0
0

اخبار 00/05/13

پالایشگاه تبریز از برنامه افزایش سرمایه 200 درصدی از دو محل مطالبات سهامداران و آورده نقدی و سود انباشته خبر داد.

براین اساس، “شبریز” در نظر دارد سرمایه فعلی را از هزار به سه هزار میلیارد تومان برساند. تامین مالی این شرکت بورسی در صورت موافقت سازمان بورس از دو محل مطالبات سهامداران و آورده نقدی و سود انباشته اعمال خواهد شد تا صرف جبران مخارج سرمایه ای طرح جامع، اصلاح ساختار مالی، جلوگیری از خروج نقدینگی و تامین سرمایه در گردش شود.

شرکت داروسازی آوه سینا از برنامه افزایش سرمایه 45 درصدی از محل سود انباشته خبر داد .

براین اساس، “داوه” در نظر دارد سرمایه فعلی را از 48 به 69.6 میلیارد تومان برسد. تامین مالی این شرکت فرابورسی از محل سود انباشته به منظور تکمیل طرح تولید داروهای ضد سرطانی و اصلاح ساختار مالی اعمال خواهد شد.

اشاره «حجت الاسلام و المسلمین رییسی» به مقوله بازار سرمایه در برنامه کوتاه‌مدت و بلندمدت نشان‌دهنده جایگاه پایدار بازار سرمایه در اقتصاد کشور است و از این طریق بازار سرمایه می تواند به قلب تپنده و آینه واقعی اقتصاد کشور تبدیل شود.

امیرعلی امیرباقری، کارشناس بازار سرمایه به صحبت‌های امروز رییس دولت سیزدهم در خصوص بازار سرمایه در مراسم تنفیذ حکم ریاست جمهوری اشاره کرد و به پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا) گفت: بازار سرمایه و ثبات در بورس یکی از محورهای اصلی سخنان رییس جمهور منتخب بود که البته پیش‌تر و در مناظرات انتخابات ریاست جمهوری به صورت جدی به این موضوع پرداخته بودند.

او افزود: بحث بازار سرمایه در صحبت های امروز نشان دهنده توجه ویژه مسوولان کشور نسبت به بازار سرمایه است، به هر حال بازار سرمایه در بحث کسری بودجه، تخصیص بهینه دارایی‌ها و ترمیم بخش تولید می تواند نقش مهم و موثری ایفا کند.

امیرباقری خاطرنشان کرد: به طور معمول، نگاه کلان دولت به معاملات بورس باعث می‌شود تا جایگاه بازار سرمایه در اقتصاد کشور پررنگ تر شود و رسالت اصلی خود که بحث تامین سرمایه و هدایت نقدینگی به سمت بنگاه های تولیدی است، اثرگذارتر باشد.

این کارشناس بازار سرمایه افزود: تاکید «حجت الاسلام و المسلمین رییسی» در مراسم امروز و مناظرات انتخاباتی به بازار سهام، نشان‌دهنده آن است که بازار سرمایه حداقل در چهار سال آینده جایگاه ویژه ای در اقتصاد کشور خواهد داشت.

او با بیان اینکه به احتمال زیاد بازار سرمایه و بازار ثانویه به متن اقتصاد باز خواهد گشت و دوباره نگاه ها به سمت این بازار معطوف می شود، گفت: یکی از تاکیدات و راهکارهای «حجت الاسلام و المسلمین رییسی» بهبود جایگاه بازار اولیه است تا از این طریق تامین مالی و هدایت نقدینگی به سمت تولید صورت بگیرد.

امیرباقری خاطرنشان کرد: تاکنون بیشتر بحث تامین مالی از مجرای نظام بانکی صورت گرفته است اما تاکیدات امروز به بازار سرمایه نشان می دهد، بار تامین مالی به مرور و در میان مدت به بازار سرمایه منتقل و توازنی بین نظام پول و بازار سرمایه برقرار خواهد شد که این موضوع می تواند کلیت اقتصاد کشور را تحت تاثیر قرار دهد و مانع از آفت های ساختاری در کشور شود.

این کارشناس بازار سرمایه افزود: اکنون سرمایه در کشور به وفور پیدا می شود اما متاسفانه بخش تولید با کمبود منابع مواجه است که طبیعتا دست یابی به آن می تواند به تحقق شعار جهش تولید کمک کند.

امیرباقری گفت: سهام حاضر در بازار ثانویه و انجام تامین مالی در بازار اولیه و دیگر بورس ها می تواند شفافیت را به اقتصاد کشور بازگرداند و زمینه ترمیم کارایی که حلقه مفقوده اقتصاد کشور است را تا حدی ترمیم کند.

پت تومی، یکی از نمایندگان جمهوری‌خواه سنای آمریکا، گفته است بندهای مربوط به دریافت مالیات از ارزهای دیجیتال در لایحه جدید سنای آمریکا، غیرقابل‌اجرا است و قول داده که آن را اصلاح کند.

به گزارش کوین دسک، پت تومی (Pat Toomey)، سناتور جمهوری‌خواه ایالت پنسیلوانیا، گفت است که بندهای مربوط به دریافت مالیات از ارزهای دیجیتال در لایحه دو‌حزبی سرمایه‌گذاری زیرساختی سنای آمریکا، غیرقابل‌اجرا است و باید آنها را اصلاح کرد.

تومی گفته است تعریفی که این لایحه برای «کارگزار» ارائه کرده بسیار گسترده است و گروه‌هایی مانند ماینرهای بیت کوین، که خدمات مالی ارائه نمی‌دهند را هم تحت تأثیر قرار می‌دهد. این سناتور جمهوری‌خواه معتقد است گروه‌هایی که خدمات مالی ارائه نمی‌دهند نباید مشمول پرداخت مالیات شوند. تومی می‌گوید شرکت‌هایی که خدمات غیرامانی (Non-custodial) ارائه می‌دهند، برای ارائه صحیح فرم‌های شناسایی به اداره درآمد داخلی آمریکا با چالش‌های زیادی روبه‌رو هستند.

پلتفرم‌های غیرامانی، برنامه‌هایی مانند کیف پول‌های نرم‌افزاری هستند که کنترل کامل دارایی‌ها را در اختیار کاربران قرار می‌دهند.

تومی در یک بیانیه مطبوعاتی اعلام کرده است:

کنگره نباید با این سازوکارِ تهیه گزارش مالیاتی از ارزهای دیجیتال که با عجله طراحی شده است پیش برود، خصوصاً در شرایطی که عواقب این کار را با طور کامل درک نکرده است.

تومی وعده داده است که این لایحه را اصلاح کند. به گفته یک منبع آگاه، او برای اصلاح این طرح به دنبال جلب مشارکت یک سناتور دموکرات است.

بیانیه منتشرشده توسط این سناتور جمهوری‌خواه که به‌عنوان یک عضو عالی‌رتبه در کمیته بانکداری سنای آمریکا فعالیت می‌کند، به موانع برجسته‌ای که پیش روی این لایحه قرار دارد اشاره کرده است. سنای آمریکا برای اجرای این طرح بودجه‌ای ۱ تریلیون دلاری در نظر گرفته که قرار است ۲۸ میلیارد دلار آن از منبع مالیات بر تراکنش‌های ارزهای دیجیتال تأمین شود.

با عبور قیمت بیت کوین از مرز ۴۰,۰۰۰ دلار در روزهای گذشته، برای اولین بار از ماه مه شاخص ترس و طمع بیت کوین به محدوده طمع وارد شده است. کارشناسان هشدار داده‌اند که طمع بیش از حد سرمایه‌گذاران می‌تواند به اصلاح رو به پایین قیمت منجر شود.

به گزارش کریپتو پوتیتو، شاخص ترس و طمع بیت کوین که احساسات کلی جامعه را نسبت به بیت کوین رصد می‌کند، برای اولین بار در ۳ ماه گذشته وارد وضعیت طمع شده است. این در حالی است که قیمت در چند هفته گذشته عملکرد موفقیت‌آمیزی داشته و بیش از ۱۰,۰۰۰ دلار افزایش یافته است.

شاخص ترس و طمع یک معیار شناخته‌شده است که جنبه‌های مختلفی را در جامعه ارز دیجیتال رصد می‌کند تا احساسات کلی نسبت به بیت کوین و سایر دارایی‌های دیجیتال را مشخص کند. به‌طور دقیق‌تر این معیار داده‌هایی نظیر اطلاعات نظرسنجی‌ها، نظرات کاربران در شبکه‌های اجتماعی، میزان نوسانات قیمت و حجم معاملات را لحاظ می‌کند.

همچنین بخوانید: شاخص ترس و طمع چیست و چه کاربردی در تحلیل قیمت دارد؟

نتایج این شاخص بین محدوده صفر به معنی ترس شدید و ۱۰۰ به معنی طمع شدید، متغیر است. همان طور که تیم توسعه این شاخص گفته است «بازار ارز دیجیتال بسیار احساسی است، زیرا با افزایش قیمت طمع در افراد بیشتر می‌شود که به شکل‌گیری احساس ترس از عقب افتادن از سود بازار یا همان فومو (FOMO) منجر می‌شود و از طرفی دیگر معامله‌گران با مشاهده اعداد قرمز اغلب در یک واکنش غیرمنطقی ارزهای خود را می‌فروشند.»

بیت کوین برای چند ماه در وضعیت ترس و حتی ترس شدید بود. در حقیقت این شرایط از ۱۲ مه (۲۲ اردیبهشت) و هم‌زمان با سقوط قیمت از اوج ۶۰,۰۰۰ دلاری آغاز شد.

تحولات اخیر قیمت احساسات مردم را تغییر داده است. در نتیجه، این شاخص پس از چندین بار سقوط و رسیدن به عدد ۱۰ (ترس شدید) برای اولین بار در ۳ ماه گذشته به سطح ۶۰ (محدوده طمع) رسید. شایان ذکر است که کمی بعد از رسیدن به این محدوده، شاهد بازگشت به محدوده خنثی و سطح ۴۸ بودیم.

شاخص ترس و طمع بیت کوین برای اولین بار در ۱۲ هفته گذشته به ناحیه طمع بازگشته است
نمودار نوسانات شاخص ترس و طمع بیت کوین در ۳ ماه گذشته

صرف‌نظر از عواملی که در بالا به آنها اشاره کردیم، شاید بتوان گفت که شاخص ترس و طمع بیشتر با قیمت بیت کوین در ارتباط است. در نتیجه، خارج‌شدن از ناحیه ترس و ورود به ناحیه طمع می‌تواند به افزایش قیمت اخیر مرتبط باشد.

