت کالای معامله‌شده قاچاق محسوب می‌‌شود. او تصریح کرد: با راه‌‌اندازی بسترهای اینترنتی خرید و فروش طلا از هدررفت منافع مردم جلوگیری می‌‌شود.

 

گزارش‌ها از جهش بازارهای اروپایی در روز گذشته حکایت دارد. تحلیلگران بر این باورند که صعود بازار سهام اروپا ناشی از تقویت یورو در روزهای اخیر است. بر این اساس نرخ یورو در برابر دلار به ۰۱/ ۱ واحد رسید. با تقویت یورو، نیکی ژاپن نیز که به پایین‌ترین میزان خود در هفته گذشته رسیده بود، با رشد ۲ درصدی مواجه شد. به دنبال این موضوع شاخص STOXX۵۰ با رشد ۵ درصدی خود نسبت به هفته گذشته به بالاترین میزان خود در ماه سپتامبر رسید. همچنین بازده اوراق قرضه دولتی در ایتالیا نیز با ۵/ ۶ واحد افزایش به بالاترین نرخ خود از اواسط ژوئن و به میزان ۰۹۸/ ۴ درصد‌ رسید. تقویت یورو، کاهش ارزش دلار را به دنبال داشت. کاهش شاخص دلار به ۸۳۵/ ۱۰۷ واحد، رونق بازار رمزارزها و طلا را نیز به دنبال داشت. بر این اساس طلا و بیت‌کوین با روند صعودی خود، وارد فصل جدید قیمتی شدند. اما سوال این است که چه عاملی سبب تقویت یورو شده است؟ در پاسخ این سوال باید علاوه بر افزایش نرخ بهره توسط بانک مرکزی اروپا به عقب‌نشینی روسیه در جنگ برابر اوکراین نیز اشاره کرد.
سبز‌پوشی بازارهای قاره‌سبز
تقویت یورو
با توجه به افزایش نرخ بهره توسط بانک مرکزی اروپا، شاخص یورو در برابر دلار توانست از یک واحد عبور کند و اکنون تا ساعت ۱۵ به وقت تهران به ۰۱۶/ ۱ واحد رسیده است. این اسکناس اروپایی که در هفته گذشته پایین‌ترین سطح خود در دو دهه اخیر را تجربه کرده بود پس از نشست بانک مرکزی اروپا مبنی بر تداوم سیاست‌های انقباضی، از عملکردی شبیه به فدرال رزرو در مهار تورم در منطقه خود، بهره گرفت و این موضوع سبب تقویت اسکناس اروپایی در روزهای اخیر شد. در این میان عقب‌نشینی روسیه از جنگ با اوکراین نیز گامی در جهت تقویت این اسکناس بیش از پیش شد؛ زیرا پیش‌بینی می‌شود که این موضوع سبب می‌شود سیاستگذاران منطقه یورو از این فرصت استفاده کرده و راه‌حلی برای کاهش بحران انرژی در این منطقه پیدا کنند. همچنین این امر توانست سود بانک مرکزی را به بالاترین میزان خود در ۴ هفته گذشته برساند.

