0
0

اخبار های بورس 1400.11.04

هر دو شاخص نفت خام برنت و WTI برای پنجمین هفته متوالی افزایش یافتند و حدود ۲ درصد افزایش را به ثبت رساندند. این در حالی است که قیمت‌ها از ابتدای ۲۰۲۲ تا اکنون بیش از ۱۰ درصد به دلیل نگرانی‌ها درباره کاهش عرضه، افزایش یافته است.

به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا) و به نقل از سی ان بی سی، در آخرین روز معاملاتی هفته، معاملات آتی برنت با ۴۹ سنت معادل ۰.۶ درصد کاهش به ۸۷ درصد و ۸۹ سنت در هر بشکه رسید، در حالی که نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) با ۴۱ سنت معادل ۰.۵ درصد کاهش به ۸۵ دلار و ۱۴ سنت دلار رسید.

قیمت نفت برنت در معاملات امروز دوشنبه در ساعت ۹:۰۵ به وقت تهران، با افزایش ۰.۹۰ درصدی در هر بشکه، ۸۸ دلار و ۶۸ سنت معامله شد.

قیمت نفت خام آمریکا (وست تگزاس اینترمدیت) نیز تا لحظه تنظیم گزارش، افزایش ۰.۸۳ درصدی را به ثبت رساند و در هر بشکه، ۸۵ دلار و ۸۵ سنت معامله شد.

طلا نیز تا لحظه تنظیم این گزارش، افزایش ۰.۲۹ درصدی را تجربه کرد و هر اونس طلا به قیمت یک هزار و ۸۳۷ دلار و ۱۰ سنت معامله شد.

طلا طی هفته گذشته، در مسیر ثبت دومین افزایش هفتگی متوالی روی ریسک های تورمی قرار گرفت.

نقره نیز با کاهش ۰.۳۹ درصدی، ۲۴ هزار و ۲۲ دلار معامله شد.

مس با کاهش ۰.۷۸ درصدی مواجه شد و ۴ هزار و ۴۸۹ دلار قیمت خورد.

 

فرایند رفع ممنوع از معامله نوع S کد معاملاتی برای سهامداران با استفاده از بستر سجام تسهیل شد.

به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا) و به نقل از سمات، معاون عملیات شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه در نامه‌ای به تمامی شرکت‌های کارگزاری بورس و فرابورس به طور رسمی اعلام کرد شیوه رفع ممنوع از معامله نوع S کد معاملاتی تغییر کرده است.

در نامه فریبا اخوان آمده است: به‌منظور رفاه و ارائه خدمت به سهامداران و در ادامه بهره‌برداری از سامانه جامع اطلاعات مشتریان «سجام» رفع ممنوع از معامله نوع S کد معاملاتی با ثبت نام و احراز هویت در سامانه مذکور به صورت مکانیزه و بدون حضور و ارسال درخواست اعمال می شود.

سازمان بورس و اوراق بهادار سال ۹۱ در راستای حفاظت از دارایی راکد سهامداران با تصویب دستورالعملی اعلام کرد: تمام کدهای سهامدارانی که در طول مدت ۲ سال با ارزش دارایی بیشتر از ۵۰ میلیون تومان اقدام به فروش سهام نکرده باشند، ممنوع المعامله S می‌شوند و سهامدارانی که مشمول ممنوع المعامله s می‌شوند، اجازه فروش ندارند، اما خرید برای این افراد بلامانع است.

 

در شرایط فعلی نمی‌توان اذعان کرد که بازار سرمایه فارغ از تصمیمات دولت یا حتی مجلس است اما می‌توان با دستورالعمل‌های مناسب شرایط را به نفع سهامداران تغییر داد.

حمیدرضا فولادگر مشاور وزیراقتصاد ، در گفت و گو با خبرنگار پایگاه خبری بازار سرمایه(سنا)، در خصوص تأثیر عملکرد سازمان برنامه و بودجه مبنی در حمایت از بازار سرمایه، اظهار کرد: بازار سهام در اصل دماسنجی از شرایط اقتصادی کشور است و به طور حتم اگر وضعیت آن به ثبات نسبی نرس ، بدنه اقتصاد آسیب جدی خواهد دید.

او افزود : اکنون به سبب پاره‌ای از مشکلات نقش بورس‌های داخلی برخلاف بازارهای سهام در سایر کشور ها، در امر مشخص کردن قیمت محصولات تولیدی براساس عرضه و تقاضا بسیار کم رنگ است.

او بیان کرد: در شرایط فعلی نمی‌توان اذعان کرد که بازارسرمایه وابسته به دولت و حتی مجلس نیست، زیرا شاهدیم تصمیماتی که از سوی این نهاد گرفته می شود به راحتی این بازار را تحت الشعاع خود قرار می‌دهد.

مشاور وزیر اقتصاد تصریح کرد: وقتی بازار سرمایه تابعی از مقررات کلی اقتصاد است، پس نوساناتی که در آن رخ می‌دهد امری طبیعی است اما مطابق یک دستورالعمل مناسب می توان شرایط را مدیریت کرد.

فولادگر تصریح کرد: دولت سیزدهم به سبب وعده‌هایی که قبل از انتخابات در خصوص بهبود شرایط بازار سهام ارائه کرد، اکنون مکلف است برخی اقدامات شاخص ساز را در جهت ثبات بازار انجام دهد به نحوی که شاهد ریل‌گذاری‌های مناسب در این بازار باشیم.

او افزود: در حال حاضر دولت و مجلس شورای اسلامی می توانند از دوطریق یعنی تصویب یا عدم تصویب برخی از تبصره‌ها یا احکام مندرج در بودجه ۱۴۰۱ اقدامات شایانی را در سال آتی در بازار سهام انجام دهند.

مشاور وزیر اقتصاد بیان کرد: بندهای ۱۰ گانه که توسط وزیر اقتصاد پس از ارائه متن پیش نویس بودجه ۱۴۰۱ مطرح و در ستاد هماهنگی اقتصادی کشور به تصویب رسید، قرار شد یا به بودجه الحاق شود یا در زمان بررسی لوایح این بندها نیز در نظر گرفته شوند.

فولادگر بیان کرد: از آنجایی که در حال حاضر شرکت های پتروشیمی و فولادی جز مهم ترین صنایع بورسی ما هستند به همین‌ خاطر یک بند از این ۱۰ بند حمایتی به تعیین نرخ گاز خوراک یا سوخت این صنایع اختصاص یافته است.

او گفت: همانطور که کارشناسان و متخصصان بازار سرمایه نیز می گویند اگر فرمول نرخ گاز خوراک صنایع تغییر نکند و ثابت بماند صنایع متعددی با زیان مواجه خواهند شد.

مشاور وزیر اقتصاد در پایان تصریح کرد: در حال حاضر نیز پیشنهادات خود را در مقام مشاوره هم در بحث کوتاه مدت بودجه و هم در موارد میان مدت ” نظیر بسته رشد غیر تورمی اقتصاد کشور ” در اختیار وزیر اقتصاد قرار داده‌ام، اکنون انتظار می رود با تاکید بر اجرای تغییر فرمول نرخ گاز خوراک از طریق مصوبه دولت و ستاد هماهنگی اقتصادی این امر هرچه سریع تر در دستور کار مسئولان مربوط قرار گیرد.

 

دوج کوین برای نخستین بار از اوایل ماه دسامبر سال گذشته به جمع ‍۱۰ ارز دیجیتال برتر بازار بازگشته است. بهای این میم کوین در حال حاضر به محدود ۰.۱۳ دلاری رسیده که نمایانگر رشد بیش از ۸ درصدی آن در بازار است. ارزش بازار دوج در حال حاضر ۱۸.۳۲ میلیارد دلار است که این میم کوین را به رتبه دهم بازار رسانده است. رتبه نهم بازار در حال حاضر در اختیار توکن ترا قرار دارد که ارزشی ۲۶.۷۰ میلیارد دلاری دارد و پولکادات هم در رتبه یازدهم قرار دارد.

در جریان معاملات دی ماه ۱۴۰۰ در بازار گواهی سپرده کالایی بورس کالای ایران، ۳۹ میلیون و ۱۲۷ هزار ورقه بهادار مبتنی بر کالا به ارزشی بیش از ۱۲ هزار میلیارد ریال خرید و فروش شد که در این بازه زمانی، زعفران نگین و سیمان برای کسب جایگاه نخست در حجم معاملات رقابت تنگاتنگی داشتند و در مجموع ۸۶ درصد از حجم کل معاملات را به خود اختصاص دادند.