قیمت بیت کوین کمتر از دو هفته قبل تا ۲۹,۰۰۰ دلار کاهش یافته بود که پایین‌ترین سطح در چند ماه گذشته است. در آن زمان همان طور که انتظار می‌رفت این شاخص به عدد ۱۰ (ترس شدید) رسید. در حالی که جامعه ارز دیجیتال انتظار سقوطی بیشتر از این را داشت، قیمت بیت کوین همان طور که معمولاً تمایل دارد، در جهت مخالف شاخص حرکت کرد.

بیت کوین ظرف چند روز دوباره به سطح ۳۰,۰۰۰ دلار رسید و حرکت صعودی دیگری را آغاز کرد. در ادامه قیمت حتی از مرز ۴۰,۰۰۰ دلار هم عبور کرد و به بالاترین سطح خود در ۱۰ هفته گذشته، یعنی بیش از ۴۲,۵۰۰ دلار رسید.

در مجموع باید در نظر داشت که طمع بیش از حد سرمایه‌گذاران می‌تواند به اصلاح رو به پایین قیمت منجر شود، درست مانند زمانی که با رسیدن شاخص به محدوده ترس شدید، قیمت بیت کوین افزایش می‌یافت.

 

زهرا عربی/ کارشناس تحلیل شرکت سبدگردان کاریزمادنیای‌اقتصاد: در سال ۱۳۷۷ با تصویب هیات مدیره محترم شرکت ملی صنـایع پتروشیمی‌ «شرکت پتروشیمی‌ شهید تندگویان» با هدف اجرای طرح‌­های تولید اسید ترفتالیک خالص (PTA) و پلی اتیلن ترفتالات (PET) تاسیس شد. شرکت ملی صنایع پتروشیمی ‌با توجه به اهمیت محصولات این طرح در بازارهای داخلی و خارجی و با توجه به موارد مصرف فراوان این ماده پتروشیمیایی و در جهت انجام بخشی از تعهدات خود در برنامه پنج‌ساله دوم دولت جمهوری اسلامی‌ ایران اقدام به اجرای این طرح کرده است.

طرح‌های PET/ PTA اول و دوم در ضلع شمال غربی خلیج‌فارس در استان خوزستان و در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ‌در بندر ماهشهر و در زمینی به وسعت 35 هکتار احداث شد و در حال حاضر به عنوان یکی از شرکت‌های زیرمجموعه شرکت صنایع پتروشیمی ‌خلیج‌فارس عهده‌دار تولید پلی اتیلن ترفتالات و اسید ترفتالیک خالص است، ظرفیت اسمی‌تولید PET به میزان 7.887 هزار تن در سال و 700هزار تن PTA در مجموع دو فاز است. شرکت در تاریخ 17/ 12/ 1398 در فرابورس پذیرفته شده است، در حال حاضر شرکت جزو شرکت­‌های فرعی شرکت صنایع پتروشیمی‌ خلیج‌فارس (واحد تجاری نهایی گروه) فعالیت می‌کند.

  تولید و فروش

پتروشیمی‌ تندگویان محصولات مختلفی در دو دسته گرید بطری و گرید نساجی تولید می­‌کند. فرآیند تولید به این صورت است که با ترکیب پارازایلین و اسید استیک که خوراک اصلی شرکت است و کاتالیست، PTA که محصول میانی است به‌دست می­‌آید و سپس با ترکیب منواتیلن‌­گلایکول و PTA، محصول اصلی یعنی PET تولید می‌شود. پلی اتیلن ترفتالات از مهم‌ترین پلی استرهای قابل استفاده در تولید الیاف و پنبه مصنوعی برای صنایع نساجی، تولید انواع بطری‌های نوشابه، قوطی و ظروف مورد استفاده در بسته‌بندی مواد غذایی، دارویی و بهداشتی و همچنین صنایع تولیدی فیلم‌­های پلاستیکی است که از روند رشد تولید و مصرف فزاینده‌­ای برخوردار است.

پلی‌اتیلن ترفتالات که با حروف اختصاری PET نیز شناخته می‌­شود در حقیقت حاصل ترکیب اتیلن گلایکول و ترفتالیک اسید است. صنعت تولید PET صنعتی با تمرکز نسبتا پایین است و بیش از ۲۰۰ تولیدکننده در سراسر جهان به تولید این محصول می‌پردازند اما تنها پنج تولید‌کننده به تنهایی ۵۰  درصد محصول جهان را تولید می‌کنند. بخش گرید بطری حدود 70درصد سهم بازار جهانی را به خود اختصاص داده  و تقاضای آن یکی از عوامل اثرگذار بر قیمت جهانی است.

* محصولات شرکت در بورس کالا به فروش می‌رسد و با توجه به اینکه این شرکت تنها تولید‌کننده این محصولات در کشور است و همچنین تعرفه واردات 15درصدی، برای محصولات شرکت تقاضای خوبی وجود دارد که این موضوع باعث بالاتر بودن 10 تا 15 درصدی قیمت داخلی نسبت به نرخ‌های جهانی (صادراتی) می‌شود.

  پیش‌بینی سود و زیان

شرکت پتروشیمی ‌تندگویان در مجاورت پتروشیمی ‌بوعلی سینا احداث شده است و طراحی این شرکت به این صورت بود که با استفاده از خط لوله، خوراک خود را (پارازایلین) از این شرکت دریافت می‌کرد اما با حادثه آتش‌­سوزی که در سال 95 در واحدهای تولید پارازایلین بوعلی رخ داد، این شرکت دچار هزینه­‌های لجستیکی و انبار‌داری زیادی شد زیرا در طرح اولیه شرکت، انبارش خوراک در نظر گرفته نشده بود. به عنوان مثال این هزینه‌ها در سال 1399 مبلغ 2.370 میلیارد ریال بود بنابراین با راه‌اندازی این واحد پتروشیمی ‌بوعلی سینا، انتظار می­‌رود سود شرکت قریب به 2.300 تا 2.400میلیارد ریال افزایش پیدا کند. این هزینه­‌ها بیشتر مربوط به حمل و نقل پارازایلین از پتروشیمی ‌نوری به تندگویان است.

پتروشیمی ‌شهید تندگویان به لحاظ موقعیت مکانی با اسکله بین‌المللی بندر امام خمینی و خط آهن سراسری جنوب به شمال ایران تنها چند کیلومتر فاصله دارد. به همین دلیل مشتریان داخلی و خارجی شرکت گزینه‌های مختلفی را برای حمل‌ونقل محصولات خریداری شده در اختیار دارند و بنابراین می‌‌توانند مناسب‌ترین گزینه را هم از لحاظ هزینه حمل و هم از نظر مدت زمان لازم برای حمل کالا انتخاب کنند.

برای نمونه با توجه به وجود خط آهن جنوب به شمال و اتصال این خط آهن به کشورهای CIS، پتروشیمی‌ شهید تندگویان مناسب‌ترین گزینه برای تامین نیاز این شرکت‌ها به محصولات PET است.  اما ممنوعیت صادراتی محصولات شرکت به دلیل نیازهای داخل باعث می‌­شود این شرکت نتواند میزان قابل ملاحضه‌ای از تولیدات خود را صادر کند (حدود 6 درصد صادرات در سال 99) و شرکت ملزم به فروش محصولات در بورس کالا است که طبق اظهارات صورت گرفته در مجمع شرکت، در مواقعی مشتریان محصولات را از بورس کالا خریداری کرده و بدون ایجاد هیچ‌گونه ارزش افزوده‌ای آن را صادر می­‌کنند.

البته شرکت­‌های پایین‌دست محصولات شرکت، در زمانی که نرخ ارز پایین بود، محصولات مورد نیاز خود را وارد می­‌کردند، اما با بالا رفتن نرخ ارز، واردات توجیه اقتصادی خود را از دست داد بنابراین این شرکت‌ها به خرید محصولات مورد نیاز خود از داخل کشور روی آوردند که این موضوع باعث بالارفتن میزان تقاضا و به تبع آن افزایش نرخ برای محصولات شرکت در بورس کالا شد؛ همچنین با توجه به کاربردهای متعددی که محصولات شرکت دارد می‌توان از وجود تقاضا برای محصول مطمئن بود.

  نتیجه‌­گیری

فروش داخلی محصولات تولیدی شرکت پتروشیمی ‌شهید تندگویان در بورس کالای ایران صورت می‌گیرد. قیمت‌گذاری فروش محصولات اصلی در بازار داخلی توسط دفتر توسعه صنایع پایین‌دستی پتروشیمی‌ صورت می‌گیرد و به صورت هفتگی از سوی این دفتر اطلاع‌رسانی می‌شود. همچنین به دلیل آنکه پتروشیمی‌ تندگویان تنها تولیدکننده محصولات PET و اسید خالص ترفتالات در داخل کشور و تنها تولیدکننده گرید بطری در خاورمیانه است تقاضای خوبی برای خرید محصولات وجود دارد که باعث می‌شود معمولا نرخ داخلی فروش از نرخ صادراتی بالاتر باشد. این روزها رقابت خوبی برای محصولات شرکت در بورس کالا دیده می‌شود. از دیگر موارد تاثیرگذار بر سودآوری شرکت به بهره­‌برداری رسیدن شرکت پتروکیمیای ابن‌سینا (پتروشیمی ‌تندگویان مالک 13 درصدی این شرکت است) است. نکته­ دیگری که درخصوص شرکت می‌­شودگفت اخذ رای از دیوان عدالت اداری مبنی بر تمدید معافیت مالیاتی شرکت است که از این محل می‌­توان سود مناسب برای شرکت در سال‌جاری شناسایی کرد. با توجه به موارد ذکر شده در گزارش و همچنین توجه به نرخ­‌های فروش شرکت در مقاطع کنونی، می­‌توان سودآوری مناسب برای سال‌جاری شرکت انتظار داشت که به نظر گزینه مناسبی برای بررسی سرمایه­‌گذاری است.

 

مهدی کریمخانیکارشناس بازار سرمایهصنعت پتروشیمی از صنایع مادر و اشتغال‌زاست که به عنوان تغذیه‌کننده سایر بخش‌های صنعت می‌تواند به عنوان موتور حرکت اقتصاد کشورهای در حال توسعه، نقشی اساسی را ایفا می‌کند. این صنعت بزرگ در بازار سرمایه را می‌توان از چند دیدگاه مختلف تقسیم‌بندی کرد. به لحاظ «محصولات تولیدی» صنعت پتروشیمی را می‌توان به گروه متانول، اوره و آمونیاک، الفین و پلیمر و آروماتیک تقسیم کرد. در این گزارش تحلیلی به بررسی گروه اوره و متانول می‌پردازیم.