اما در مقابل دلار آمریکایی با افت حدود ۵/ ۲ درصدی خود نسبت به هفته گذشته اکنون به ۸۳۵/ ۱۰۷ واحد رسیده است. برخی از تحلیل‌گران معتقدند علاوه بر تقویت یورو، عامل دیگری که سبب کاهش ارزش دلار در روز گذشته شده، انتشار گزارش تورم آمریکا در روز سه‌شنبه است. گزارش‌ها حاکی از آن است که اتحادیه آمریکا در روز سه‌شنبه ۱۳ سپتامبر گزارش تورم این منطقه را منتشر خواهد کرد. این امر ترس سرمایه‌گذاران را از احتمال وقوع رکود افزایش داد و سبب شد دلار نسبت به روز گذشته با اندکی کاهش مواجه شود. البته برخی از تحلیل‌گران بر این باورند که تورم ماه سپتامبر در آمریکا روند کاهشی به خود می‌گیرد. البته این موضوع نمی‌تواند مانع افزایش سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو شود. در میان این بحبوحه پیش‌بینی می‌شود که این نهاد در ۲۱ سپتامبر نرخ بهره را ۷۵/ ۰ واحد درصد دیگر افزایش خواهد داد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد در سونامی تورمی که ماه‌ها است اقتصاد‌های جهان را درمی‌نوردد، نرخ بهره مهم‌ترین ابزار بانک‌های مرکزی برای کنترل قیمت‌ها بوده است. تورم مدت‌ها است در اقتصاد‌های سراسر دنیا بیداد می‌کند. موج تورمی اخیر علت‌های مختلفی دارد، اما به اعتقاد کارشناسان، اختلال در زنجیره تولید در همه کشور‌ها باعث شده کالا‌های مختلف به ویژه موادغذایی و نهاده‌ها به درستی حمل نشود. شیوع ویروس کرونا از بیش از دو سال قبل یک عامل مهم در کاهش تقاضا و به هم خوردن چرخه عرضه بوده و نکته مهم دیگر اینکه طی ماه‌های گذشته، جنگ اوکراین و به خطر افتادن امنیت انرژی و همچنین بحران غذا در جهان، این مشکلات را تشدید کرده است.

مهم‌ترین ابزار بانک‌های مرکزی برای عبور از تورم

جهان در شرایط فعلی راه‌های زیادی برای کنترل تورم فزاینده پیش روی خود نمی‌بیند. موج‌های تورمی پیاپی، اقتصاد‌ها را فرسوده کرده و فشار زیادی به رفاه خانوار‌ها به ویژه افراد کم‌درآمد و دارای درآمد ثابت وارد می‌کند، چرا که نمی‌توانند درآمد خود را به اندازه تورم افزایش دهند. به همین علت کشور‌ها برای حفاظت از عموم مردم در برابر تورم، دست به سیاست‌های انقباضی زده‌اند، حتی اگر به قیمت رکود نسبی در برخی بازار‌های مالی باشد. بانک‌های مرکزی با استفاده از ابزار‌هایی که در اختیار دارند، سیاست‌های پولی مورد نظر خود را جهت مدیریت بازار اعمال می‌کنند. سیاست پولی به سیاستی گفته می‌شود که توسط بانک مرکزی اجرا شده و به تغییر در حجم پول و نقدینگی یا تغییر در نرخ بهره منجر می‌شود. در این بین نرخ بهره، ابزار ویژه‌ای است که بانک‌های مرکزی با وسواس زیاد از بهره می‌برند. افزایش نرخ بهره در کنار کنترل تورم ممکن است به رکود بینجامد و کاهش آن می‌تواند علاوه بر رونق نسبی، به محرک تورم بدل شود. با این وجود، افق مبهم اقتصادی پیش روی جهان و چشم‌انداز نه چندان امیدوارکننده تورم، بانک‌های مرکزی را ناچار کرده سیاست افزایش نرخ بهره را برگزینند.

 به گزارش بلومبرگ تا به امروز بیش از ۵۰بانک مرکزی در سال ۲۰۲۲ نرخ بهره سیاستی خود را افزایش داده‌اند. اثرگذارترین تصمیم را در این حوزه، فدرال رزرو آمریکا گرفت؛ این نهاد ابتدا روز چهارشنبه ۱۵ ژوئن (۲۵ خرداد) نرخ بهره را ۷۵/ ۰ درصد افزایش داد که بالاترین میزان افزایش از سال ۱۹۹۴ به شمار می‌رود، اما به همین میزان بسنده نکرد و روز چهارشنبه ۲۷ ژوئیه‌(پنجم مرداد) چهارمین افزایش متوالی نرخ بهره را برای مقابله با تورم اعلام کرد. این نهاد در یکی از تهاجمی‌ترین حرکات خود در ۳۰سال گذشته نرخ بهره پایه خود را برای دومین بار متوالی سه‌چهارم واحد(۷۵/ ۰ درصد) افزایش داد. با این افزایش، نرخ بهره در بازه ۲۵/ ۲ تا ۵/ ۲ درصد قرار می‌گیرد که از سال ۲۰۱۸ بی‌سابقه است. بانک مرکزی اروپا (ECB) نیز پس از اینکه تورم منطقه یورو به بالاترین سطح خود رسید، نرخ بهره را برای نخستین بار در ۱۱ سال گذشته افزایش داد. این بانک در بیانیه‌ای اعلام کرد که نرخ سود عملیات ریفاینانس اصلی و نرخ سود تسهیلات وام نهایی به ترتیب به ۵/ ۰ و ۷۵/ ۰ درصد از ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۲ افزایش می‌یابد.