به گزارش پایگاه خبری بازارسرمایه (سنا) و به نقل از کالاخبر؛ طی دی ماه امسال ۱۶ میلیون و ۸۷۵ هزار و ۱۲۳ گواهی سپرده زعفران نگین به ارزش بیش از ۵۴۱۰ میلیارد و ۳۲۷ میلیون ریال دادوستد شد. با ثبت این آمار معاملاتی زعفران نگین توانست بر سیمان غلبه کرده و جایگاه نخست حجم معاملات را به دست آورد.

۱۶ میلیون و ۸۵۰ هزار گواهی سپرده سیمان نیز در حالی معامله شد که ارزش این معاملات به رقمی بالغ بر ۸۷ میلیارد ریال رسید. به این ترتیب سیمان رتبه دوم حجم معاملات ماهانه را کسب کرد.

سکه طلا نیز با دادوستد ۵ میلیون و ۲۰۱ هزار و ۷۰۰ گواهی سپرده کالایی دست به دست شد که رتبه سوم حجم معاملات با کسب سهم ۱۳ درصدی، به این دارایی پایه رسید. این در حالی است که دارایی مذکور با ثبت ارزشی حدود ۶۴۴۰ میلیارد و ۹۰۶ میلیون ریال برنده معاملات ماهانه از نظر بیشترین ارزش معاملات بود و به تنهایی ۵۴ درصد از ارزش کل معاملات را به ثبت رساند.

در دوره مذکور، ۹۰ هزار و ۱۷۹ گواهی سپرده میلگرد نیز به ارزش تقریبی ۱۲.۷ میلیارد ریال در بازار خرید و فروش شد.

معامله گران ۶۱ هزار و ۷۱۸ گواهی سپرده برنج طارم را نیز در حالی خریدند که ارزش نزدیک به ۳۴ میلیارد ریالی را رقم زد.

ارزش معامله ۳۷ هزار و ۱۴۷ گواهی سپرده زعفران پوشال نیز به رقم ۸.۵ میلیارد ریال بالغ شد.

در دی ماه ۱۴۰۰، در نمادهای معاملاتی گواهی سپرده زیره سبز، پسته، نخود و کشمش سبز نیز در مجموع ۱۱ هزار و ۸۷۷ ورقه بهادار کالا به ارزشی بیش از ۱۳.۶ میلیارد ریال خرید و فروش شد.

در جریان معاملات دی ماه ۱۴۰۰ بازار مشتقه بورس کالای ایران ۴۰۸ هزار و ۶۱۱ قرارداد آتی به ارزشی بالغ بر ۱۷ هزار و ۳۸۷ میلیارد و ۷۷۲ میلیون ریال منعقد شد؛ در این ماه ۱۲ هزار و ۳۴۶ قرارداد آتی واحدهای صندوق طلا نیز در بازار به ثبت رسید.

به گزارش پایگاه خبری بازارسرمایه (سنا) و به نقل از کالاخبر؛ در دی ماه امسال ۳۹۰ هزار و ۴۰۳ قرارداد آتی زعفران نگین برای تحویل در سه سررسید دی، بهمن و اسفند ۱۴۰۰ به ارزشی بیش از ۱۶ هزار و ۱۲۷ میلیارد و ۳۳۲ میلیون ریال در حالی منعقد شد که این ارقام، بیشترین سهم حجم و ارزش بازار را تشکیل داد.

۱۲ هزار و ۳۴۶ قرارداد آتی صندوق طلا به ارزشی بالغ بر ۱۱۳۱ میلیارد ریال برای سه سررسید بهمن ماه امسال و فروردین و خرداد ماه ۱۴۰۱ منعقد شد و با ثبت این آمار دارایی مذکور بعد از زعفران نگین رتبه دوم را در حجم و ارزش کل معاملات به دست آورد.

نقره نیز با ۵۸۱۸ قرارداد آتی منعقده تحویل بهمن ۱۴۰۰ و فوردین ۱۴۰۱ در رتبه سوم جای گرفت و ارزش تقریبی ۱۱۸ میلیارد ریالی را ثبت کرد.

در ماه مذکور معامله گران ۴۴ قرارداد آتی مس کاتد را نیز برای تحویل در سررسید بهمن ماه امسال منعقد کردند و ارزش نزدیک به ۱۰ میلیارد و ۸۰۰ میلیون ریالی را رقم زدند.

 

سرانجام انتظارها برای رسیدن تقاضای نفت به سطح «عادی» پایان می‌یابد؟ اوپک، آژانس بین‌المللی انرژی و اداره اطلاعات انرژی آمریکا هر سه در تازه‌ترین گزارش‌های ماهانه خود به این پرسش پاسخ مثبت داده‌اند. در واقع، همه آنها معتقدند تقاضا به رشد قوی خود در سال ۲۰۲۲ ادامه خواهد داد؛ با این حال، اوپک و آژانس برآورد کرده‌اند در فصل اول سال عرضه جهانی نفت از تقاضا پیشی بگیرد.
احیای کامل تقاضای نفت در 2022 ؟
آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، اوپک و اداره اطلاعات انرژی آمریکا(EIA)  در نخستین گزارش‌های ماهانه خود در سال ۲۰۲۲ پیش‌بینی‌‌‌های مثبتی درباره تقاضا داشتند و در بسیاری از موارد هم‌‌‌نظر نشان دادند. هر سه معتقدند تقاضای جهانی نفت در سال‌جاری به دوره پیشاکرونایی بازخواهد گشت. البته در این مورد، ارقام این موسسات متفاوت است. اوپک بدون تغییر برآورد خود نسبت به گزارش ماه قبل، گفته تقاضای نفت در سال‌جاری به ۸/ ۱۰۰میلیون بشکه در روز به‌‌‌طور متوسط خواهد رسید.

 با این حال، آژانس و اداره آمریکایی به‌‌‌ترتیب  ارقام ۷/ ۹۹میلیون بشکه و ۵۲/ ۱۰۰میلیون بشکه در روز را تخمین می‌‌‌زنند. با وجود افزایش جزئی پیش‌بینی تقاضای دو نهاد اخیر نسبت به گزارش‌‌‌های ماه دسامبر، هنوز اوپک در این باره خوش‌بین‌‌‌تر است. اوپک و آژانس هر دو معتقدند که با وجود ناتوانی ائتلاف اوپک‌‌‌پلاس در تحقق کامل برنامه افزایش تولید، عرضه در فصل اول سال از تقاضا سبقت خواهد گرفت. البته نهاد آمریکایی کسری تولید را هر چند موقتی، پیش‌بینی کرده است. آژانس با وجود برآورد پیشی‌گرفتن عرضه، هشدار می‌دهد که رسیدن موجودی‌‌‌های نفت جهان به کف هفت‌ساله در کنار کاهش روزافزون ظرفیت مازاد موجب می‌شود در صورت اختلال عرضه نتوان واکنش مناسبی به آن نشان داد. در این میان، اداره اطلاعات انرژی پیش‌بینی کرده است که متوسط بهای برنت و وست تگزاس اینترمدییت در سال ۲۰۲۲، به‌‌‌ترتیب ۷۵دلار و ۳/ ۷۱دلار بر بشکه باشد.

بازگشت تقاضا به دوره پیشاکرونا
هر سه موسسه معتبر بین‌المللی در حوزه انرژی ادامه رشد قوی تقاضا برای سال‌جاری را پیش‌بینی می‌کنند. در این مورد اوپک به برآورد ماه قبل خود دست نزده و گفته که تقاضا با ۲/ ۴میلیون بشکه رشد روزانه به ۸/ ۱۰۰میلیون بشکه در روز خواهد رسید. این رقم البته متوسط سالانه تقاضا از منظر اوپک است و این سازمان معتقد است تقاضا در فصل سوم سال از ۱۰۰میلیون بشکه فراتر خواهد رفت. آژانس بین‌المللی انرژی مستقر در پاریس نزدیک به ۲۰۰‌هزار بشکه روزانه به پیش‌بینی قبلی خود از تقاضای سال‌‌‌ قبل و فعلی افزوده؛ چراکه محدودیت‌های کرونایی کمتر از انتظار بوده است. با این رشد، رقم تخمینی تقاضا از دیدگاه آژانس برای ۲۰۲۲ به ۷/ ۹۹میلیون بشکه در روز خواهد رسید. اداره اطلاعات انرژی هم حدود ۶۰‌هزار بشکه در روز به برآورد پیشین خود اضافه کرده تا پیش‌بینی کند که تقاضای طلای سیاه در سال‌جاری با ۶/ ۳میلیون بشکه رشد به ۵۲/ ۱۰۰میلیون بشکه در روز خواهد رسید. این موسسه همچنین معتقد است تقاضا در سال آینده با ۸/ ۱میلیون بشکه رشد به ۲۷/ ۱۰۲میلیون بشکه می‌‌‌رسد.