 

تنفیذ رئیس‌جمهور جدید، صحبت از عزم جدی دولت سیزدهم برای مهار تورم و گرانی و احتمال تعطیلی و قرنطینه به‌منظور کنترل شیوع ویروس کرونا مهم‌ترین سیگنال‌های اثرگذار بر بازار شمش و محصولات فولادی ظرف روزهای اخیر بود. اثرگذاری این سیگنال‌های کاهنده بر رینگ شمش فولاد در بازار فیزیکی بورس کالا به میزانی جدی بود که اجازه نداد قیمت این محصول در این بازار پس از عدم‌عرضه سه هفته‌ای رشدی محسوس داشته باشد و حتی بهای معامله شمش فولاد در این بازار نسبت به نرخ معامله آن در بازار آزاد ظرف هفته‌های قبل اندکی عقبگرد قیمتی نیز داشت.

 عرضه‌ شمش فولاد پس از وقفه سه هفته‌ای

ظرف یک ماه گذشته فولادسازان کشور با چالش تامین پایدار برق روبه‌رو بوده‌اند و همین موضوع نیز به شدت تولید این واحدها را تحت‌الشعاع قرار داده است. با توجه به تعطیلی یا افت قابل ملاحظه تولید میان فولادسازان کشور ظرف این مدت، اغلب این تولیدکنندگان اقدام به فروش محصول موجود در انبار خود کرده‌اند و طبیعتا در حال حاضر میزان موجودی این واحدها رو به اتمام است. بنابراین استمرار قطعی و نوسان برق این واحدها می‌تواند بازار فولاد کشور را در هفته‌های آینده با شوک‌های بیشتری روبه‌رو کند. با این وجود روی کار آمدن دولت جدید حتی ذهنیت احتمال اعمال سیاست‌های سختگیرانه به‌منظور کنترل قیمت‌ها سرعت‌گیری قوی است که در کوتاه‌مدت از رشد قیمت فولاد به‌علت کمبود عرضه جلوگیری می‌کند.  افزایش قابل ملاحظه بهای شمش و محصولات فولادی اولین واکنش بازار به خبر قطعی برق فولادسازان در اواسط تیر ماه امسال بود. البته همزمان با انتشار این خبر بورس کالای ایران عرضه شمش فولاد را در این بازار متوقف کرد تا متقاضیان این محصول در واکنش به این خبر خریدهای هیجانی نداشته باشند. عموما انتشار اخباری همچون توقف تولید از دو منظر می‌تواند بر بازار اثرگذار شود؛ منظر روانی و منظر عملکردی. به این ترتیب بورس کالا برای جلوگیری از اثرگذاری روانی این خبر بر بازار شمش و محصولات فولادی از هفته سوم تیر ماه تا هفته منتهی به ۸ مرداد عرضه شمش فولاد را در این بازار متوقف کرد. البته بازار آزاد مقاطع طویل فولادی به خبر تعطیلی واحدهای فولادی واکنش نشان دادند و شاهد ورود نرخ میلگرد به کانال ۱۷هزار تومانی بودیم که رقمی قابل‌توجه برای این محصول به شمار می‌رود.

پس از سه هفته توقف عرضه شمش فولاد در بازار فیزیکی بورس کالا، دیروز این بازار میزبان عرضه بالغ بر ۱۲۶ هزار تن شمش فولاد بود. عرضه‌کنندگان این محصول را با قیمت پایه‌ای در محدوده ۱۲ هزار و ۸۵۰ تا ۱۶ هزار و ۵۶۰ تومان به ازای هر کیلوگرم در بورس کالا عرضه کردند که این رقم رکورد تاریخی قیمت عرضه شمش فولاد در این بازار بود. با این وجود مصرف‌کنندگان این محصول که سه هفته در انتظار عرضه بودند استقبال خوبی از این بازار داشتند و در مجموع تقاضایی در حدود ۲۰۰ هزار تن را در این بازار به ثبت رساندند که به معامله ۱۰۶ هزار تن شمش فولاد با میانگین نرخ ۱۳ هزار و ۳۰۰ تومان منجر شد. با احتساب مالیات ارزش افزوده و کارمزد ارکان بورس، قیمت این شمش برای خریدار برابر ۱۴ هزار و ۵۰۰ تومان خواهد بود.

به گفته فعالان بازار ظرف سه هفته اخیر که شمش فولاد در رینگ معاملاتی بورس کالا عرضه نشد، دادوستد این محصول در بازار آزاد انجام می‌شد که البته عمده عرضه‌ها از سوی تولیدکنندگان کوچک و واحدهای القایی بود. بهای معامله این شمش در بازار آزاد ظرف روزهای گذشته حدود ۵۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم بالاتر از نرخ معامله امروز شمش فولاد در بازار فیزیکی بورس کالا بود. این موضوع بیانگر موفقیت ناظران این بازار در کنترل قیمت‌ها با افزایش عرضه است. البته سیگنال‌های دیگری همچون احتمال افزایش نظارت بر قیمت محصولات فولادی با تغییر دولت نیز سرعت‌گیری جدی در مقابل رشد بهای شمش فولاد بود. سید ابراهیمی رئیسی، رئیس‌جمهور جدید دیروز در مراسم تنفیذ خود مبارزه با گرانی و تورم را یکی از برنامه‌های اصلی دولت سیزدهم عنوان کرد. این موضوع سیگنالی مهم برای فعالان بازارهای مختلف به‌خصوص تولیدکنندگان محصولات فولادی به‌شمار می‌رود؛ چرا که این تولیدکنندگان احتمال می‌دهند که در هفته‌های آینده بازار با سختگیری و نظارت قیمتی روبه‌رو باشد؛ بنابراین حاضر به رقابت قیمتی برای خرید محصول خود نیستند. این موضوع سیگنالی کاهنده برای بازار آزاد معاملات مقاطع طویل فولادی کشور نیز خواهد بود.

 احتیاط معامله‌گران مقاطع فولادی در انتظار تغییر دولت

ظرف روزهای اخیر بهای میلگرد در بازار آزاد تهران به ۱۷ هزار و ۳۰۰ تومان به‌ازای هر کیلوگرم رسید. توقف تولید شمش و محصولات فولادی به‌علت قطعی برق مهم‌ترین دلیل اوج‌گیری قیمتی در این بازار بود. با این وجود سیگنال‌های تغییر دولت ظرف روزهای اخیر به شدت از رونق این بازار کاست و این محصول را در معرض افت نرخ قرار داد. در این شرایط تعدیل بهای شمش فولاد در معاملات دیروز بورس کالا نسبت به نرخ فروش آن در بازار آزاد نیز سرعت‌گیری دیگر در مسیر افزایش نرخ محصولات طویل فولادی بود.

در عین حال به گفته فعالان بازار آزاد مقاطع طویل فولادی فضای آکنده با ترس بر بازار آزاد مقاطع طویل فولادی حاکم شده و بسیاری از تجار از مراجعه نهادهای ناظر به انبارها و مطرح کردن اتهام احتکار واهمه دارند. این موضوع سیگنالی منفی برای بازار مقاطع طویل فولادی کشور است و می‌تواند از رونق معاملات امروز (چهارشنبه ۱۳ مرداد) مقاطع طویل فولادی در بازار فیزیکی بورس کالا بکاهد. در عین حال احتمال قرنطینه و اعمال محدودیت‌های سختگیرانه به منظور کنترل شیوع کرونا موضوع دیگری است که سرعت‌گیری در مسیر رشد قیمتی در بازار مقاطع طویل فولادی خواهد بود. البته انتظار می‌رود که تولیدکنندگان مقاطع طویل فولادی به دلیل احتمال تعطیلی دو هفته‌ای بازار تمایل نسبتا زیادی برای عرضه و فروش محصول خود در بازار فیزیکی بورس کالا داشته باشند. اما بعید به‌نظر می‌رسد که با توجه به شرایط حاکم بر بازار خبری از رقابت برای خرید محصولات آنها وجود داشته باشد.

 رونق بازار شمش صادراتی با خبر ‌بی‌برقی

خبر تعطیلی یا افت قابل ملاحظه تولید فولادسازان کشور حتی بر بازار صادراتی اسلب، بیلت و محصولات فولادی کشور نیز اثرگذار شد. در حالی که بهای صادراتی این محصولات در مسیر تعدیل قیمتی حرکت می‌کرد، انتشار این خبر باعث شد تا متقاضیان شمش و محصولات فولادی ایران حاضر به خرید این کالا با نرخی بالاتر شوند. به این ترتیب قیمت اسلب و بیلت صادراتی ایران از نیمه ماه جولای وارد مسیر رشد قیمتی شد و در هفته گذشته (روز جمعه منتهی به ۳۰ جولای)، هر تن بیلت صادراتی ایران فوب دریای خلیج‌فارس با نرخ ۶۳۸ تا ۶۴۵ دلار به ازای هر تن مورد دادوستد قرار گرفت که این رقم بیشترین نرخ معامله این محصول پس از نیمه ماه مه امسال بود. همچنین هر تن اسلب صادراتی ایران فوب دریای خلیج‌فارس نیز در هفته گذشته با قیمت ۷۶۰ تا ۷۷۰ دلار به‌ازای هر تن مورد دادوستد قرار گرفت که این رقم بیشترین قیمت معامله این محصول پس از روزهای ابتدایی جولای امسال بود.

 

به گزارش «ایرنا»، محمد علی‌بک در توییتر خود نوشت: ملاقات دوستانه و سازنده‌ای با جناب محمد سانوسی بارکیندو، دبیرکل نیجریه‌ای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) داشتم. وی با بیان اینکه دبیرکل اوپک برای شرکت در مراسم تحلیف رئیس‌جمهوری منتخب عازم تهران است، نوشت: دبیرکل اوپک از نقش سازنده کشور در تصمیم‌های این سازمان تشکر و قدردانی کرد. مراسم تحلیف ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری ایران، عصر روز پنج‌شنبه (۱۴ مردادماه) با حضور مهمانان داخلی و خارجی در مجلس شورای اسلامی برگزار می‌شود.

قطب استخراج رمزارزها در حال جابه‌جایی است. قانون‌گذاری چینی باعث ایجاد فضای نااطمینانی برای فعالان صنعت استخراج رمزارزها شد و همین امر موجب شد قطب اول ماینینگ جهان سودای تغییر پیدا کند. استخراج‌کنندگان، در جست‌وجوی مقصدی امن با سیاست‌های مالیاتی مناسب و هزینه‌های انرژی پایین هستند. این ویژگی‌ها موجب شد نگاه فعالان این حوزه به آمریکای شمالی و آسیای مرکزی معطوف شود.