با توجه به تجربه جهانی، بسیاری از کارشناسان معتقدند بهتر است در کشورمان هم به این موضوع توجه شود که نرخ بهره باید در خدمت اقتصاد کلان و کنترل نرخ تورم باشد. افزایش نرخ بهره نشان می‌دهد که بانک‌ها از همدیگر قرض می‌گیرند و فشار کمتری به ذخایر بانک مرکزی وارد می‌شود و از این منظر یک محرک پایه پولی و نقدینگی کنترل شده و امید‌ها نسبت به کاهش فشار‌های تورمی به عموم مردم زنده می‌شود. خوشبختانه دولت سیزدهم به‌درستی سیاست کنترل متغیر‌های پولی را از مسیر کنترل اجزای تشکیل‌دهنده آن در پیش گرفته که نتیجه‌اش در آمار‌های اقتصادی به وضوح مشاهده می‌شود.

جدیدترین گزارش بانک مرکزی از آمار‌های اقتصادی خرداد ۱۴۰۱ بیانگر تداوم روند کاهشی نرخ پایه پولی برای ششمین ماه متوالی است. به گونه‌ای که در پایان سومین ماه سال، پایه پولی به رقم ۳۷/ ۶۴۰ هزار میلیارد تومان رسیده است که نسبت به ماه قبل، حدود ۳ هزار میلیارد تومان کمتر شده است. برای ادامه این مسیر که انتهای آن کاهش تورم خواهد بود، باید تصمیم گرفت که از کدام تجربه جهانی استفاده شود. بدون شک هر تصمیمی هزینه و فایده‌ای دارد. آیا به دنبال استمرار کنترل پایه پولی و تورم و متعاقب آن، رفاه عموم جامعه و بازگشت ثبات به فعالیت بنگاه‌های اقتصادی هستیم یا راه دیگری در پیش خواهیم گرفت.

اقتصاددانان شهری هشدار داده‌‌اند که بانک انگلستان ممکن است مجبور شود نرخ‌‌های بهره را به بالاترین سطح خود از اکتبر ۲۰۰۸ افزایش دهد تا بتواند تورم تحریک‌‌کننده بسته انرژی لیز تراس را به میزان ۱۵۰ میلیارد پوند جبران کند. به گزارش بیزینس، سانجی راجا، اقتصاددان ارشد دویچه بانک گفت که هزینه‌‌های استقراض می‌‌تواند برای کاهش فشار قیمت‌‌ها که احتمالا به اوج ۴درصدی برسد، به منطقه محدود منتقل شود. اندرو بیلی، فرماندار و سایر اعضای کمیته سیاست پولی (MPC) از رشد سه مورد ۵۰ واحدی دیگر در سال جاری حمایت خواهد کرد که چرخه انباشته انقباض بانک را از دسامبر گذشته به ۳۱۵ واحد پایه خواهد رساند.
اعتبار بانک در حال حاضر بسیار مهم است به ویژه با توجه به اینکه سیاست دولت در کسادی مالی کوتاه‌‌مدت حدود ۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی را تحت فشار قرار می‌‌دهد و باید راه طولانی را برای افزایش نرخ‌‌های کمیته سیاست پولی انجام دهد. هفته گذشته، نخست‌‌وزیر تراس گفت که صورت‌حساب انرژی در ۲۵۰۰ پوند به مدت دو سال باقی خواهد ماند و کسب‌و‌کارها نیز به مدت ۶ ماه از حمایت مشابه برخوردار خواهند شد. با این اعلامیه اقتصاددانان هشدار دادند که فشارهای قیمتی در اقتصاد تعبیه خواهد شد. این بسته تا حد زیادی انگیزه‌‌ای برای خانوارها در کاهش هزینه‌‌ها با کاهش قیمت انرژی خواهد بود و بدون حمایت جدید، بریتانیایی‌‌ها در بدترین حالت خود قرار داشتند.