با چنین پیش‌بینی‌‌‌هایی حجم تقاضا در سال ۲۰۲۲ از سطوح پیش از شیوع کرونا یعنی سال ۲۰۱۹ فراتر خواهد رفت. اوپک همچنین در گزارش خود برآورد کرد، با وجود اینکه شیوع سویه جدید کرونا موسوم به اُمیکرون ممکن است در نیمه اول سال ۲۰۲۲ تاثیری داشته باشد که آن هم به قرنطینه بیشتر و افزایش بستری بیماران بستگی دارد و به نیروی کار آسیب می‌‌‌زند، تخمین‌‌‌ها از رشد اقتصادی همچنان قوی است.

به گفته این سازمان، افزایش نرخ بهره که انتظار می‌رود در سال‌جاری جلوی رشد تورم را بگیرد و از نظر برخی برای تقاضای نفت ریسک محسوب می‌شود، بعید است چشم‌‌‌انداز را تغییر دهد. افزایش مورد انتظار نرخ بهره آمریکا در فصل دوم سال با فصل رونق رانندگی در نیم‌کره‌شمالی همزمان می‌شود که تقاضای سوخت را بهبود می‌‌‌بخشد.

اوپک معتقد است اقدامات پولی، رشد اقتصادی فعلی را تحت‌تاثیر منفی قرار نمی‌‌‌دهد، بلکه راه را برای بیش از حد داغ شدن اقتصادها فراهم می‌کند. بنابراین اوپک می‌‌‌گوید بازار نفت در تمام طول سال ۲۰۲۲ از حمایت کافی برخوردار خواهد بود.

عرضه از تقاضا پیشی می‌گیرد
با وجود برآورد تقاضای قوی از سوی هر سه موسسه، اوپک و آژانس برآورد کرده‌‌‌اند که در فصل نخست سال ۲۰۲۲ عرضه جهانی نفت از سطح تقاضا سبقت می‌گیرد. این پیش‌بینی با وجود این واقعیت انجام شده که اوپک‌‌‌پلاس در رسیدن به اهداف تولید خود طبق توافق ناکام بوده است. این در حالی است که اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده برای اولین بار کسری در عرضه را پیش‌بینی کرده است که البته کوتاه‌‌‌مدت خواهد بود؛ چراکه موجودی‌‌‌ها در فصول بعدی به روند افزایشی خود بازخواهند گشت. آژانس در این باره گفته که برخی تولیدکنندگان به سطوح بالای تاریخی خود خواهند رسید. چنین چشم‌‌‌اندازی می‌‌‌تواند به معنای تضعیف رالی اخیر قیمت نفت به دلیل محدودیت عرضه باشد؛ چراکه تولیدکنندگان بالاخره توانایی تامین تقاضا را پیدا خواهند کرد.

آژانس گفته که آمریکا، کانادا و برزیل احتمالا به اوج‌‌‌های تاریخی خود در تولید نفت خواهند رسید؛ عربستان و روسیه هم ممکن است رکوردهای خود را جا‌‌‌به‌‌‌جا کنند. در گزارش آژانس آمده است: «عرضه جهانی نفت در ۲۰۲۲ پتانسیل این را دارد که روزانه رشد عظیم ۲/ ۶میلیون بشکه‌ای با محوریت عربستان را داشته باشد؛ به شرطی که اوپک‌‌‌پلاس به روند بازگرداندن عرضه کاهش‌یافته خود از سال ۲۰۲۰ ادامه دهد.»

اوپک و متحدانش از جمله روسیه که به اوپک‌‌‌پلاس معروف‌‌‌اند، از سال ۲۰۲۰ برای حمایت از بازار اقدام به کاهش بی‌‌‌سابقه تولید خود به میزان ۷/ ۹میلیون بشکه در روز کردند و حالا بخشی از این حجم برای بازگشت به بازار باقی مانده است.

گزارش اوپک همچنین تولید بیشتر اعضای آن را نشان داد. بر این اساس، تولید اوپک در ماه پایانی سال قبل ۱۷۰‌هزار بشکه رشد داشته و به ۲۸میلیون و ۸۸۰‌هزار بشکه در روز رسیده است. با این حال، این مقدار تولید کمتر از برنامه اوپک است. در واقع، ۱۰عضو این سازمان، به استثنای ایران، لیبی و ونزوئلا که در توافق کاهش تولید سال ۲۰۲۰ حضور دارند، باید در ماه‌‌‌های گذشته هر ماه ۲۵۳‌هزار بشکه از ۴۰۰‌هزار بشکه افزایش اوپک‌‌‌پلاس را بر عهده می‌‌‌گرفتند که تاکنون چنین رشدی محقق نشده است. اوپک‌‌‌پلاس در ماه دسامبر ۷۹۰‌هزار بشکه در روز از برنامه تولید خود عقب بود.

اوپک پیش‌بینی کرد که دنیا در سال ۲۰۲۲، به ۹/ ۲۸میلیون بشکه در روز از عرضه اعضای این سازمان نیاز خواهد داشت که نسبت به پیش‌بینی خود در ماه گذشته بدون تغییر مانده است و از نظر تئوریک به آنها اجازه رشد تولید را خواهد داد.

موجودی‌‌‌ها در کف هفت‌ساله
به گفته آژانس بین‌المللی انرژی، ذخایر جهانی نفت در پایین‌‌‌ترین سطح هفت‌ساله قرار دارد. با این حال، مازاد عرضه پیش‌بینی‌شده از سوی این نهاد و همین‌طور اوپک، باید موجب افزایش موجودی‌‌‌ها شود.

آژانس هشدار می‌دهد که با رسیدن موجودی صنعتی و انبارهای سوخت در کشورهای عضو سازمان همکاری‌‌‌های اقتصادی و توسعه(OECD)  به پایین‌‌‌ترین سطح هفت‌ساله، هر گونه اختلال در عرضه می‌‌‌تواند بازار را در سال ۲۰۲۲ دچار نوسان کند. اثر این موضوع وقتی برجسته‌‌‌تر می‌شود که بدانیم افزایش عرضه به معنای کاهش ظرفیت مازاد موثر اوپک است و حالا در کشورهای عربستان و امارات متمرکز شده؛ چراکه تولیدکنندگان کوچک‌تر اوپک با مشکلاتی در تولید مواجه‌‌‌اند.

آژانس پیش‌بینی کرده که ظرفیت مازاد موثر تولیدکنندگان اوپک‌‌‌پلاس در نیمه دوم سال به ۶/ ۲میلیون بشکه در روز کاهش خواهد یافت. البته این رقم بدون در نظر گرفتن تولید نفت ایران است که به دلیل تحریم پایین‌‌‌تر از سطوح عادی بوده است.

به گفته EIA، شاخص برنت در سال گذشته به طور میانگین ۷۱دلار بر بشکه بوده است و پیش‌بینی می‌شود در سال‌جاری و سال آینده به ترتیب ۷۵ و ۶۸ دلار در هر بشکه معامله شود. همچنین قیمت نفت خام آمریکا در سال ۲۰۲۲، ۳۲/ ۷۱دلار بر بشکه خواهد بود.