لانه‌گزینی ماینرهای چینی

بعد از قانون‌گذاری چینی‌ها برای استخراج‌کنندگان رمزارزها، کوچ ماینرها در حال مشاهده است. قوانین سخت‌گیرانه چینی‌ها به بهانه‌های محیط‌زیستی موجب شد بسیاری از فعالان این صنعت، چین را که زمانی قطب صنعت استخراج در جهان بود، دیگر گزینه مناسب ندانند و به جست‌وجوی مقصدی جدید باشند. به گفته متخصصان این صنعت، عواملی مانند زمان‌های اولیه برای ایجاد سایت‌های میزبانی، هزینه‌های انرژی و نیروی کار، سیستم‌های مالیاتی، آب‌وهوا و محیط‌های سیاسی و تجاری از جمله مواردی است که برای استخراج‌کنندگان تعیین مسیر خاص برای مهاجرت را دشوار می‌کند. در حالی که آمریکای شمالی یک مقصد اصلی برای ماینرها به شمار می‌رود، آسیای مرکزی، آمریکای لاتین و اروپا در آینده ممکن است حتی مدعیان جدی‌تری باشند. برخی از فعالان در صنعت ارزهای دیجیتالی به احتمال زیاد از این توسعه استقبال خواهند کرد؛ زیرا نشان‌دهنده توزیع غیرمتمرکز نرخ هش (Hash Rate) در سراسر جهان است و می‌تواند به طور بالقوه ترس از تاثیر استخراج‌کنندگان چینی بر شبکه بیت‌کوین را کاهش دهد. بر اساس برآوردهای نیک هنسن، مدیرعامل شرکت استخراج رمزارز Luxor مستقر در سیاتل، حدود ۲۵ درصد از نرخ هشی که به دلیل سرکوب چین از ماه مارس آفلاین شده است، به آمریکای شمالی ختم می‌شود و ۲۵ درصد دیگر به کشورهای آسیای مرکزی مانند قزاقستان، مغولستان و بخش‌هایی از روسیه می‌رسد. به گفته هنسن، ۱۵ درصد از نرخ هش شبکه بیت‌کوین به آمریکای لاتین و ۱۰ درصد می‌تواند به کشورهای اتحادیه اروپا مهاجرت کند و بقیه هرگز به صورت آنلاین باز نمی‌گردند.

مسیر دقیق مهاجرت استخراج‌کنندگان چینی هنوز مشخص نیست. برآوردهای هنسن تا حدی بر اساس گفت‌وگوهای او با استخراج‌کنندگان و تجزیه و تحلیل داده‌های مبتنی بر این است که چه کسانی به منابع و زیرساخت‌های مناسب برای دسترسی آنلاین استخراج‌کنندگان در ۶ تا ۱۲ ماه آینده دسترسی دارند.

هنسن گفت: ‌من می‌دانم که ایالات متحده در حال حاضر منابع انرژی قابل‌توجهی در اختیار دارد که می‌توان از آن استفاده کرد و برخی از بزرگ‌ترین تولید‌کننده‌های انرژی می‌خواهند ظرفیت تولید خود را افزایش دهند. اما واقعیت این است که آنها ممکن است نتوانند به اندازه کافی نیازهای مصرفی انرژی را تامین کنند، تا هرطور که می‌خواهند مصرف کنند و این باعث می‌شود که این استخراج‌کنندگان چینی مکان‌های دیگر را مورد بررسی قرار دهند.‌

آمریکای شمالی، آسیای مرکزی، مقصد جدید

آرتور لی، مدیرعامل یک شرکت معدنی مستقر در پکن گفت هزینه‌های کمتر انرژی، نیروی کار، حمل و نقل، تعرفه‌ها و مالیات در آسیای مرکزی و برخی از کشورهای اروپای شرقی دلیل اصلی انتخاب این مناطق توسط برخی از استخراج‌کنندگان چینی به جای آمریکای شمالی است. قیمت برق در آسیای میانه که شامل مالیات و سایر هزینه‎های مربوطه است، به طور متوسط ​​۰۵/ ۰ دلار در کیلووات ساعت (kW/ h) برآورد می‌شود. در حالی که مزارع استخراج در تگزاس در محدوده مشابهی هستند، سایر ایالت‌های ایالات متحده قیمت بالاتری خواهند داشت. هزینه کمتر انرژی یکی از عوامل مهم در تعیین حاشیه سود استخراج‌کنندگان است. علاوه بر انرژی کلی ارزان، هزینه نگهداری پایین، مزیت دیگری برای استخراج‌کنندگان در آسیای مرکزی است. همچنین تعرفه‌های وارداتی که آمریکا برای واردات از چین وضع کرده است، موجب شده است تا آسیای مرکزی مقصدی جذاب‌تر برای استخراج‌کنندگان باشد. این بدان معنا نیست که آمریکای شمالی از معادله خارج شده است. برخی از استخراج‌کنندگان چینی، ایالات متحده و کانادا را برای مقررات دوستدار رمزنگاری، شرایط سیاسی و محیط کسب و کار که در آن ذی‌نفعان پاسخگو هستند، انتخاب می‌کنند.

در روزی که انتقال ریاست قوه‌مجریه در ایران صورت گرفت، دلار کمی افزایش قیمت را تجربه کرد. روز سه‌شنبه اسکناس آمریکایی ۲۰۰ تومان رشد را به ثبت رساند و به بهای ۲۵ هزار و ۷۰۰ تومان رسید. به گفته فعالان، در این روز معامله‌گران به دو دسته با احساسات متفاوت تقسیم شده بودند. گروهی تصور می‌کردند با انتقال قدرت در ایران، میزان فروش‌ها به صورت روانی بالا خواهد رفت و به همین دلیل تمایل زیادی برای خرید دلار نداشتند.

در مقابل این گروه، افرادی قرار داشتند که احساس می‌کردند تهدید آمریکا علیه ایران به معنای افزایش بیشتر تنش‌ها و دورتر شدن از فرآیند لغو تحریم‌هاست. روز سه‌شنبه به نظر می‌رسد جوسازی پیرامون صحبت‌های وزیر امور خارجه آمریکا موجب شد احساسات گروه دوم دست بالاتر را در بازار داشته باشد و دلار در مسیر صعود قرار بگیرد. دیشب آنتونی بلینکن به خبرنگاران گفت که ایالات متحده «در تماس بسیار نزدیک و در حال هماهنگی با بریتانیا، اسرائیل، رومانی و دیگر کشورها است و یک پاسخ دسته‌جمعی به ایران داده خواهد شد.»

آخرین تلاش نوسان‌گیران دلار؟

کسانی که به اثر روانی انتقال قدرت در ایران باور داشتند، عنوان می‌کردند که نوسان‌گیران پیش از آغاز به کار دولت رئیسی، آخرین تلاش‌های خود برای فروش دلار در قیمت‌های بالاتر را صورت داده‌اند و افزایش عرضه ارز طی روزهای آینده، نوسان‌گیران را عقب خواهد برد. این گروه باور دارند دولت سیزدهم در روزهای آغازین کار خود تلاش خواهد کرد که جهت انتظارات را تغییر دهد و یکی از موضوعاتی که انتظارات را خیلی زود تحت تاثیر قرار می‌دهد، روند قیمت دلار است. آنها با همین استدلال انتظار افزایش عرضه ارز را دارند.

در این شرایط به نظر می‌رسد اگر طی روزهای آینده عرضه ارز افزایش پیدا نکند، خریداران جدیدی وارد بازار شوند. در واقع شماری از معامله‌گران به دلیل هراس از افزایش عرضه ارز، اقدام به خرید دلار نکردند. ولی در صورتی که عرضه‌ای صورت نگیرد، آنها نیز در صف تقاضای بازار قرار خواهند گرفت و به دنبال آن، قیمت دلار بیشتر تحریک خواهد شد.

نقاط حساس بازار دلار

در شرایط فعلی تحلیل‌گران فنی باور دارند دو نقطه ۲۵ هزار و ۸۰۰ تومان و ۲۶ هزار و ۳۰۰ تومان به عنوان نقاط مقاومتی رو‌به‌روی معامله‌گران قرار دارد. دلار در صورتی که از نقاط یاد شده عبور کند، توان رشد قیمت تا کانال ۲۷ هزار تومانی را خواهد داشت.

در این میان، از نگاه تحلیل‌گران فنی تا زمانی که قیمت دلار زیر محدوده ۲۵ هزار و ۲۰۰ تومان نرود، شرایط برای افت قیمت فراهم نخواهد شد. دلار در صورت از دست دادن حمایت ۲۵ هزار و ۲۰۰ تومان در گام اول تا حمایت ۲۴ هزار و ۸۰۰ تومان پایین خواهد رفت. به گفته فعالان، یکی از عواملی که موجب شد دلار در روز سه‌شنبه در مسیر صعودی قرار بگیرد، افزایش نرخ حواله درهم بود. درهم در این روز به بالای مرز ۷ هزار تومانی بازگشت و موجب شد انتظارات افزایشی در بازار داخلی قوت بگیرد. نرخ حواله درهم به صورت سنتی برای بازیگران بازار ارز داخلی اهمیت زیادی دارد و معمولا خود را با روند آن، هماهنگ می‌کنند.

روز صعودی سکه طلا

در واکنش به افزایش قیمت دلار، سکه امامی نیز در جهت صعودی قرار گرفت و توانست با ۱۷۰ هزار تومان رشد به بهای ۱۱ میلیون و ۳۷۰ هزار تومان برسد. با وجود رشد قیمت سکه، معامله‌گران بزرگ اعتقاد داشتند که تا آخر هفته باید در معاملات احتیاط کرد. از نظر آنها تا زمانی که فلز گران‌بهای داخلی بالای محدوده ۱۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تومانی است، شانس افزایش قیمت بیشتر است ولی از آنجا که هراس از افت یک‌باره قیمت دلار در بازار در میان دسته‌ای از معامله‌گران وجود دارد، شماری از سکه‌بازان نیز ترجیح می‌دهند با احتیاط رفتار کنند.

دولت حسن روحانی به پایان راه رسید و دیروز مراسم تنفیذ محمدابراهیم رئیسی برگزار شد. مشخص بود که سوژه داغ کاربران در فضای مجازی همین موضوع باشد و بورسی‌ها نیز از این قاعده مستثنا نبودند. برخی از آنان سبزپوش شدن شاخص کل و رشد ۱۷ هزار واحدی آن را روی خوش بازار به روی کار آمدن رئیسی تعبیر کردند. گروهی دیگر هم همین جمله را نوشتند اما با کنایه! مثلا یکی از این کاربران نوشت: «خب خدا را شکر با رئیس‌جمهور شدن رئیسی دلار آمد پایین و بورس هم سبز شد و قراره همه چیز گل و بلبل بشه در ایران!»‌ یا کاربر دیگری اینگونه نوشت: «از این لحظه به بعد دیگه کارگران پتروشیمی‌ها و صنایع اعتصاب نمی‌کنند، برق استان‌های مختلف قطع نمی‌شه، به طرز مشکوک ارز تزریق شده بانک مرکزی غیب نمی‌شه، بورس با سر سقوط نمی‌کنه و هزار بحران مختلف دیگه رخ نمیده.»