انتظار می‌‌رفت که این پنج‌شنبه ۷۵ واحد پایه در هزینه استقراض افزایش یابد اما به احترام درگذشت ملکه، جلسه کمیته سیاست پولی به ۲۲ سپتامبر موکول شد. اقتصاددانان در مورد اوج نرخ‌‌های بهره ایده متفاوتی دارند؛ بانک سرمایه‌‌گذاری ایالات‌‌متحده، گلدمن ساکس فکر می‌‌کند که نرخ بهره می‌‌تواند به ۵/ ۳ درصد برسد، در حالی که شرکت مشاوره Capital Economics معتقد است که به سمت سه درصد پیش می‌‌رود. تورم به بالاترین حد خود در ۴۰ سال گذشته یعنی ۱/ ۱۰ درصد رسیده است و ارقام جدیدی که در روز چهارشنبه منتشر شود می‌‌تواند بالاتر از این باشد. بسته تراس به‌‌طور مصنوعی تورم گزارش شده را پایین‌‌تر از پیش‌‌بینی نگه می‌‌دارد زیرا هزینه‌‌ها را از مشاغل به ترازنامه دولت منتقل می‌‌کند.

کل اعضای ائتلاف اوپک‌پلاس در ماه اوت ۸۴/ ۴۲میلیون بشکه در روز نفت تولید کردند که ۲۶۰هزار بشکه در روز نسبت ‌به ماه ژوئیه افزایش داشت، اما ۶۱/ ۳میلیون بشکه در روز کمتر از هدف تعیین‌شده بود. به‌گزارش ‌پلتس، افزایش تولید نفت لیبی به همراه رشد تولید در کشورهای حاشیه خلیج‌فارس، تولید نفت اوپک‌پلاس را در ماه اوت به بالاترین رقم از آوریل ۲۰۲۰ رسانده‌ است. با‌وجوداین، اوپک‌پلاس هنوز هم پایین‌تر از سهمیه‌های تعیین‌شده برای ماه اوت تولید کرده است. کاهش شدید تولید در قزاقستان و نیجریه، افزایش تولید سایر اعضا را خنثی کرده‌است. ۱۳ عضو اوپک ۵۶/ ۲۹میلیون بشکه در روز نفت در ماه اوت تولید کردند که ۴۸۰هزار بشکه در روز نسبت ‌به ماه ژوئیه افزایش داشت. روسیه و ۸ متحد آن در ائتلاف اوپک‌پلاس ۲۲۰هزار بشکه در روز کاهش تولید در ماه اوت داشتند و روی‌هم‌رفته ۲۸/ ۱۳میلیون بشکه در روز تولید کردند.