 

بازار ارز در روز یکشنبه به ثبات نسبی خود ادامه داد. پس از سه کانال‌شکنی مهم و چشمگیر قیمت دلار در ماه گذشته نرخ این ارز چند روزی است که در حوالی رقم ۲۷ هزار و ۸۵۰ تا ۲۸ هزار و ۵۰تومان به ثبات رسیده است.تحلیلگران بازار ارز از این تثبیت قیمتی بعد از کاهش‌های چشمگیر اخیر با خوش‌بینی یاد کردند. بازیگران بازار ارز نیز در مواجهه با ثبات قیمتی مذکور دو جبهه متفاوت کاهشی‌ها و افزایشی‌ها را تشکیل دادند.
دو ادعا در بازار ارز
قیمت دلار در دومین روز هفته جاری به رقم ۲۸ هزار تومان رسید. دیروز یکشنبه ۳ بهمن ماه بازار ارز تهران نمایش قابل توجهی از خود نشان نداد. معامله‌گران بازار ارز که از ابتدای روز معاملات خود را با نرخ روز شنبه (۲۷ هزار و ۹۵۰ تومان) آغاز کرده بودند تا حوالی ظهر دیروز این رقم را بدون تغییر دیدند که البته در ادامه روز قیمت شاخص بازار ارز افزایش اندک ۵۰ تومانی را تجربه کرد و معاملات ارزی بازار آزاد عصر روز یکشنبه در سطح قیمتی ۲۸ هزار تومان انجام شد.

برخی از کارشناسان و تحلیلگران بازار ارز تهران با اشاره به ثبات نرخ اسکناس آمریکایی در محدوده کانال ۲۷ هزار تومانی پس از کانال‌شکنی‌های این ارز در ماه گذشته بر این باورند که این ثبات نرخ می‌تواند نشانه مهمی در جهت کاهشی بودن آینده بازار ارز تهران باشد.

این افراد همچنین در توجیه ادعای خود معتقدند این مساله که نرخ دلار بعد از کاهش‌های چشمگیر و قابل توجه متاثر از اخبار سیاسی، در فضای سکوت خبری مذاکرات هسته‌ای روز‌های اخیر افزایش قیمت نداشته و در مرز کانال‌های ۲۷ و ۲۸ هزار تومانی به ثبات رسیده نشانگر انتظارات کاهشی جامعه و معامله‌گران از آینده بازار ارز تهران است. معامله‌گران ارزی تهران اما در مواجهه با روند روز‌های اخیر قیمت دلار به دو گروه متفاوت تقسیم شدند.

گروه اول که تحلیلگران از آنها با عنوان افزایشی‌ها یاد می‌کنند بر این باورند که قیمت دلار برای سطوح قیمتی پایین‌تر کشش نداشته و احتمال اینکه نرخ این ارز بتواند مرز حمایتی ۲۷ هزار و ۵۰۰ تومانی را رد کرده و به کانال‌های پایین‌تر وارد شود را ضعیف می‌دانند.

این افراد همچنین در راستای جبران ضرر‌های وارده به دارایی‌های خود طی روند کاهشی اخیر تلاش‌هایی نیز برای افزایش قیمت داشته‌اند که تاکنون بی‌نتیجه مانده است. البته که برخی از تحلیلگران بازار ارز معتقدند افراد مذکور در جریان عملیات تخلیه‌ای که اکثر معامله‌گران دارایی‌های دلاری خود را به ریال تبدیل کردند نقش خریدار را بر عهده گرفته بوده‌اند و این سو‌گیری‌های افزایشی آنها در جهت حراست از سرمایه خود صورت می‌پذیرد.

از سوی دیگر اما گروه دیگری از معامله‌گران بازار ارز تهران که کارشناسان از آنها با عنوان جبهه کاهشی یاد می‌کنند با اتکا به شواهد موجود در بازار اعم از کاهش چشمگیر حجم معاملات و همچنین ثبات نسبی نرخ ارز در روز‌های اخیر بر این باورند که بازار ارز در آینده می‌تواند شاهد ریزش‌های دیگری نیز باشد.

این افراد با مثبت شمردن اندک سیگنال‌های سیاسی موجود و اشاره به سخنان روز‌های پیشین مسوولان ارگان‌های بازار‌ساز مبنی بر افزایش حجم تزریق ارز به بازار تهران برای ماه‌های آتی معتقدند نرخ دلار برای عبور از کانال ۲۷ هزار تومانی مسیر چندان طولانی‌ای را در پیش ندارد. تحلیلگران بازار ارز نیز کفه این جبهه کاهشی را سنگین‌تر از افزایشی‌ها می‌بینند.

قیمت سکه امامی نیز در بازار روز یکشنبه شاهد افزایش قیمت بود.

قیمت هر قطعه از این فلز گران‌بها در معاملات دیروز با ۱۰۰ هزار تومان افزایش قیمت نسبت به نرخ روز شنبه به سطح ۱۲ میلیون و ۵۲۰هزار تومان رسی

سازمان برنامه و بودجه کشور اعلام کرد: مصوبه ۱۰بندی ستاد اقتصادی دولت اجرایی خواهد شد و مقدمات کار در حال پیگیری است. به گزارش مرکز اطلاع‌رسانی، روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان برنامه و بودجه، ستاد اقتصادی دولت در جلسه مورخ ۲۸ آذر مصوبه‌‌‌ای ۱۰‌بندی برای حمایت از بازار سرمایه داشت. از این مصوبه ۱۰‌بندی تنها یک‌بند که در خصوص سوخت گاز و خوراک صنایع بود، نیاز به تغییراتی در لایحه بودجه ۱۴۰۱ و تصویب مجلس دارد و بقیه موارد از اختیارات دولت است.
در این راستا تغییرات موردنیاز برای اجرای این مصوبه در جلسه هیات‌وزیران به تصویب رسید. بر اساس این مصوبه نرخ خوراک پتروشیمی‌‌‌ها در سال آینده با فرمول سال ۱۴۰۰ محاسبه شده و نرخ سوخت گاز صنایع هم ۴۰‌درصد نرخ خوراک پتروشیمی‌‌‌ها خواهد بود. بندهای دیگر مصوبه ستاد اقتصادی دولت از جمله موارد مرتبط با تقویت صندوق تثبیت بازار سرمایه، بحث نرخ تسعیر ارز بانک‌ها و موسسات اعتباری یا اوراق مشارکت از طریق تصویب آیین‌نامه در درون دولت اجرا می‌شود و نیاز به تغییر بودجه و مصوبه مجلس ندارد.

سال ۲۰۲۱ با فراز و نشیب‌های بسیاری همراه بود. افزایش آمار مبتلایان به ویروس کرونا و پیش‌بینی کم‌اثر بودن واکسن‌های اختراع شده، نگرانی‌هایی را در خصوص ادامه شیوع ویروس کرونا در جهان ایجاد کرده است. اما شرایط و سخنان سیاست‌مداران نشان‌دهنده این است که این موضوع چندان حائز اهمیت نیست. آنچه سیاست‌مداران و اقتصاددانان را بیش از پیش نگران کرده، باقی ماندن شرایط تورمی است.
بزرگ‌ترین نگرانی اقتصادی 2022
در سال ۲۰۲۱ پیش‌بینی می‌شد که به موجب کمک‌های اقتصادی دولت‌ها، تورم ایجاد شده نیز به راحتی توسط آنان کنترل شود. اما در نهایت مشخص شد آن‌طور که مسوولان فدرال رزرو انتظار داشتند، تورم «گذرا» و «موقتی» نیست. این موضوع بحث تورم را به یکی از مهم‌ترین مباحث اقتصادی در سطح جهان بدل کرده است. سیاست‌های سال ۲۰۲۲ نشان خواهد داد که آیا اقتصاد به اندازه کافی جان گرفته که بدون دخالت دولت‌ها سرپا بایستد و آیا تورم در حد آثار سیاست‌های حمایتی دوران کرونا خواهد بود و با اتمام آنها، تورم نیز پایان می‌یابد یا داستان تورم در سال‌های آینده نیز ادامه‌دار خواهد بود. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که شرایط اقتصادی سال ۲۰۲۲ متفاوت‌تر از سال ۲۰۲۱ خواهد بود. بر اساس گزارش بلومبرگ، اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۱ حدود ۸/ ۵ درصد کوچک‌تر شد، حال انتظار می‌رود که در سال ۲۰۲۲، اقتصاد جهانی ۴/ ۴ درصد بزرگ‌تر شود. اقتصاد در سال ۲۰۲۳ نیز احتمالا با رشد ۵/ ۳ درصدی مواجه خواهد شد.