اما آنچه دیروز بیشتر از همه مورد توجه فعالان بورسی فضای مجازی قرار گرفت صحبت‌های رئیس دولت جدید درباره بازار سرمایه در جلسه تنفیذ بود. شاید این برای اولین بار بود که بورس یکی از محورهای مهم صحبت‌های رئیس دولتی در مراسم تنفیذش قرار می‌گرفت. رئیسی در بخشی از صحبت‌های خود بر ثبات بازار سرمایه تاکید کرد و گفت که دولتش برای آن برنامه دارد. این صحبت‌های رئیس دولت سیزدهم برای آن دسته از کاربران فضای مجازی که دستی در بازار سرمایه داشتند قابل‌توجه و مهم بود و آنان معتقد بودند همین که در مراسم تنفیذ از بورس صحبت می‌شود نشانه ارتقای بازار سرمایه است. برخی از این کاربران هم توصیه‌هایی به رئیسی داشتند. مثلا یکی از کاربران با بازنشر صحبت‌های او درباره بورس نوشت: «آقای رئیسی حالا که به فکر ثبات در بورس هستید این چند مسأله رو اجرایی کنید : ۱-شکستن انحصار مجوز در همه حوزه‌ها، ۲- حذف قیمت‌گذاری دستوری، ۳- کاهش نرخ بهره بانکی، ۴- توسعه زیرساخت‌های دولت الکترونیک، ۵- فشار به مجلس برای حذف طرح صیانت و ۶- عرضه استارت‌آپ‌ها در فرابورس.» برخی از کاربران تیزبین هم به نحوه تصویربرداری صداوسیما از مراسم تنفیذ دقت کرده و آن را تحلیل کردند. یکی از آنان کاربری به نام «پسر خرداد» بود که بخش‌‌های مربوط به صحبت‌های رئیسی درباره بورس را تحلیل کرده و نوشته بود: «رئیسی هرجا از کسری بودجه و بورس و تورم حرف میزنه صداوسیما دوربینش رو می‌بره روی صورت روحانی!‌»

در بین مطلب‌های زیادی که دیروز بورسی‌های فضای مجازی نوشتند یکی از مطالب نیز قابل‌توجه بود. پیام الیاس‌کردی که یکی از فعالان بازار سرمایه است، در توییتر خود از کاربران پرسیده بود انتظار آنان از دولت رئیسی در مورد بورس چیست؟ پاسخ‌‌ها به این سوال جالب بود چرا که قریب به اتفاق پاسخ‌دهندگان از دولت جدید خواسته بودند در بورس دخالت نکند و اجازه دهد این بازار راه خود را برود. مثلا کاربری به نام «تارزن» نوشت: «هیچ کاری نکنه! اصلا فراموش کنه بورس هست. همه‌شون این لطف رو بکنن ممنون می‌شم.»‌ یا «سعید» که نوشت: «همین که دولتی‌ها هیچ کاری نکنن خودش لطف بزرگیه.» برخورد با حقوقی‌ها، فروش استقراضی و برداشتن دامنه نوسان، قانونمند شدن و نظارت منصفانه بر بازار هم جزو درخواست‌هایی که بود که از دولت سیزدهم شده بود. کاربری به نام «برزو» هم درخواستش از دولت رئیسی را اینگونه توضیح داده بود: «فقط به ‌ساز و کار بازار احترام بذاره و دست از مداخله در بازار برداره! چه در مورد بورس و چه در مورد بورس کالا.» و «حسین» هم تاکید کرده بود دولت جدید باید تصمیماتش در راستای تقویت اقتصاد کشور باشد حتی اگر موقتا به ضرر بورس تمام شود.

سیامک قاسمی

کارشناس بازار سرمایه

دکتر راغفر گفته آقای رئیسی همان روز اول باید دلار را بکند ۱۰ هزار تومن و گرنه شرایط سخت می‌شود! من نمی‌دونم چرا ۱۰ هزار تومن، هفت تومن اول انقلاب مگر چش هست؟ این حد درک از واقعیت‌های اقتصاد ایران و بازار ارز و ارتباط تورم با ارز و تاثیر تغییرات قیمت بر صادرات و بورس نوبر است!

 

بازار سرمایه طی سال گذشته، ۶۸۰هزار میلیارد تومان تامین مالی برای اقتصاد کشور رقم زده است. این مبلغ از سه حوزه تامین منابع مالی سرمایه‌ای، تامین مالی بدهی و تامین مالی از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری بوده است. تامین منابع مالی از بازار سرمایه از طریق سه حوزه یادشده، حداقل ۳۰ درصد میزانی است که در نظام بانکی، تامین مالی شده است و دیگر نمی‌توان گفت که نظام تامین مالی در کشور بانک‌محور است.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار بازار سرمایه را یک بال از دو بال تامین مالی کشور خواند و اظهار کرد: نظام تامین مالی اقتصاد برای اثربخشی مناسب به هر دو بخش نظام بانکی و بازار سرمایه نیازمند است. محمدعلی دهقان‌دهنوی با بیان اینکه تا پیش از سال ۹۸، روند تامین مالی کشور یک نظام کاملا بانک‌محور بوده است، خاطرنشان کرد: تا پیش از سال ۹۸، بازار سرمایه نقش مهمی در تامین مالی کشور نداشت و از معادلات اقتصادی و سیاست‌گذاری تامین مالی‌ خارج بود. با روندی که بازار طی کرده و رشد لازم را به‌دست آورده، امروز نه‌تنها می‌توان ادعا کرد که نظام تامین مالی کشور ما یک نظام بانک‌محور نیست و بازار سرمایه نقش قابل‌توجهی در آن پیدا کرده است، بلکه شرایط و اتفاقات همین چند ماه گذشته نیز نشان می‌دهد، نقش این بازار در معادلات سیاسی و اقتصادی کشور افزایش یافته و به جایگاهی بسیار برجسته‌تر از گذشته دست یافته است.

او در ارتباط با تامین مالی اقتصاد از بازار سرمایه اذعان داشت: تامین مالی از بازار سرمایه به سه حوزه مجزا تقسیم می‌شود، یکی از آنها تامین مالی سرمایه‌ای است؛ جایی‌که منابع مالی به شکل سرمایه جدید وارد فعالیت اقتصادی بنگاه‌های تولیدی کشور می‌شود. در بازار سرمایه این امکان از طریق مکانیزم افزایش سرمایه، عرضه اولیه شرکت‌ها و تشکیل شرکت‌های سهامی عام جدید به‌وجود می‌آید.

رئیس سازمان بورس با اشاره به تامین مالی از حوزه یاد شده، توضیح داد: در سال ۹۹، حدود ۲۳۰ هزار میلیارد تومان تامین مالی از این حوزه اتفاق افتاد. بخشی از این تامین مالی از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها در بازار سرمایه بوده است. این موضوع اگرچه ساختار مالی شرکت‌ها را قوی‌تر می‌کند، اما به شکل سرمایه نقدی نیست و بخش قابل‌توجهی از این مبلغ نیز به شکل منابع نقدی وارد شرکت‌ها شده یا در قالب عرضه اولیه‌های جدید بوده است. سرمایه‌گذاران با فروش سهام جدید در بازار سرمایه، می‌توانند این منابع را صرف پروژه‌های جدید کنند.

او حوزه دوم تامین مالی را مدنظر قرار داد و افزود: این حوزه، تامین مالی از محل بدهی است؛ یعنی جایی‌که منابع مالی به شکل بدهی در قالب اوراق مختلفی که در بازار وجود دارد، مانند اوراق مرابحه، اوراق مشارکت، صکوک و سایر انواع اوراق، وارد بنگاه‌های اقتصادی می‌شود. عملکرد این حوزه نیز در سال ۹۹، بسیار بیشتر از عملکرد آن در سال ۹۸ بوده است؛ کما اینکه در سال ۹۸ نیز نسبت به سال ۹۷، رشد بسیار چشمگیری داشته است.

به گفته دهقان‌دهنوی، ناشر اصلی حوزه تامین مالی بدهی، دولت است و از این محل بیش از ۲۲۰ هزار میلیارد تومان تامین مالی شده است. از این رقم، حدود ۱۸۰ هزار میلیارد تومان انواع اوراق مالی اسلامی منتشر ‌شده که متعلق به دولت است و شامل اوراق نقدی به میزان ۱۲۵‌هزار میلیارد تومان می‌شود. نیمی از آن نیز صرف بازپرداخت اوراق سررسیدشده قبلی شده است و مابقی، اسناد خزانه و نظایر آن بوده که به عنوان تادیه بدهی یا تهاتر بدهی به صورت غیرنقدی واگذارشده است.

رئیس سازمان بورس ادامه داد: مابقی رقم یاد شده، متعلق به شرکت‌های غیردولتی است که منابع آن وارد چرخه سرمایه‌گذاری شرکت‌ها شده و حکایت از ایجاد فضای جدید برای سرمایه‌گذاری دارد. به بیانی دیگر، تامین مالی شرکت‌ها از طریق بازار بدهی، ۳۵ هزار میلیارد تومان است که نسبت به سال قبل از آن ۵ برابر شده است. مقایسه سال ۹۸ نسبت به سال ۹۷ نیز نشان می‌دهد، رشد قابل‌توجهی حاصل شده و در یک دوره دو ساله، بازار تامین بدهی برای شرکت‌ها بیش از ۱۰‌برابر افزایش یافته است. او تجهیز منابع از طریق سرمایه‌گذاری‌های غیرمستقیم را حوزه سوم تامین مالی برشمرد و عنوان کرد: از این محل حدود ۲۳۰ هزار میلیارد تومان تامین مالی شده است. ده‌ها و صدها صندوق سرمایه‌گذاری موجود در بازار سرمایه، با تجهیز و تجمیع منابع خرد، آنها را در اوراق، سهام و سپرده بانکی سرمایه‌گذاری می‌کنند.

او با بیان اینکه سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری که به‌تازگی تاسیس شده‌اند، می‌تواند برای اقتصاد بسیار مفید باشد؛ تصریح کرد: صندوق‌های سرمایه‌گذاری خصوصی چنین عملکردی دارند و با استفاده از منابعی که تجهیز می‌کنند، می‌توانند بنگاه‌های راکد و مشکل‌دار را تملیک و احیا کنند و ورود آن شرکت‌ها به بازار سرمایه منجر به یک ارزش‌افزوده قابل‌توجه می‌شود. این اقدام موجب می‌شود تا هم منافع خوبی به افرادی که سهام این صندوق‌ها را در اختیار دارند، برسد و هم چرخه تولید در بنگاه‌ها بار دیگر احیا‌ شود.