کل اعضای ائتلاف اوپک‌پلاس در ماه اوت ۸۴/ ۴۲میلیون بشکه در روز نفت تولید کردند که ۲۶۰هزار بشکه در روز نسبت ‌به ماه ژوئیه افزایش داشت. این بیشترین حجم تولید نفت اوپک‌پلاس از آوریل ۲۰۲۰ است که طی دوره جنگ قیمت، ۵۶/ ۴۷میلیون بشکه در روز تولید شده بود. غیر از ایران، لیبی و ونزوئلا که از قرارداد کاهش تولید اوپک‌پلاس معاف شده‌اند، ۱۹ کشور دیگر این ائتلاف ۶۱/ ۳میلیون بشکه در روز کمتر از هدف تعیین‌شده تولید کرده‌اند. غیر از روسیه که ۷۷/ ۹میلیون بشکه در روز از ماه اوت تولید داشته، سایر اعضای اوپک‌پلاس تنها ۴۴۰هزار بشکه در روز از ماه فوریه تولید خود را بالا برده‌اند، درحالی‌که سهمیه تولید آن‌ها ۹۶/ ۲میلیون بشکه در روز افزایش ‌یافته است. تنها عربستان و امارات ظرفیت افزایش بیشتر تولید دارند. اکثر تولیدکنندگان اوپک‌پلاس همین حالا با حداکثر ظرفیت تولید می‌کنند یا به‌خاطر مشکلات فنی، کمبود سرمایه‌گذاری یا ناآرامی‌های داخلی امکان افزایش بیشتر تولید را ندارند. اوپک و متحدانش در آخرین اجلاس خود توافق کردند ۱۰۰هزار بشکه در روز به تولید خود در ماه اکتبر اضافه کنند.

روز دوشنبه ۲۱شهریور، ۱۳۹‌هزار تن شمش فولاد با میانگین قیمتی ۱۲‌هزار و ۵۰۰تومان از رینگ صنعتی بورس‌کالا مورد معامله قرار گرفت که میانگین نرخ دلاری فروش این محصول ۵/ ۴۶۳دلار و نزدیک به سقف قیمت شمش فولاد صادراتی ایران فوب خلیج‌فارس بود. نوسان مثبت نرخ ارز در کشور ظرف روزهای اخیر به رونق معاملات شمش فولاد در بازار فیزیکی بورس‌کالا انجامید. با وجود این، متقاضیان حاضر به رقابت قیمتی چندانی برای کسب سهم از بازار نشدند؛ چراکه در شرایط رکود سنگین مصرفی در بازار داخل و پابرجا ماندن موانع صادراتی، تولید محصول با شمش گران، فاقد توجیه منطقی و اقتصادی است.

Untitled-2 copy

تبلور صعود ارزی در رینگ شمش فولاد

رینگ شمش فولاد در بازار بورس‌کالای ایران طی روز دوشنبه 21شهریور با استقبال نسبتا خوب نوردکاران روبه‌رو شد؛ به نحوی که برای 218تن شمش فولاد عرضه‌شده در این بازار، تقاضایی برابر 326تن به ثبت رسید. در نهایت در این روز 139تن شمش فولاد در این بازار مورد معامله قرار گرفت و به این ترتیب حدود 64‌درصد از کل عرضه‌‌‌ها در بازار اولیه به فروش رفت. روز دوشنبه 21شهریور، شمش فولاد با نرخ پایه‌‌‌ای در بازه 12‌هزار تا 12‌هزار و 700تومان در بازار فیزیکی بورس‌کالا عرضه شد که این رقم، با بازه قیمت پایه تعیین‌شده در هفته قبل تفاوت چندانی نداشت. اما حجم فروش شمش فولاد در این بازار نسبت به هفته قبل رشد داشت. در شرایطی که نرخ شمش فولاد صادراتی ایران در بازارهای جهانی تغییر مثبتی نداشته و از بهبود بازار صادراتی در کوتاه‌مدت و میان‌مدت خبری نیست، سیگنال‌‌‌های ارزی، مهم‌ترین دلیل افزایش حجم فروش شمش فولاد در رینگ بازار فیزیکی بورس‌کالا طی روز گذشته بود.