نکته‌ای که در خصوص اقتصاد سال ۲۰۲۲ مطرح است، بازار کار متفاوت آن است که نشان می‌دهد سیاست‌ دولت‌ها در سال گذشته تقریبا همه‌چیز را به‌هم ریخته است. آمارها نشان می‌دهد که در پایان سال ۲۰۲۱، حدود ۱۰ میلیون جایگاه شغلی خالی در آمریکا وجود داشت که تقریبا کسی حاضر نبود در این موقعیت‌ها مشغول به کار شود. داده‌ها همچنین نشان می‌دهند که حدود ۵ میلیون فرد بالغ آمریکایی وجود دارند که بیکار هستند. این تعداد افراد در ابتدای سال ۲۰۲۰ استخدام شده و مشغول به کار بودند. آمریکا تنها کشوری نیست که با بحران نیروی کار مواجه است. در انگلستان نیز حدود یک میلیون موقعیت شغلی وجود دارد و حدود ۶۰۰ هزار نیروی شغلی که حتی با افزایش دستمزدها نیز حاضر به ورود به بازار کار نشده‌اند.

عدم تعادل عرضه و تقاضا در بازار میراث ۱۸ ماه سلطه ویروس کرونا بر جهان است. ویروسی که موجب شد بزرگ‌ترین اقتصاد جهان طی ۶ ماه ۲۰ درصد کوچک‌تر شود و سپس در میانه‌های سال ۲۰۲۱ هر آنچه از دست داده را باز پس گیرد.

بزرگ‌ترین برندگان تورم سال ۲۰۲۱ خانواده‌های آمریکایی بودند که با توجه به رشد قیمت مسکن و بازار سهام، توانستند پس‌انداز خوبی برای خود جمع‌آوری کنند. آمارها نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها ۶/ ۲ هزار میلیارد دلار پس‌انداز اضافه دارند که برابر با ۱۲ درصد GDP ایالات‌متحده است. بانک‌های مرکزی معتقدند که شرایط بازار کار به‌صورت خودکار بهبود خواهد یافت. بر اساس نظر کارشناسان، با اتمام ترس از شیوع کرونا در پی واکسیناسیون عمومی و کاهش آسیب‌های این ویروس و همچنین اتمام پس‌انداز خانواده‌ها که حاصل پول‌پاشی دولت‌ها در سال ۲۰۲۱ بود، نیروی کار به بازار باز خواهد گشت و در نهایت عرضه و تقاضا به نقاط تعادل جدیدی خواهند رسید.

با توجه به آنچه بیان شد، به نظر می‌رسد در سال جاری با توجه به کاهش رشد بازارهای مالی و حتی ریزش شدید برخی از آنان مانند بازار رمزارزها، پس‌انداز خانوارها به‌شدت کاهش خواهد یافت. از این رو مساله افزایش هزینه نیروی کار به عنوان یکی از عوامل اصلی تورم در سال ۲۰۲۱، در این سال برطرف خواهد شد و پیش‌بینی می‌شود عرضه نیرو کار در سال جاری با افزایش چشمگیری همراه باشد که در نهایت، به عنوان یکی از عوامل کاهنده تورم عمل خواهد کرد.

تخریب یکی از ویلاهای قوه قضائیه که در بستر رودخانه چالوس ساخته شده بوده است، تایید اخذ مالیات از خانه‌‌‌ها و خودروهای لوکس، پرداخت وام بدون ضامن، راه‌اندازی مجدد خط تولید کارت هوشمند ملی و… از جمله موضوعاتی بود که دیروز در جمع توییتری بورسی‌‌‌ها و اقتصادی‌‌‌ها درباره آن صحبت می‌‌‌شد.
در جمع توییتری بورسی‌‌‌ها دیروز کامل ابراهیمیان، فعال حوزه بورس در صفحه توییتر خود درباره وضعیت بازار سرمایه، توییتی منتشر کرد که موردتوجه اهالی این جمع قرار گرفت. او در صفحه توییتر خود با مطرح کردن این پرسش که آیا این حجم از تهدید سرمایه‌گذاری با تصمیمات نابخردانه عمدی نیست؟ در ادامه نوشت: «خیلی جالب است، هیچ صدای اعتراضی از هلدینگ‌‌‌های سرمایه‌گذاری و صندوق‌های بازنشستگی و وزرای مربوطه که بیشترین سهم را از سرمایه‌گذاری در بازار دارند در نیامده که چرا این تصمیمات را می‌گیرید.»

 در ادامه روز، پیام الیاس کردی از دیگر فعالان حوزه بورس هم در توییتر خود نسبت به وضعیت حاکم بر بازار سرمایه اینطور نوشت: «تا وقتی نقشه‌‌ راه۱۰ساله سازمان بورس و بازار سرمایه مشخص نباشد، با تغییر آقایان محمدی، قالیباف، دهقان دهنوی و احتمالا عشقی هیچ چیزی نه‌تنها درست نخواهد شد بلکه حتی تغییر هم نمی‌‌‌کند!» او در ادامه این توییت نوشت: «ابتدا نقشه راه حداقل ۵سال را بنویسید و بعد رئیس عوض کنید!» رضا امامی، دیگر فعال حوزه بورس هم دیروز در صفحه توییتر خود با مطرح کردن این پرسش که «می‌‌‌دانید چرا این همه فریاد بورس را دریابید سر می‌دهند؟» نوشت: «چون در بورس آمده‌‌‌اند برای حفظ ثروت، نه خلق ثروت. حالا می‌بینند نه گزینه جذابی برای سرمایه‌گذاری وجود دارد و نه ثروتی که بخواهند آن را حفظ کنند.» او در ادامه نوشته خود بیان کرد: «آنقدر بالا و پایین کرده‌اند تا از روی ناچاری فقط دولت را متولی حافظ جان و مال خود پیدا کرده‌اند.»

در جمع وزرای دولت سیزدهم که در توییتر حضور دارند، دیروز جواد اوجی، وزیر نفت دولت بعد از مدت‌‌‌ها در این شبکه اجتماعی توییتی منتشر کرد که خیلی زود سر از کانال‌‌‌های پیام‌‌‌رسان تلگرام درآورد. او در توییت خود به موضوع مصرف گاز در کشور اشاره کرد و نوشت: «طی ۲۴ ساعت گذشته رکورد تاریخی مصرف ۶۹۲‌میلیون مترمکعب گاز در بخش‌های خانگی، تجاری و صنایع غیرعمده ثبت شد. گرچه با لطف خداوند متعال و تلاش کارکنان صنعت نفت شبکه گاز پایدار است، ولی استمرار این شرایط مستلزم همکاری هموطنان عزیز و مدیریت مصرف است.»

علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت هم در همین رابطه در صفحه شخصی خود نوشت: «همکاری مردم و دولت در مدیریت مصرف و اجرای برنامه‌‌‌هایی از جمله فعال‌سازی سوآپ گازی از تکرار خاطرات تلخ قطعی گاز در این ایام جلوگیری کرد. همگامی دولت و مردم در همه موضوعات همچون مصرف بهینه گاز و برق تنها راهکار حل مشکلات است که باید استمرار یابد.»