دهقان‌دهنوی در پایان خاطرنشان کرد: بنابراین‌ وقتی درباره تامین منابع مالی از بازار سرمایه صحبت می‌شود، از تامین منابع مالی سرمایه‌ای، تامین مالی بدهی و تامین مالی از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری بحث می‌شود.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به اینکه نظام تامین مالی، نظام مالی ترکیبی است، اذعان کرد: وارد دوران جدیدی از حضور بازار سرمایه در اقتصاد کشور شده‌ایم که بیانگر ترکیبی بودن نظام تامین مالی است. این امیدواری وجود دارد که با توسعه بازار سرمایه و ظرفیت‌هایی که وجود دارد، روزی برسد که نظام تامین مالی بازارمحور شود‌ زیرا در همه‌جای دنیا نشان داده شده است که بازار سرمایه، محل مناسبی برای تامین مالی‌های بزرگ است و به این ترتیب رشد و بالندگی بازار سرمایه نیز ادامه‌دار خواهد بود.

 

در شرایط شیوع ویروس کرونا و فراگیری حضور مردم در بازار سرمایه، همزمان با تغییر مدل کسب‌وکار و ارائه خدمات مالی و سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه از بستر فیزیکی به بستر فناوری‌های مالی و دیجیتال، لازم است زیرساخت‌های لازم و زیست‌بوم مورد نیاز به‌طور کامل فراهم شود. شکی نیست که نظام مالی، جریانات وجوه نقد را از دارندگان وجوه نقد مازاد به بخش‌هایی که نیازمند این وجوه برای به‌کارگیری آنها در فرصت‌های سرمایه‌گذاری مناسب هستند، فراهم می‌کند. تا سال‌های سال این موضوع در بازار سرمایه به شکل مراجعه به شرکت‌های کارگزاری شکل یافته است.

در دهه اخیر با ظهور فناوری‌های اطلاعات و دیجیتال و در دو سال اخیر با توجه به شیوع ویروس کرونا، شاهد بروز سبک جدیدی از زندگی در دنیا و ایران هستیم. خرید‌ و فروش‌های اینترنتی به شکل کنونی که تا سال‌های نه‌چندان دور یک آرزو بود، اکنون شکل عملی به خود گرفته است و هر روز خبر ظهور فناوری جدیدی در این زمینه به گوش می‌رسد. یکی از حوزه‌هایی که با تغییرات زیادی در این خصوص مواجه بوده، نظام مالی و به‌خصوص بانک و بازار سرمایه از طریق ظهور فناوری‌های مالی (فین‌تک) است. برای بررسی بیشتر ابعاد موضوع، گفت‌وگویی با مهدی شهنازی، کارشناس بازارهای مالی و از صاحب‌نظران حوزه فناوری‌های مالی انجام دادیم که در این بخش ارائه شده است.

زمینه ظهور و شکل‌گیری فناوری‌های مالی و توسعه آن را در چه چیزی می‌بینید؟

بروز بحران مالی جهانی و در نتیجه کاهش اعتماد آحاد مردم و بنگاه‌های اقتصادی به بانک‌ها در دنیا، موجب شکل‌گیری موج جدیدی از شبه‌نهادها و کسب‌‌وکارهای جدید در حوزه مالی همزمان با بروز پیشرفت‌های سریع در حوزه فناوری اطلاعات، موبایل، دانش هوش‌مصنوعی، کلان‌داده‌ها، واقعیت افزوده و واقعیت مجازی و… شده است. شکل بیرونی این تحولات که از آن با عنوان روندهای برهم‌زننده یاد می‌کنند، به‌صورت روندهای رو به رشد ارائه خدمات نهادها در بستر فناوری مالی به‌ویژه در بخش تلفن همراه و سازوکارهای ارتباطی بروز پیدا کرده و به تغییر پارادایم خدمات از بستر فیزیکی به مجازی منجر شده است. این موضوع باعث توسعه بازار هدف و کاهش هزینه‌های ارائه خدمات در نتیجه افزایش تامین مالی فراگیر به تمامی اقشار و در نتیجه افزایش رفاه و کاهش فقر شده است.

استراتژی مناسب در مواجهه با تحولات برهم‌زننده چیست؟

این امر، بیانگر انتقال وظایف سنتی به بخش‌های دیگر مشارکت‌کننده در این کسب‌وکار است و در صورت بی‌توجهی به آن، چالش‌های جدی را پیش‌ روی آنها خواهد گذاشت. بنابراین در روندهای نهادهای مالی دنیا دو استراتژی مطرح است که استراتژی اول، ورود مستقیم نهادهای مالی به حوزه توسعه فناوری‌های مالی جدید برای ارائه خدمات و استراتژی دوم، مشارکت با شرکت‌های تخصصی فناوری مالی در زمینه ارائه خدمات مالی و سرمایه‌گذاری است.

منظور شما این است که مدل کسب‌وکار و بازاریابی خدمات مالی در دنیا در حال تغییر است؟

بله. جمله معروفی که در این زمینه به‌کار می‌رود، این است که وجود نهاد مالی ضروری نیست، اما ارائه خدمات مالی و سرمایه‌گذاری یک ضرورت است. با ظهور فناوری‌های مالی در راستای ارائه خدمات مالی و سرمایه‌گذاری، کسب‌وکارهایی که از قابلیت فناوری اطلاعات برای ارائه خدمات به مشتریان استفاده می‌کنند، می‌توانند از مزایای ناشی از مقیاس آن در دسترسی به طیف وسیع‌تری از مشتریان با کیفیت خدمات بهتر و کارمزد کمتر استفاده کنند و خدمات مورد انتظار مشتری را به او ارائه داده و رضایت واقعی‌تری را کسب کنند. قبلا شرکت‌ها، فهرست خدمات آماده خود را به مشتری ارائه می‌دادند و مشتری در محل شرکت حاضر می‌شد و از میان آنها گزینه مناسب را انتخاب می‌کرد، اما با ظهور فناوری‌های جدید دیگر نیازی به حضور مشتری در محل شرکت نیست و مشتری مشخصات خدمات مورد نظر خود را اعلام می‌کند و خدمات مورد نظر به ایشان ارائه می‌شود. برای پرداخت نیز دیگر نیازی به ارائه مشخصات کارت و مشخصات هویتی نیست و فرد صرفا با فناوری‌های جدید و در اختیارداشتن درگاه اختصاصی و سیستم‌های جدید احراز هویت به‌صورت اتوماتیک (در مواردی حتی با یک لبخند) اقدام به برداشت مبلغ از حساب خود می‌کند. این موضوع موجب تسری مفهوم خدمات مالی فراگیر در دنیا شده است.

نوآوری‌های جدیدتری نیز در دنیا در فضای خدمات مالی مطرح است؟ در صورت امکان به چند مورد اشاره کنید؟

همین‌طور است. سرعت ایجاد و معرفی نوآوری‌ها و فناوری‌های جدید بسیار بالاست و هر روز با مواردی از این دست مواجه می‌شویم. نظام‌های مالی دنیا نیز در مواجهه با ظهور فناوری‌های مالی جدید پدیده‌های جدیدی را مشاهده می‌کنند. زیرساخت بلاک‌چین (Blockchain) و ارزهای رمزنگاری‌شده از جمله بیت‌کوین (Bitcoin) برای تبادلات مالی، عرضه عمومی سکه به‌جای عرضه عمومی اولیه به‌عنوان راهکار جدید تامین مالی در دنیا که در مدت زمان حداقلی به تامین مالی قابل توجهی در بستر نرم‌افزاری فوق اقدام می‌کنند و ابتکارات در زمینه رتبه‌بندی اعتباری و فراگیری آن‌، ایجاد پول‌های جدید توسط کشورهای مختلف از جمله روسیه در این بستر برای مبادلات آتی در مواجهه با تحریم‌ها و تهدیدهای سیستم‌های موجود، شکل‌گیری سازوکارهای نقل و انتقال سریع بین‌المللی وجوه در این سیستم در مقابل سوییفت در کنار سایر نوآوری‌های مالی این حوزه و گرایش شرکت‌ها و کشورها به سمت فعالیت در این بخش از جمله نوآوری‌هایی است که به‌تدریج به‌عنوان فضاهای جایگزین برای بازارهای مالی از جمله بازار سرمایه مطرح شده است. همچنین در حال حاضر در حوزه مدیریت مالی شخصی و مدیریت ثروت، این موضوع مورد توجه قرار گرفته و مراکز ارائه‌دهنده این خدمات (که از آنها تحت عنوان مشاوران روباتیک (Robo-advisor) یاد می‌شود)، از قابلیت‌های فناوری مالی و با توجه به ریسک‌پذیری اشخاص در زمینه ارائه خدمات مشاوره مالی در زمینه‌های بانکی، بیمه‌ای، خرید و فروش سهام و… عمدتا در بستر نرم‌افزارهای موبایلی اقدام می‌کنند. این موضوع باعث شده به‌دلیل گستردگی دسترسی به گوشی و اینترنت تلفن همراه در دنیا، بتوان از قابلیت ویژه‌ای که برای ارائه خدمات فوق به طیف وسیعی از مشتریان در سطح بازارهای مالی وجود دارد، استفاده کرد.

چطور می‌توان از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های دانش‌آموختگان دانشگاهی و جوانان جویای کار برای ایجاد و توسعه حوزه فناوری مالی به نحو بهینه استفاده کرد؟

لازم است مراجع سیاستگذار و نظارتی تدابیر لازم را در زمینه فراهم‌سازی زیست‌بوم کسب‌وکارهای نوپا و ایجاد زنجیره کامل حمایتی از این کسب‌وکارها اتخاذ کنند و از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های بالقوه دانشگاهی و فنی موجود در کشور استفاده بهینه را ببرند. برگزاری مراسم مختلف در زمینه فراخوان و گردهمایی فعالیت‌های استارت‌آپی و کسب‌وکارهای نوپا، ایجاد زمینه‌های شتاب‌دهی به این فعالیت‌ها، دریافت ایده‌ها و پرورش آنها از طریق مراکز دانشگاهی، ایجاد دانش فنی تدوین مدل کسب‌وکار، ارزشگذاری و مدیریت مالی کسب‌وکارها در این حوزه و حمایت مالی و معنوی از خیل عظیم جوانان مستعد و کارآفرینان و سرمایه‌گذاران متمایل به سرمایه‌گذاری در این زمینه از جمله مواردی است که می‌تواند به دستیابی به فضای جدید کسب‌وکار که به آنها اشاره شد، کمک ‌کند.