احتمال معلق ماندن مذاکرات احیای برجام ظرف روزهای اخیر باعث شد تا نرخ ارز در بازار آزاد پس از تجربه نوسان محدود قیمتی ظرف دوهفته اخیر، مجددا افزایشی شود. در حالی که کشورهای اروپایی ادعا کردند ایران از فرصت روابط دیپلماتیک خود استفاده نکرده است و مدعی شدند، در حالی که به توافق نزدیک بودیم، ایران مسائل جداگانه‌‌‌ای را دوباره باز کرد، درخواست اخیر، تردیدهای جدی در قصد ایران برای رسیدن به نتیجه موفقیت‌‌‌آمیز درباره برجام به وجود آورد. البته این بیانیه از سمت سخنگوی وزارت امور خارجه پاسخ داده شد و وی به سه‌کشور اروپایی صادرکننده این بیانیه توصیه کرد، به جای ورود به فاز تخریب روند دیپلماتیک، برای ارائه راه‌‌‌حل به‌منظور پایان‌دادن به اختلاف‌نظرهای معدود باقی‌‌‌مانده نقش فعال‌‌‌تری ایفا کنند.

اخبار منتشرشده باعث شد تا نرخ ارز مجددا در بازار آزاد افزایشی شود. افزایش نرخ ارز در بازار آزاد باعث شد تا بر حجم معاملات در بازار فیزیکی بورس‌کالای ایران افزوده شود و 64‌درصد کل ‌‌‌عرضه‌‌‌ها در بازار اولیه مورد معامله قرار گیرد و به این ترتیب مجددا نوسانات نرخ ارز، سیگنال‌‌‌ساز اصلی بازارهای مالی و کالایی کشور شد.

رونق معاملات فولاد بدون رقابت قیمتی

اگرچه حجم تقاضا نسبت به عرضه برای کسب سهم از معاملات شمش فولاد در روز دوشنبه 21شهریور بالاتر بود؛ اما متقاضیان شمش فولاد که اغلب نوردکاران هستند، حاضر به رقابت قابل‌ملاحظه قیمتی برای کسب سهم از بازار نشدند. به این ترتیب، در نهایت میانگین نرخ فروش شمش فولاد از بازار فیزیکی بورس‌کالای ایران به 12هزار و 517تومان به ازای هر کیلوگرم رسید.  با احتساب ارز نیمایی 27‌هزار تومان، میانگین دلاری نرخ فروش شمش فولاد از رینگ صنعتی بورس‌کالا طی روز گذشته به 5/ 463دلار به ازای هر تن رسید. به این ترتیب، همچنان نرخ فروش شمش فولاد در بازار داخل بالاتر از نرخ فروش صادراتی آن است. البته تفاوت قیمتی یادشده ظرف دوهفته اخیر به‌شدت محدود شده است. در شرایطی که بازار داخلی و صادراتی مقاطع طویل فولادی با رکود مواجه است، خرید شمش گران، برای نوردکاران فاقد توجیه است.  با احتساب مالیات ارزش‌افزوده و کارمزد ارکان بورس، میانگین نرخ فروش شمش فولاد از رینگ صنعتی بورس‌کالا طی روز دوشنبه 21شهریور به 13‌هزار و 650تومان می‌‌‌رسد. با احتساب هزینه متوسط حمل و تبدیل شمش به میلگرد، نرخ تمام‌شده میلگرد تولیدی با این شمش برابر 15‌هزار و 150تومان خواهد بود.

فولاد ایران، ارزان‌‌‌تر از رقبای صادراتی

متال‌‌‌بولتن نرخ شمش فولاد صادراتی ایران فوب خلیج‌فارس را در روز هفتم سپتامبر 455 تا 465دلار به‌ازای هر تن ارزیابی کرد. اگرچه این رقم نرخی پایین برای فروش بیلت صادراتی ایران تلقی می‌شود؛ اما میانگین نرخ فروش صادراتی بیلت فولادی کشور از کف قیمتی خود ظرف یک‌سال اخیر که در نیمه مردادماه به ثبت رسید، فاصله 30دلاری گرفته است. با وجود این، بیلت فولادی ایران با نرخی کمتر از دیگر رقبای صادراتی به فروش می‌رود، به نحوی که در زمان مشابه، متال‌بولتن میانگین نرخ فروش بیلت صادراتی هند فوب بنادر اصلی این کشور را 495دلار، میانگین بهای بیلت فولادی ترکیه فوب بنادر این کشور را 617دلار و نرخ فروش بیلت فولادی فوب دریای‌سیاه را 528دلار به ازای هر تن ارزیابی کرد. به این ترتیب می‌‌‌توان اذعان کرد که شمش فولاد صادراتی ایران با نرخی به‌مراتب کمتر از سایر رقبای خود روانه بازارهای جهانی می‌شود.