در ادامه توییت‌‌‌های وزرای دولت، احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد هم در صفحه شخصی خود توییتی با عنوان الوعده وفا، منتشر کرد. او در صفحه خود نوشت: «با بخشنامه وزارت اقتصاد و پیرو جلسه هفته قبل آقای رئیس‌‌‌جمهور، بانک‌های زیرمجموعه این وزارت مکلف شدند تسهیلات زیر ۱۰۰میلیون تومان افراد حقوق‌‌‌بگیر و مستمری‌‌‌بگیر دارای رتبه اعتباری مناسب (از بانک محل دریافت حقوق خود) را «بدون ضامن» انجام دهند.» اما این توییت از این جهت مورد توجه کاربران توییتر قرار گرفت که چرا دولت ابراهیم رئیسی به وعده‌‌‌‌‌‌های بورسی خود بی‌‌‌توجه است و به آنها وفا نمی‌‌‌کند. کاربرانی در این رابطه نوشتند که «یادتان رفته است اولین و مهم‌ترین وعده رئیس‌جمهور درباره بورس بود؟» یا نوشتند: «صدها ‌هزار نفر از مردم در این اوضاع اقتصادی زندگی‌‌‌ها و سرمایه‌‌‌هایشان نابود شد و بعد شما درباره پرداخت وام بدون ضامن ابراز خوشحالی می‌‌‌کنی؟» و به این موضوع در نوشته‌‌‌هایشان پرداختند که «به داد بورس برسید. هرروز مردم بیشتر در این باتلاق فرو می‌‌‌روند و فریادرسی هم ندارند.»  در میان این انتقادها و گلایه‌‌‌ها، شخص وزیر هم مورد سوال قرار گرفته بود. برخی از کاربران در قسمت نظرات توییت او اینطور می‌‌‌نوشتند که احسان خاندوزی اعتبار دولت سیزدهم را در نزد افکار عمومی زیر سوال برده است. برخی از آنها اینطور می‌‌‌‌‌‌نوشتند که «شما که به بورس اعتقاد نداشتید، چرا به آقای رئیسی نگفتید به مردم بگوید ما نمی‌توانیم بورس را درست کنیم؟» و برخی دیگر هم در توییت‌‌‌هایشان در قسمت نظرات توییت خاندوزی می‌‌‌نوشتند که «شما به تنهایی صداقت دولت را زیر سوال بردید. برای همین هم مردم اعتمادشان کم بود و حالا هم کمتر از گذشته شده است.»

ولی اسماعیلی

نماینده مجلس شورای اسلامی

پیشنهاد کمیسیون اجتماعی مبنی بر حذف افزایش سن بازنشستگی و حذف محاسبه حقوق بازنشستگی از متوسط ۲ سال به ۳ سال مورد تصویب کمیسیون تلفیق هم قرار گرفت و بندهای مربوطه از لایحه ۱۴۰۱حذف شد. همچنان کمیسیون تخصصی اجتماعی دفاع از حقوق بازنشستگان و منزلت این عزیزان را وظیفه خود می‌‌‌داند.

محسن علیزاده

نماینده مجلس شورای اسلامی

استفاده مجلس از همه ابزارهای نظارتی خود برای اعمال نظارت بر بازار سرمایه و حذف رویه‌های تبعیض‌آمیز و غلط، برای عده‌ای آنقدر دردآور است که در ایجاد هجمه علیه مجلس و کمیسیون اقتصادی فراموش می‌کنند که وظیفه اجرای قوانین و مقررات به عهده سازمان متولی است و نه کس دیگر.

 

آن‌طور که تقویم نشان می‌دهد امروز ۵۳۲روز است که آب خوش از گلوی فعالان تالار شیشه‌ای پایین‌ نرفته است. میزان کاهش ارتفاع شاخص کل بورس تهران در این مدت به حدود ۴۰درصد رسیده، اما هستند سرمایه‌گذارانی که بیش از ۶۰درصد از ثروت خود را از دست داده‌اند. بورسی که سال گذشته میزبان سرمایه‌های گریزان از تورم بود این روزها به شکنجه‌‌‌گاهی تبدیل شده که نه‌تنها غیرحرفه‌‌‌ای‌‌‌ها بلکه سهامداران قدیمی نیز تمایلی به حضور در آن ندارند. متغیرهای بنیادی از ارزندگی بازار و سهم‌ها سخن می‌گویند، اما خریداری در این بازار مشاهده نمی‌شود. دلیل چیست؟ به نظر می‌رسد ترس سرمایه‌‌گذار از ریسمان سیاه و سفید بورس، فقر تحلیلی پس از سودهای تصادفی۹۹، جذابیت سرمایه‌گذاری در بازارهای غیرمولد، سیطره «نابازار» در تالار شیشه‌ای، اصرار سیاستگذار به حمایت‌های مصنوعی به جای توجه به تخریب خلاق، از دست رفتن اعتماد عمومی به متولیان اقتصادی و در نهایت عدم قطعیت در متغیرهای بیرونی هفت‌خوانی هستند که منابع جدید برای رسیدن به درب ورودی تالار شیشه‌ای با آن مواجه‌اند.
هفت‌خوان بورس تهران
روزهای نزولی بورس تهران ادامه داد و آن‌طور که تقویم نشان می‌دهد ۵۳۲ روز است که آب خوش از گلوی فعالان تالار شیشه‌‌‌ای پایین‌‌‌ نرفته است. با یک محاسبه ساده میزان کاهش ارتفاع شاخص کل بورس تهران در این مدت به حدود ۴۰‌درصد رسیده اما هستند سرمایه‌گذارانی که بیش از ۶۰‌درصد ثروت خود را از دست داده‌‌‌اند. حالا مدت‌‌‌هاست که بورس به شکنجه‌‌‌‌‌‌‌‌‌گاهی پرریسک تبدیل شده که نه‌‌‌تنها غیرحرفه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها بلکه سهامداران قدیمی نیز به دلیل سیطره «نابازار» ماندن در آن را تاب نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌آورند. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد از آغاز سقوط نماگرهای بورسی در میانه تابستان ۹۹ تا امروز، بیش از ۱۰۰هزار‌میلیارد تومان سرمایه حقیقی از گردونه معاملات سهام خارج شده و به ناچار راهی دیگر گزینه‌‌‌های سرمایه‌گذاری شده است و در حالی که تمامی متغیرهای بنیادی از ارزندگی بازار و سهم‌‌‌ها سخن می‌‌‌گویند اما خریداری در تالار شیشه‌‌‌ای مشاهده نمی‌شود. اما دلیل چیست؟ به نظر می‌رسد ترس و واهمه بورسی‌‌‌ها پس از تبخیر ثروت‌‌‌هایی که بخشی از آن‌‌‌ نیز اهرم بود، بی‌‌‌توجهی به تحلیل و مولفه‌‌‌های بنیادی که میوه کسب سودهای تصادفی در سال گذشته است، رقابت ناجوانمردانه‌ای که از سوی بازارهای موازی و البته غیرمولد همچون مسکن به دلیل نبود مانع که همانا مالیات اصلی مسکن است به راه افتاده و به مکنده سرمایه‌‌‌های بورسی تبدیل شده است، عدم‌جذابیت بورس به قوانین ناکارآ و فقر ابزار، غفلت بی‌‌‌پایان سیاستگذار و اصرار به حمایت‌‌‌های مصنوعی به جای تلاش برای تبدیل «نابازار» به «بازار»، از دست رفتن اعتماد به بورس و متولیان اقتصادی کشور و پابرجا بودن عدم‌قطعیت‌‌‌ نسبت به متغیرهای بیرونی، هفت خوانی است که مانع از بازگشت منابع به بورس تهران می‌شود.

ترس پس از تبخیر ۱۷ ماه ثروت
یکی از موانع جدی بازگشت منابع به تالار شیشه‌‌‌ای را می‌توان به تجربه تلخ سهامداران به‌ویژه تازه‌‌‌واردها در ۱۷ ماه گذشته ارتباط داد. جایی که در صعود پرسود بورس طی ماه‌‌‌های نخست سال ۹۹، شاهد ورود سراسیمه پول‌‌‌های حقیقی به گردونه معاملات سهام بودیم. پول‌‌‌هایی که به راحتی و بدون زحمت هر روز سودی به آنها اضافه می‌شد و صاحب خود را متقاعد می‌کرد تا پرتفوی بزرگ‌تری تشکیل دهد. به عبارتی هیولای طمع در آن روزهای رویایی کار خود را کرد تا برخی از کارگزاری‌‌‌ها اعتبار دریافت کنند و برخی دیگر سراغ دوستان و آشنایان خود را بگیرند تا سرمایه بیشتری را وارد بورس کنند. در ادبیات مالی به این کار «اهرم» گفته می‌شود. یعنی فرد به کمک سرمایه‌های قرضی که همان اهرم‌‌‌ها هستند، به دنبال رسیدن به سودهای بیشتری است. اهرم‌‌‌هایی جذاب که در ابرنوسان‌‌‌های صعودی، بسیاری را به دام می‌‌‌اندازند. فرض کنید که شما ۱۰‌میلیون پول دارید و ۱۰۰‌میلیون سرمایه قرضی جذب می‌‌‌کنید. در چنین حالتی اهرم شما ۱۰ است. حالا هر یک‌درصد سود روی پرتفوی جدید، تبدیل به ۱۰‌درصد سود می‌شود. یعنی فقط با دریافت ۲۰‌درصد سود روی یک سهم، سرمایه شما سه برابر (۲۰۰‌درصد رشد) می‌شود. اما جایی می‌توان از ترسناک بودن اهرم آگاه شد که بازار روی دیگر خود را نشان دهد. فرض کنید در این فرآیند شما ۱۰‌درصد زیان کنید. این زیان اهرمی سبب می‌شود شما کل ثروت خود را برای برگرداندن پول‌‌‌های قرضی از دست بدهید.