تعامل با مراکز شتاب‌دهی و رشد دانشگاهی خصوصا حوزه‌های مالی و فناوری اطلاعات، ایجاد سازوکار انگیزشی جذب و پرورش ایده ناب، ایجاد مرکز کارآفرینان و سرمایه‌گذاران متمایل به سرمایه‌گذاری در این حوزه‌ها، ایجاد مراکز مشاوره و داوری از طرح‌ها، تسریع در شکل‌گیری و ایجاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری تخصصی و سازوکارهای ورود به بورس در اینگونه طرح‌ها از جمله عرضه عمومی اولیه و خصوصی و اتخاذ سازوکارهای حمایتی مالی و معنوی از چنین کسب‌وکارهایی از جمله اقداماتی است که می‌تواند به تکمیل زیست‌بوم کارآفرینی و فعالیت‌های دانش‌بنیان در کشور خصوصا در فضای بازار سرمایه کمک کند.

سیاستگذاری مناسب و اتخاذ استراتژی‌های لازم از سوی نهادهای متولی و بازیگران این حوزه موجب می‌شود بتوانیم از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های موجود در جهت توسعه بازار سرمایه و تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی در زمینه ایجاد اشتغال و اجرای طرح‌ها و کسب‌و‌کارهای منتج به محصول یا خدمت نهایی استفاده کنیم. امید است در آینده نزدیک با عزم و اهتمام جدی شاهد فعال‌شدن و جهت‌دهی مناسب خلاقیت و پویایی مغفول نسل جوان، ماهر و تحصیل‌کرده داخلی به حوزه‌های مختلف بازارهای مالی و مشاهده نتایج آن باشیم.

شاخص کل بورس تهران با وجود پابرجا ماندن فشار عرضه‌ها در پایان معاملات روز دوشنبه و انتظار برای تداوم مسیر نزولی، همزمان با برگزاری مراسم تنفیذ دولت سیزدهم از همان ابتدا در مسیر صعودی قرار گرفت و در نهایت با رشد ۳/ ۱درصدی، به ارتفاع یک‌میلیون و ۳۷۵هزار واحد رسید. این رشد قیمتی اما تنها نمادهای بزرگ و به اصطلاح شاخص‌ساز را دربرگرفت و حال و روز کوچک‌ترها کاملا متفاوت بود. شرایطی که باعث سرخ‌پوشی نماگر هموزن در این بازار شد.

محمدامین خدابخش: بازار سهام روز گذشته را نیز با صعود نماگرهای بورس و فرابورس به پایان برد، در حالی که خوشبینی‌ها بنا به طبیعت همیشگی بازار سرمایه در این بازارها به جریان افتاده و چرخه فراز و فرود قیمت‌ها در بازار سرمایه در روزهای پیش‌رو نیز به مسیر خود ادامه خواهد داد. با وجود پابرجاماندن فشار عرضه‌ها در پایان معاملات روز دوشنبه و انتظار تداوم مسیر نزولی در معاملات روز گذشته، همزمان با تنفیذ رئیس‌جمهور بعدی کشور شاخص کل از همان ابتدا در مسیر صعودی قرار گرفت و در نهایت این نماگر با رشد ۳/ ۱درصدی به ارتفاع یک‌میلیون و ۳۷۵هزار واحد رسید. اما این رشد قیمتی تنها نمادهای بزرگ و به‌اصطلاح شاخص‌ساز را در بر گرفت و در کوچک‌ترها شرایط کاملا متفاوت بود. این موضوع باعث شد نماگر هم‌وزن با افت ۰۵/ ۰درصدی مواجه شود. در این شرایط به نظر می‌رسد نیاز به تغییر نگاه نسبت به بازار سرمایه و تعمیق بازار از ارجحیت در دولت بعدی برخوردار است. از این رو انتظار می‌رود در دولت بعدی مسائلی نظیر ابزارهای سرمایه‌گذاری مشتقه، فروش تعهدی، رتبه‌بندی و اعتبارسنجی و افزایش کارآیی بازار از طریق برداشته‌شدن دامنه نوسان و حجم مبنا مورد توجه قرار گیرد.

بازار سرمایه در روز تنفیذ رئیس دولت سیزدهم گام رو به جلو را شاهد بود. در این روز افزایش ۳/ ۱درصدی شاخص بورس تهران سبب شد روند صعودی روزهای اخیر بازار سرمایه همچنان ادامه یابد و در حالی که سکان کشتی قوه مجریه را کشتی‌بانی دگر آمده بر میزان خوشبینی‌ها نسبت به آینده بازار سرمایه در ادامه سال ۱۴۰۰ افزوده شود.

بر این اساس معاملات روز گذشته در حالی خاتمه یافت که رشد بیش از ۱۷هزار واحدی نماگر اصلی بازار سهام در این روز توانست با افزودن بر ارتفاع شاخص کل، آن را به فراتر از محدوده یک‌میلیون و ۳۷۵ هزار واحدی برساند و به این ترتیب یک پله دیگر خود را به مقاومت روانی یک‌میلیون و ۴۰۰هزار واحدی نزدیک‌تر کند. بر این اساس این‌طور که به نظر می‌آید، رسیدن به پله یادشده نه‌تنها بعید نیست، بلکه با توجه به آنچه در روزها و هفته‌های اخیر در بعد سیاسی و اقتصادی اتفاق افتاده تا حد زیادی محتمل است. بازار سرمایه در حالی این روزها به استقبال شروع دولت سیزدهم می‌رود که هم قیمت دلار توانسته خود را تا محدوده ۲۶ هزار تومانی بالا بکشد و هم به ثمر‌نرسیدن مذاکرات احیای برجام تا به اینجای کار موجب شده کسری بودجه سنگین دولت در سال جاری بیش از پیش خودنمایی کند.

روز گذشته ۱۴۶میلیارد تومان از سهام تحت‌تملک اشخاص حقیقی به حقوقی‌ها منتقل شد تا در هر صورت تلاطم در عقاید مختلف سرمایه‌گذاران پیرامون بازار سهام رشد شاخص کل را پشت سر بگذارد و با افول ۰۵/ ۰درصدی شاخص هم‌وزن همراهی کند. این‌طور که مشخص است، سرمایه‌گذاران در شرایط فعلی ترجیح می‌دهند همچنان افق سرمایه‌گذاری خود را در کوتاه‌مدت نگه دارند تا از این معبر هر مانعی را که سودهای حاصله در هفته‌های اخیر را تهدید کند، به عقب برانند. بر این اساس در پایان معاملات روز سه‌شنبه ۴۰۳۱میلیارد تومان از مجموع ارزش معاملات سهام به معاملات خرد اختصاص داشت. در این روز از لحاظ وزنی میزان صفوف خرید و فروش بیش از روزهای قبل به هم نزدیک شده بود، با این حال آنچه مشخص است، این است که در مقایسه ارزش ۴۴۶میلیارد تومانی صفوف خرید با ارزش ۲۹۰میلیارد تومانی صفوف فروش، کفه دادوستدها همچنان به نفع خریداران سنگین‌تر است.

بورس از دو نظرگاه مختلف

از افزایش‌ها و کاهش‌های به ثبت رسیده در هفته‌های اخیر که بگذریم، بازار سهام همواره در مواجهه با نگاه سیاستگذاران در معرض چند خطای عمده است. بازار سهام در طول تمامی سال‌های فعالیت خود در دهه‌های گذشته فراز و نشیب‌های گوناگونی را شاهد بوده و تقریبا در هر مرتبه از فعالیت خود به شکل تورمی به دامنه رونق یا حباب پیرامون آن افتاده، اما هیچگاه از سوی سیاستگذاران با دیدگاهی کلان مورد بررسی قرار نگرفته است. بررسی تحولات بازار سرمایه در طول سال‌های اخیر موید آن است که در تمامی این سال‌ها هر بار که بازار در مسیر صعود قرار گرفته و اقبال عمومی به بازار افزایش یافته، دولتمردان نیز با نگاهی مملو از افتخار رشد شاخص بورس را مورد توجه قرار داده و با مفتخر شدن نسبت به آن بر تغییرات نماگری که با اشتباه محاسباتی رو به رو است، بالیده‌اند.

این در حالی است که همین بازار پیچیده و اغلب به دور مانده از دید سیاستگذاران از بسیاری از جوانب مهجور مانده و در شرایطی که می‌تواند به نفع کلیت اقتصاد عمل کند، تنها به بستری پرریسک برای حفاظت ارزش دارایی‌ها از شر تورم بدل شده است. البته همین کارکرد نصفه و نیمه هم مسلما از هیچ چیز بهتر است، اما مشکل اینجاست که بازار سرمایه به‌ویژه در بعد سهام در تمامی اقتصادهای پیشرفته کارکردهایی دارد که در ایران رسیدن به آنها و استفاده از مواهب آن مورد توجه مسوولان و موضوع سخنرانی‌های گوناگون بوده، اما تاکنون محقق نشده است. اینطور که به‌نظر می‌آید بازار سرمایه به‌ویژه بازار سهام در میان دو دیدگاه کلی گیر افتاده است؛ یکی نگاه مردم و دیگری نگاه سیاستگذاران. در حالی‌که بیشتر ذی‌نفعان بازار سرمایه بنا به طبیعت خود نیازمند دریافت سود و کسب درآمد از این بازار هستند، دولت‌ها نیز نتوانسته‌اند بازار سرمایه را از دیدگاهی کلان‌تر موضوع تصمیمات خود قرار دهند. دقیقا‌ به همین دلیل است که بیشتر شاخص بورس در اخبار و تصمیمات مورد‌توجه متولیان اقتصاد کشور بوده است؛ توجهی که شاید اگر به شکلی ریشه‌ای‌تر صرف این بازار می‌شد، می‌توانست احتمالا خاطره بد سقوط قیمت‌ها در سال گذشته را به رویا تبدیل کند. اما واقعا پرداختن به این بخش از اقتصاد کشور چه مزایایی برای کلیت کشور می‌تواند داشته باشد؟

در بُعد ابزارها

نخستین حلقه مفقوده در توسعه بازار سرمایه را شاید بتوان نبود ابزارهای لازم برای تنوع بخشی به سرمایه‌گذاری و همچنین پوشش ریسک دانست. بازار سرمایه هم‌اکنون در شرایطی فعالیت می‌کند که در بسیاری از بازارهای مالی دنیا انجام معاملات فقط به شیوه نقد به خاطرات پیوسته و تقریبا در بسیاری از کشورها نبود بازار مشتقه یا معاملات در جهت معکوس که به فروش استقراضی معروف است، در عمل معنایی ندارد. این در حالی است که طی چند سال اخیر تمامی این ابزارها با در‌نظر‌گرفتن زوایای مختلف فقهی و فنی در ایران بازطراحی شده‌اند و حتی برای فروش استقراضی متناسب با فقه اسلامی ابزار دیگری تحت‌عنوان فروش تعهدی ایجاد شده است. اما سوال اینجاست که صرف رونمایی و راه‌اندازی این نمادها توانسته در شرایط کنونی به کمک بازار سرمایه بیاید؟

آنطور که آمار و ارقام ارزش معاملات نشان می‌دهد عملکرد این دو بخش در مقابل ارزش معاملات نقدی در عمل به صفر میل می‌کند، بنابراین می‌توان اینطور قلمداد کرد که وجود این دو ابزار در بدنه معاملات بازار سرمایه به‌عنوان دو عنصر مهم مدیریت ریسک، نه‌تنها هم‌اکنون به محاق رفته بلکه از ابتدا نیز شانس چندانی نداشته است. از این‌رو به‌نظر می‌آید که در شرایط کنونی و در آستانه روی‌کار آمدن دولت بعدی آنچه که می‌تواند بسیار مورد توجه سیاستگذاران قرار بگیرد توجه به تکامل و ایجاد کارآیی در این دو بخش از بازار سرمایه به‌ویژه سهام است. با توجه به اینکه در بسیاری از بازارهای پیشرفته هم‌اکنون سهم اختیار معامله بیش از ۵۰ درصد است، می‌توان اینطور قلمداد کرد که در نبود ابزارهای اختیار معامله بازار سرمایه بخش عمده‌ای از ظرفیت خود برای ایجادفرصت‌های سرمایه‌گذاری غیر‌تورمی را از دست داده است.