تحریم و وضع دستورالعمل‌‌‌های متعدد و متناقض باعث شده است تا فعالان زنجیره آهن و فولاد در کشور از ابتدا تا انتها در حفظ بازارهای صادراتی خود به چالش کشیده شوند و راهی جز ارزان‌‌‌فروشی برای کسب سهم از بازارهای جهانی نداشته باشند.  البته لزوم ارزان‌‌‌فروشی برای کسب سهم از بازارهای صادراتی تنها شامل حال حلقه شمش فولاد نمی‌شود؛ نوردکاران کشور نیز مقاطع طویل فولادی خود را با نرخی به‌مراتب کمتر از رقبا صادر می‌کنند. بنابراین در چنین شرایطی، عرضه شمش فولاد برای صنایع تکمیلی با نرخ شمش‌‌‌سازان منطقه باعث می‌شود که نوردکاران امکان صادرات را از دست بدهند. درواقع نمی‌‌‌توان انتظار داشت که بخش پایانی زنجیره، تاوان وضعیت نامساعد تجاری کشور را بدهد.

 

از ابتدای سال‌جاری تا ۱۸شهریور بیش از ۲۵میلیون تن انواع سیمان در بورس‌کالا فروخته شد که ارزش آن به بیش از ۱۶همت رسید. روز یکشنبه ۲۰شهریور نیز یک‌میلیون و ۱۵۹‌هزار و ۱۹۲تن سیمان در تالار سیمان عرضه شد که بیش از ۹۰۱‌هزار تن آن مورد معامله قرار گرفت.

به گزارش «کالاخبر»، از ابتدای فروردین امسال تا هفته منتهی به ۱۸شهریور، در مجموع ۳۱میلیون و ۳۵۴‌هزار و ۳۴۵تن سیمان در بورس‌کالا عرضه شد که با تقاضای ۳۰میلیون و ۷۳۶‌هزار و ۸۴۶تنی روبه‌رو شد و ۲۵میلیون و ۱۶۲‌هزار و ۱۶۹تن آن به ارزش بیش از ۱۶‌هزار و ۱۰ میلیارد تومان مورد معامله قرار گرفت.روز یکشنبه ۲۰ شهریور نیز یک‌میلیون و ۱۵۹‌هزار و ۱۹۲تن سیمان در تالار سیمان عرضه شد که بیش از ۹۰۱‌هزار تن آن مورد معامله قرار گرفت. در عرضه‌های روز دوشنبه ۲۱شهریور نیز، تالار سیمان شاهد عرضه ۱۵۷‌هزار و ۴۱۰ تن انواع سیمان بود.

معامله ۳۰۹میلیون گواهی سپرده سیمان

از ابتدای سال‌جاری تا هفته منتهی به ۱۸شهریور، در مجموع ۳۰۹میلیون و ۷۱‌هزار گواهی سپرده سیمان معادل ۳۰۹‌هزار و ۷۱تن سیمان دست به دست شد که ارزش نزدیک به ۲۱۹میلیارد و ۸۸۵میلیون تومان را رقم زد. سال گذشته نیز شاهد راه‌اندازی گواهی سپرده سیمان در تاریخ ۹ آبان ۱۴۰۰ بودیم که در مجموع ۱۵۵میلیون و ۷۷۶‌هزار ورق بهادار مبتنی بر کالا معادل ۱۵۵‌هزار و ۷۷۶تن سیمان به ارزش ۹۰میلیارد و ۲۸۷میلیون تومان مورد دادوستد قرار گرفت.

 

شرکت بورس اوراق بهادار تهران با توجه به درخواست فعالان بازار، قراردادهای اختیار معامله با سررسیدهای یکساله را در راستای امکان استفاده از استراتژی‌‌‌های معاملاتی با افق‌‌‌های زمانی متنوع، در نمادهای بنیادی بازار ارائه می‌کند.