این اتفاقی است که در ۵ ماه نخست سال ۹۹ برای بسیاری از نوسهامداران بورس تهران رخ داد و برخی که کم تعداد نیز نبودند، کل ثروت خود را به واسطه سرمایه‌‌‌های قرضی از دست دادند. سرمایه‌‌‌هایی که می‌‌‌پنداشتند در مدت زمان کوتاهی چند برابر می‌شود و به راحتی دین خود را ادا کرده و در نهایت سودی قابل‌توجه می‌‌‌اندوزند. اما این اتفاق نیفتاد. طبیعی است که در چنین شرایطی سهامداران مذکور از ریسمان سیاه و سفید ترسیده و حتی با وجود آنکه کارشناسان از فرصت طلایی برای ورود به تالار شیشه‌‌‌ای سخن می‌‌‌گویند، دست نگه داشته تا شرایط مطمئن‌‌‌تر شود. این موضوع یکی از مهم‌ترین مواردی است که سبب شده شاهد خواب تقاضا در بورس تهران باشیم.

میوه سمی سودهای تصادفی
به جرات می‌توان گفت بخش اعظم سودهایی که در ابتدای سال گذشته به پرتفوی سهامداران اضافه می‌‌‌شد، سودهای تصادفی بود. سودهایی که در آن برش زمانی بدون در نظر گرفتن نوع چینش پرتفو، از آن تمامی سهامداران شد اما بسیاری این سود‌‌‌ها را حاصل دانش و مهارت خود می‌‌‌پنداشتند. نسیم طالب در کتاب نقش شانس (Fooled By Randomness) که در سال ۲۰۰۱ نوشت به این نکته اشاره کرد که «مردم به عواملی که پشت پرده هر اتفاقی وجود دارد توجهی ندارند و گمان می‌کنند همه چیز بر اساس یک روند منطقی پیش می‌رود.» از نظر طالب، مردم موفقیت‌‌‌ها و دستاوردهای خود را حاصل دانش و مهارت خود می‌‌‌پندارند، در صورتی که بسیاری از این رویدادها تصادفی است و پای احتمالات در میان است. از نظر او یک نمونه بارز این تفکر اشتباه در بازار سهام به‌ویژه در دوره‌‌‌های صعودی رخ می‌دهد. کسی که در روزهای سبز بورس، خود را یک سرمایه‌گذار قابل می‌‌‌داند، در واقع یک فرد خوش‌شانس است. همین شناسایی نادرست منشأ کسب سودهای تصادفی است که تبعات بعضا جبران‌‌‌ناپذیری به همراه دارد و موجب می‌شود افراد از اصول تحلیلی خود فاصله بگیرند چرا که در یک دوره هر چه خریدند، سود داشت. به عبارتی با چرخش مسیر بازار همان عامل شانس و تصادف که در گذشته‌‌‌ای شیرین به نفع این افراد عمل کرده‌‌‌ بود، روزی به آنها پشت می‌کند و شکست‌‌‌های سنگینی را برای این گروه از سهامداران رقم می‌‌‌زند. سال گذشته و حتی پیش از آنکه شاخص کل بورس تهران ۷ رقمی شود، بسیاری از کارشناسان ارزشی و بنیادی‌‌‌کار هشدار دادند که سودهای تصادفی در مسیرهای دائما صعودی و سهام هر روز صف خرید، چگونه می‌تواند به انحراف تحلیلی افراد منجر شود، چراکه فرد به جای ترغیب شدن به کسب مهارت‌های تحلیلی و آموزش دیدن، با توهم تحلیلگر شدن مواجه شده و درست در زمانی که لازم است متوجه بزرگ شدن روزانه حباب بازار و فاصله گرفتن سهام از سطوح ارزندگی شوند و قبل از آنکه دیر شود، سهام خود را به فروش برسانند، پرتفوی خود را با پول‌‌‌های عمدتا قرضی بزرگ و بزرگ‌تر کردند. بررسی آمارها نیز نشان می‌دهد بخش عمده پول‌‌‌های وارد شده به گردونه معاملات سهام در سال ۹۹، مربوط به روزهای پایانی این برش زمانی بود. اگر بخواهیم دقیق‌‌‌تر ببینیم از ۹۵‌هزار میلیارد تومان سرمایه حقیقی جذب شده به معاملات سهام بورسی (از ابتدای سال ۹۹ تا ۱۹ مرداد ۹۹)، بیش از ۵۶‌هزار میلیارد آن (حدود ۶۰‌درصد) مربوط به دادوستدهای تابستان بود که نشان می‌دهد رویای کسب سودهای آسان، باعث شده چشم سهامداران به تحلیل‌‌‌ها بسته شود و بدون توجه به تمامی آلارم‌‌‌ها به خرید ادامه دهند. موضوعی که اثر آن را در دادوستدهای این روزهای بازار سهام مشاهده می‌‌‌کنیم. نفت به سمت کانال ۹۰ دلار در حرکت است، مس در مرز ۱۰‌هزار دلار معامله می‌شود. دلار نیما در کانال ۲۴‌هزار تومان قرار دارد و در مقابل دلار آزاد، نشان داده قرار نیست فعلا ریزش شدیدی را تجربه کند. شنیده‌‌‌ها حاکی از آن است که دلار ۴۲۰۰ در محاسبات سال ۱۴۰۱ جایی نخواهد داشت. تورم و صعود قیمت‌های جهانی به افزایش محسوس رشد اسمی سود شرکت‌ها انجامیده و حالا احتمال احیای برجام، رسیدن به سودهای واقعی را نیز ممکن کرده است و از همه مهم‌تر آمارها نشان می‌دهد افت رقم خورده در ۱۷ ماه گذشته، قیمت سهام را به ارقامی بسیار پایین‌‌‌تر از سطوح ارزندگی رسانده و نسبت قیمت به درآمد پیشرو بازار نیز بر اساس گزارش اجماع تحلیلگران از محدوده ۲۲ واحدی مرداد ۹۹ اکنون به کمتر از ۶ مرتبه تعدیل شده است. با این حال خبری از خریدار نیست.

رقابت ناجوانمردانه رقبا با بورس
آمارها به خوبی گویای آن است که بخش عمده سرمایه‌‌‌های گریزان از بورس، راهی بازارهای رقیب شده‌‌‌اند. مهم‌ترین رقیب تالار شیشه‌‌‌ای اما در این روزها، بازار ملک است. اما دلیل چیست؟ چرا سرمایه‌‌‌ها باید به سمت بازاری بروند که از میزان پایین نقدشوندگی رنج می‌‌‌برند؟ جذابیت عامل اصلی ورود سرمایه‌‌‌های فراری از بورس به سمت بازار ملک است. بد نیست نگاهی به نظرسنجی یک ماه پیش ایسپا بیندازیم. مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران، در یک نظرسنجی از مردم پرسیده بود «اگر مبلغی پول داشته باشید ترجیح می‌‌‌دهید در کجا سرمایه‌گذاری کنید؟» بیش‌‌‌از ۳۶درصد مردم، گزینه زمین و مسکن را انتخاب کرده بودند و در مقابل تنها ۲/ ۱ درصد به بورس رای داده بودند. آنچه به جذابیت معاملات ملکی افزوده، فرش قرمزی است که سیاستگذار برای سرمایه‌گذاران در این بازار گسترده‌‌‌‌‌‌‌‌‌ است. بازاری غیرمولد که به علت «خلأ اهرم ضدسفته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بازی»، به مکنده سرمایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بورسی تبدیل شده است. این فرش قرمز با معافیت ملاکان از مالیات اصلی ملکی یعنی «مالیات سالانه بر ملک» و سرگرم شدن سیاستگذار به مالیات فرعی همچون همچون «مالیات بر خانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خالی» و «مالیات بر خانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های لوکس» پهن شده است.