به دور از حاشیه

اما در قدم بعدی برای بهبود نقش سیاستگذاران و دولتمردان در بازار سرمایه شاید بتوان اینطور گفت که از حاشیه دور ماندن بسیار مفید‌تر از اظهارنظر است. سال ۱۴۰۰ هم‌اکنون در شرایطی به نیمه خود نزدیک می‌شود که بسیاری از مردم ایران به دلیل حضور مستقیم در بورس طی سال‌های اخیر شاهد اظهارنظرهای ناپخته مسوولان بوده‌اند. بر این اساس بیراه نخواهد بود اگر بگوییم که در دولت بعدی با توجه به تجربه چند سال اخیر شاید بحق‌ترین انتظار از مسوولان اقتصادی کشور، این باشد که ضمن دوری کردن از اظهارنظرهای بحران‌ساز حتما به تقویت بدنه کارشناسی و علمی در بازار سرمایه بپردازند تا ضمن پخته‌تر شدن روند تصمیم‌گیری در این حوزه شاهد تصمیماتی نظیر اعمال دامنه نوسان نامتقارن یا موافقت با برداشت از منابع صندوق توسعه ملی و سایر سرمایه‌های بین نسلی از این محل نباشیم. مسلما یکی از مهم‌ترین نکاتی که می‌تواند دولت و مدیران بازار سرمایه را برای نیل به این هدف یاری کند، دوری از نگاه سیاسی نسبت به مقوله بورس باشد. در صورتی که این مساله محقق شود بدون شک می‌توان انتظار داشت تا با افزایش نقش افراد صاحب‌نظر و آکادمیک در این زمینه، مدیریت کلان در بازار سرمایه نیز حالت انفعالی در ماه‌های قبل بیرون بیاید و به‌جای آنکه در مقام انفعال تحت‌تاثیر مطامع ذی‌نفعان بازار سرمایه قرار بگیرد، خود به کنشگرترین تصمیم‌گیران بازار مالی ایران بدل شود.

توجه به مقوله کارآیی

اما شاید بتوان کارآیی در بازار سرمایه را یکی دیگر از مهم‌ترین مسائلی دانست که باید در دولت بعدی در دستور کار جدی تصمیم‌سازان اقتصادی قرار گیرد، بحث کارآیی و افزایش بیش از پیش شفافیت است. در این بین شاید رتبه‌بندی اعتباری را بتوان یکی از مسائلی دانست که می‌تواند با وارد شدن به بحث شرکت‌ها و اوراق بدهی نقش مهمی در رقابتی‌شدن و بهبود بهره‌وری و شافیت در بازار ایفا کنند. این مساله بدون شک هم به کار بازار سهام می‌آید و هم می‌تواند با ایجاد تفاوت میان شرکت‌ها بازار بدهی را رقابتی‌تر و جذاب‌تر کند.

در سوی دیگر مساله کارآیی نیز مهم‌ترین مساله بدون‌شک دامنه نوسان و حجم مبناست که طی سال‌های متمادی همواره بازار سرمایه را در معرض مخاطراتی همچون گره‌های معاملاتی قرار داده و با تشکیل صفوف خرید و فروش سنگین بر تشدید جو هیجانی در بازار سهام افزوده است. این در حالی است که هم حجم مبنا و هم دامنه نوسان با ‌سازو کار فعلی تنها در ایران مورد استفاده قرار می‌گیرد و به دلیل وقفه در روند طبیعی عرضه و تقاضا مانع کارآیی بازار وتخصیص بهینه قیمت‌ها خواهد بود.

در بازار چه گذشت؟

معاملات روز سه‌شنبه با رشد تقاضا در سهام بزرگ‌تر به سبزپوشی نماگرهای اصلی در دو بازار بورس و فرابورس ختم شد. این امر درحالی صورت گرفت که روز دوشنبه ‌شدت عرضه‌ها نماگرها را به محدوده منفی کشانده بود و انتظار می‌رود این روند در معاملات روز سه‌شنبه نیز ادامه پیدا کند. از این‌رو بر خلاف انتظار شاهد تقویت سمت تقاضا به‌ویژه در نمادهایی ارزنده با نسبت P/ E کمتر که ریسک کمتری را به دنبال دارد، بودیم. به هر روی در جریان دادوستدهای دیروز شاخص‌کل بورس تهران با رشد ۳/ ۱درصدی از مرز یک‌میلیون و ۳۷۵ هزار واحد عبور کرد.

«فارس»، «میدکو» و «شستا» با اثرگذاری مثبت در مجموع حدود ۸ هزار واحدی، بیشترین سهم را در جهش شاخص‌کل داشتند. در مقابل عرضه در سهام کوچک‌تر شاخص‌کل هموزن که نشان از اثرگذاری یکسان نمادها دارد را با افت ۰۶/ ۰ درصدی همراه کرد. در فرابورس ایران نیز شاهد افزایش ۲/ ۰ درصدی شاخص‌کل بودیم. در این بازار نیز «ذوب»، «فرابورس» و «شگویا» بیشترین اثر مثبت را بر شاخص‌کل داشتند. ‌ همچنین روز گذشته به دنبال رشد ۲۰۰ تومانی بهای دلار (در ساعات معاملاتی بازار سهام)، شاهد تقویت نسبی در نمادهای دلارمحور بودیم. هرچند وزن این فاکتور را نمی‌توان در روند روبه رشد سهام دیروز چندان سنگین دانست، اما قطعا بی‌تاثیر نبوده است. از طرفی نمادهای گروه خودرو که طی روزهای اخیر به دنبال اخبار مبنی بر عرضه خودرو در بورس‌کالا در صدر خریدهای سهامداران خرد قرار داشتند، با بالا‌گرفتن تنش‌های منطقه‌ای و کمرنگ‌شدن احیای برجام مسیری عکس را پیمودند.

بورس سه‌شنبه از دریچه آمار

در روزی که شاخص‌کل بورس تهران رشد ۳/ ۱ درصدی همراه شد، از ۳۳۶ نماد معامله شده، قیمت پایانی ۱۵۱ سهم (۴۵ درصد) مثبت بود و در مقابل ۱۷۴ سهم (۵۲ درصد) در سطوح منفی دادوستد شدند. در این بازار ۳۲ نماد (۵/ ۹ درصد) صف خریدی به ارزش ۴۶۶ میلیارد تومان تشکیل دادند. اما در مقابل شاهد شکل‌گیری صف فروش در ۳۰ نماد بورسی (۹ درصد) به ارزش ۲۹۰میلیارد تومان بودیم.

در فرابورس ایران اما در روزی که آیفکس رشد ۲/ ۰درصدی را ثبت کرد، ۱۳۷ نماد معامله شدند که در این میان قیمت پایانی ۶۰ سهم (۴۴ درصد) مثبت و ۷۶ سهم (۴/ ۵۵ درصد) منفی بود. در این بازار ۲۲ نماد (۱۶ درصد) صف خریدی به ارزش ۱۲۹ میلیارد تومان تشکیل دادند اما ۱۴ نماد (۱۰درصد) نیز با صف‌فروشی به ارزش ۱۶۰میلیارد تومان مواجه شدند.بازار پایه نیز روز گذشته میزبان دادوستد ۱۱۴ نماد بود. در این میان ۴۵ سهم (۴/ ۳۹درصد) مثبت ماندند و در مقابل شاهد دادوستد ۶۳سهم (۵۵ درصد) در محدوده منفی بودیم. در این بازار نیز ۳۷ نماد (۴/ ۳۲درصد) صف خریدی به ارزش ۱۷۳میلیارد تومان شکل دادند و صف‌فروش در این بازار به ۴۸ نماد (۴۲‌درصد) با ارزشی بالغ بر ۵۱۴ میلیارد تومان اختصاص پیدا کرد.

شیراز در تیرماه سال جاری یک هزار و ۳۲ میلیارد تومان درآمد کسب کرد که نسبت به ماه گذشته با رشد ۷۸ درصدی مواجه شد. پتروشیمی شیراز به‌طور میانگین در سال ۹۹ ماهانه ۹/ ۹۱ هزار تن آمونیاک به‌عنوان محصول اول زنجیره تولید کرده است. میانگین تولید بهار ۱/ ۹۳ و تیرماه حدود ۲/ ۹۲هزار تن بوده است. میانگین فروش ماهانه اوره شرکت در سال گذشته ۱۳۷ هزار تن بوده و در بهار میانگین ۱۱۷ هزار تنی را گزارش کرد. این رقم در تیر ماه جهش فوق‌العاده‌ای داشت و ۱۸۸هزار تن انواع اوره را به فروش رساند.

فروش فروردین، اردیبهشت و خرداد ۴۹۰، ۶۳۸ و ۵۷۸ میلیارد تومان بوده و بنابراین مجموع فروش ۴ماهه به ۲۷۳۸ میلیارد تومان رسید که ۸۳درصد بالاتر از فروش مدت مشابه سال ۹۹ است. میانگین نرخ فروش اوره در خرداد ۴ هزار و ۷۵۸ تومان به ازای هر کیلو بوده که در تیر با ۱۵ درصد رشد رقم ۵ هزار و ۴۸۴ تومان را نشان می‌دهد.

آیا این مطلب را می پسندید؟
https://dsarka.com/?p=11351
اشتراک گذاری:
واتساپتوییترفیسبوکپینترستلینکدین
آرکا نادری
مطالب بیشتر

نظرات

0 نظر در مورد اخبار 00/05/13

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.