به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا) به نقل از بورس تهران، سرپرست مدیریت عملیات بازار ابزارهای نوین مالی، با بیان مطلب فوق اظهار کرد: قراردادهای اختیارمعامله مبتنی بر سهام شرکت سرمایه‌گذاری تامین‌اجتماعی (شستا) با سررسید شهریور ۱۴۰۲، هم‌‌‌اکنون در بازار اختیار بورس تهران فعال و قابل معامله هستند. همچنین دوره معاملاتی قراردادهای اختیارمعامله سهام شرکت ملی صنایع مس ایران (فملی) با سررسید مهرماه ۱۴۰۲ از امروز (۲۲شهریورماه ۱۴۰۱) آغاز خواهد شد. قراردادهای اختیارمعامله یکساله روی سهام شرکت فولادمبارکه اصفهان (فولاد) نیز به‌زودی ارائه خواهد شد.

وحید مطهری‌‌‌نیا افزود: نکته مهم در ارزش‌گذاری قراردادهای اختیارمعامله با سررسیدهای بلندمدت، لحاظ سود تقسیمی دارایی‌‌‌های پایه اوراق اختیارمعامله مبتنی بر آن است. سرپرست مدیریت عملیات بازار ابزارهای نوین مالی تصریح کرد: چنانچه دارایی پایه قراردادهای اختیار معامله در طول دوره معاملاتی این قراردادها مشمول پرداخت سود نقدی شود، این مبلغ باید در ارزش‌گذاری قیمت (پریمیوم) قراردادهای اختیار معامله مبتنی بر همان دارایی پایه، لحاظ ‌شود. وی در پایان گفت: فعالان بازار سرمایه می‌‌‌توانند با مراجعه به ماشین‌حساب ارزش‌گذاری اختیار معامله سایت بورس اوراق بهادار تهران (https:/ / tse.ir/ calculators/ option_valuation) و قراردادن مقدار درصدی نسبت سود تقسیمی به قیمت دارایی پایه، ارزش‌گذاری دقیق‌تری از قراردادهای اختیارمعامله با سررسیدهای بلندمدت به‌دست آوردند.

به گزارش بلومبرگ، قیمت بیت کوین در شرایطی که تاجران منتظر اطلاعات تورم آمریکا هستند و ارتقاء حساس و اثرگذار بلاک چین اتریوم را بررسی می‌کنند با افزایش 3.9 درصدی قیمت بیش از 22 هزار دلار معامله شد.

کاهش ارزش دلار ترس سرمایه‌گذاران از سرمایه‌های مخاطره‌ آمیز مثل ارزهای مجازی را کاهش داد و باعث شد قیمت بیت کوین 10 درصد در نهم سپتامبر افزایش یابد. در این‌ بین بازار سهام آمریکا هم رشد کرد.

برخی تحلیلگران معتقدند سکوت مقامات فدرال‌ رزرو آمریکا قبل از تصمیم آنها برای افزایش نرخ بهره در این ماه یکی از عوامل بالا رفتن قیمت بیت کوین بود. انتظار می‌رود اطلاعات تورم آمریکا که امروز منتشر می شود از کاهش نرخ تورم در ماه اوت خبر دهد. اما بالا رفتن نرخ تورم می‌تواند سیاست‌های پولی بانک مرکزی آمریکا را سختگیرانه‌تر کرده و به قیمت ارزهای مجازی فشار آورد.

دانش سرمایه ارکا برای همراهان خود اخبار های بازار سرمایه را به صورت رایگان ارائه میدهد. مطالب بیشتر

Rate this post
آیا این مطلب را می پسندید؟
https://dsarka.com/?p=17932
اشتراک گذاری:
واتساپتوییترفیسبوکپینترستلینکدین
آرکا نادری
مطالب بیشتر

نظرات

0 نظر در مورد اخبار بورس 1401.06.22

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.