دست مرئی نابازار
«دامنه نوسان»، «حجم مبنا»، «قیمت‌گذاری دستوری»، «اعمال سلیقه‌‌‌ای قوانین» و «دخالت‌‌‌های دولتی» تنها بخشی از مصیبت بورس‌‌‌بازان در سال‌های گذشته است که البته عمر کوتاهی نیز ندارد. بیراه نیست اگر بگوییم این روزها از هر سهامداری (چه از بدنه کارشناسی و چه نوسهامداران کم‌‌‌تجربه) در خصوص متهم اصلی وضعیت فعلی بازار سرمایه بپرسیم، بدون تامل از موارد فوق نام می‌‌‌برند. سهامدارانی که حالا ۵۳۲ روز است از روند فرسایشی بازار به تنگ آمده‌‌‌اند و هر روز شاهد بر باد رفتن بخش دیگری از سرمایه خود هستند. به این ترتیب مهم‌ترین ضربه بر پیکر تالار شیشه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای و سهامداران از جانب دست مرئی «نابازار» در بورس که همانا دولت و دخالت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دولتی است، زده شد؛ جایی که خطاهای سیاستگذاری مکررا تکرار می‌شود اما «نابازار» جای خود را به «بازار» نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد و بورس را به شکنجه‌‌‌‌‌‌‌‌‌گاهی پرریسک تبدیل کرده که نه‌‌‌تنها غیرحرفه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها بلکه سهامداران ارزشی نیز به دلیل سیطره «نابازار» دیگر ماندن در آن را تاب نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌آورند.

فوبیای تخریب خلاق
غفلت بی‌‌‌پایان سیاستگذار ادامه دارد. یک روز مصر است تا با ۱۰ فرمان حمایتی بورس را احیا کند و روز دیگر از اختصاص بخشی از منابع صندوق توسعه ملی به این «نابازار» سخن می‌‌‌گوید، آن هم در شرایطی که به گفته کارشناسان مالی، نیاز اصلی یک بازار سهام کارآمد، نه پول‌‌‌پاشی از محل منابع عمومی، بلکه تطبیق ریزساختارهای بورس با پیش‌‌‌نیازهای شکل‌‌‌گیری بازارهای شفاف و کارآمد و بسترسازی برای بهبود فضاست. به این ترتیب سیاستگذاری‌‌‌ها به سمتی سوق یافته که به جای راهبرد «تخریب خلاق»، بورس هم مانند سایر بخش‌‌‌های اقتصاد به یک حوزه رانتی با چارچوب‌‌‌های ناکارآمدتر از گذشته تبدیل شده که با هر مشکلی دست نیاز به سوی دولت دراز می‌کند.

زمینی که سوخت؛ اعتمادی که بر باد رفت
یکی از نکاتی که در صحبت با سهامداران و کارشناسان بورسی برای توصیف حال و هوای ابری این روزهای تالار شیشه‌‌‌ای به آن می‌‌‌رسیم، «بی‌‌‌اعتمادی بورس به متولیان اقتصادی» است. سرمایه‌گذارانی که در فاز شیدایی سال ۹۹ با تبلیغات گسترده و پرهیاهوی دولت و متولیان بازار سرمایه و در اوج قیمت‌های حبابی به جمع بورسی‌‌‌ها پیوسته بودند و حالا با آب رفتن بعضا ۶۰ تا ۷۰‌درصدی سرمایه‌‌‌های خود، یا از بازار خارج شده‌‌‌اند و با افسوس به گذشته می‌‌‌نگردند یا به ناچار منتظر آینده نشسته‌‌‌اند. به هر حال دیگر اعتمادی به سیاستگذاران اقتصادی ندارند. حتی از آن دعوت بی‌مناسبت نیز که بگذریم، متولیان بورس و اقتصاد کشور در ۱۷ ماه گذشته نشان داده‌‌‌اند که از قدرت یا جسارت کافی برای تغییر اوضاع و احیای بورس بی‌‌‌بهره‌‌‌اند یا شاید نمی‌‌‌خواهند رونق به تالار شیشه‌‌‌ای بازگردد. از این رو قریب به اتفاق فعالان بازار سهام معتقدند تا زمانی که این اعتماد از دست رفته، احیا نشود، بورس هم به روزهای رکودی و پرزیان خود ادامه می‌دهد و نمی‌توان انتظار داشت منابع به سمت بازار سهام تغییر مسیر دهند. آن هم در دوره‌‌‌ای که بورس به «زمینی سوخته» تبدیل شده است. این پدیده را می‌توان با اصول مالی- رفتاری توضیح داد. وقتی یک کلاس دارایی (در اینجا سهام) برای مدت زمان طولانی، به فاز اصلاحی فرو برود، به بازاری غیرجذاب و حتی منفور تبدیل خواهد شد و به اصلاح مورد «قهر عمومی» قرار می‌گیرد. این پدیده درباره بازار‌‌‌هایی که با معضل تشکیل حباب قیمتی مواجه بودند، بیشتر مشاهده می‌شود، چرا‌‌‌که در آن دوره صعودی شاهد هجوم سرمایه‌گذاران غیرحرفه‌‌‌‌‌‌ای خواهد بود. سرمایه‌گذارانی که به دلیل نداشتن تجربه معامله در دوره‌‌‌های نزولی بازار، پس از تغییر فاز، هراسان‌‌‌‌‌‌تر شده و رفتارهای پرهیجان‌‌‌‌‌‌تری نشان می‌دهند. در مجموع به‌‌‌نظر می‌رسد بورس به «سرزمین سوخته‌‌‌‌‌‌»ای تبدیل شده که شاید مدت‌‌‌ها امکان کشت مجدد و برداشت محصول پربازده از آن سخت و حتی غیرممکن باشد؛ آن هم در زمانی که اعتماد عمومی نسبت به آن و متولیان آن از بین رفته است.

سد عدم‌قطعیت‌‌‌ها در مسیر ورود
از همه موارد ذکر شده که بگذریم، این روزها فضای اقتصادی و سیاسی کشور در بالاترین سطح نااطمینانی‌‌‌ و عدم‌قطعیت‌‌‌ نسبت به متغیرهای بیرونی عجین شده است. فضایی که بخش عمده آن به شرایط مبهم مذاکرات هسته‌‌‌ای بازمی‌گردد. این رکود را می‌توان در دیگر بازارها نیز تاحدودی مشاهده کرد. جایی‌‌‌که هر روز خبری درباره مذاکرات هسته‌‌‌‌‌‌ای به بازار مخابره می‌شود. برخی از این اخبار امید به احیای برجام را پررنگ می‌کنند و شاید تنها یک روز بعد خبری حول این ماجرا، همه امیدها را نقش‌‌‌بر‌‌‌آب می‌کند. این مهم از آنجا برای بورس‌‌‌‌‌‌بازان حائز اهمیت است که می‌تواند انتظارات تورمی را دستخوش تغییر کند و بیشترین اثر آن بر نرخ دلار منعکس خواهد شد. بورس تهران بازاری است که بیش از ۶۰‌‌‌درصد از ارزش کل آن در اختیار شرکت‌های کامودیتی‌‌‌‌‌‌محوری است که شاید تعداد زیادی نباشند اما به واسطه مقیاس بزرگ، نقش تعیین‌‌‌کننده‌‌‌ای در روند نماگرهای بورسی ایفا می‌کنند. درآمد این شرکت‌ها به‌‌‌صورت دلاری کسب شده و از این رو به واسطه نوسان نرخ دلار (البته نه در بازار آزاد) با نوسان درآمد و در نهایت سود مواجه خواهند شد. به این ترتیب عدم‌‌‌قطعیت تحولات غیراقتصادی و شنیده‌‌‌شدن اخبار متناقض در این‌‌‌خصوص سبب تردید و سردرگمی بورس‌‌‌‌‌‌بازان شده است.

دانش سرمایه ارکا برای همراهان خود به صورت همه روزه اخبار های بورس را به صورت رایگان ارائه می دهد.

منبع: سازمان بورس

Rate this post
آیا این مطلب را می پسندید؟
https://dsarka.com/?p=14994
اشتراک گذاری:
واتساپتوییترفیسبوکپینترستلینکدین
آرکا نادری
مطالب بیشتر

نظرات

0 نظر در مورد اخبار های بورس 1400.11.04

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.